پەڕەی سەرەکی بکەرەوە

کوردیی ناوەندی

زمانێکی ھیندۆ ئێرانی کە لە ئێراق و ئێران قسەی پێ دەکرێت

کوردیی ناوەندی یان سۆرانی یەکێک لە زارەکانی سەرەکی زمانی کوردییە[٢] کە لە ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستان قسەی پێ‌ دەکرێ. لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان باشوری پارێزگای ورمێ (ناوچەی هەوشار و موکریان)و بەشی هەرە زۆری پارێزگای کوردستان و ناوچەکانی جوانرۆ و ڕوانسەر و دەشتی زەهاو لە پارێزگای کرماشان بەم زارە قسە دەکەن. زمانی فەرمی حکومەتی شێخ مەحمود لە سلێمانی و کۆماری کوردستان لە مهاباد بووە و ئێستا زمانی فەرمی حکومەتی هەرێمی کوردستانی باشورە. ئەم زارە لە ئێستادا دەوڵەمەنترین زاری زمانی کوردییە. زۆر جار بە ھەڵە بەم زارە دەڵێن سۆرانی بەڵام سۆرانی خۆی شێوەزارێکی کوردیی ناوەندییە.[٣] سلێمانی، ھەولێر، کەرکووک، بۆکان، مەھاباد، سنە و سەقز لە ئەو شارە گەورانەن کە خەڵکەکەی بە ئەم زارە دەدوێن.

کوردیی ناوەندی
سۆرانی، کوردی
قسەی پێدەکرێ لە  ئێران
 عێراق
ناوچە ڕۆژھەڵاتی ناوین
ژمارەی ئاخێوەران ٦٫٧٥٠٫٠٠٠ کەس  (ڕێکەوت نەدراوە)[١]
بنەماڵەی زمان
کۆدەکانی زمان
ISO 639-3 ckb
Linguasphere 58-AAA-cae
Central Kurdish.jpg

پێرست

ئاخێوەراندەستکاری

ناوەندە شارییە گەورەکانی ئاخێوەری ئەم زارە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستاندا ئەمانەن:

ژمارە شار ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٦) زمان و زارە کەمینەکان
١ سنە ٣١٢٠٠٠
٢ بۆکان ١٧٠٠٠٠
٣ مەھاباد ١٣٤٠٠٠
٤ سەقز ١٣٢٠٠٠
٥ بیجاڕ ٩٨٠٠٠
٦ پیرانشار ٩٢٠٠٠
٧ قوروە ٧٠٠٠٠
٨ نەغەدە ٧٠٠٠٠ زمانی ئازەری
٩ بانە ٦٥٠٠٠
١٠ مەریوان ٥٨٠٠٠
١١ کامیاران ٤٦٠٠٠
١٢ جوانڕۆ ٤٣٠٠٠
١٣ تیکاب ٤٣٠٠٠
١٤ سەردەشت ٣٧٠٠٠
١٥ ساینقەڵا ٣٥٠٠٠
١٦ شنۆ ٣٠٠٠٠
17 ڕوانسەر 25000
18 دیواندەرە ٢٢٠٠٠

ئەلفوبێدەستکاری

بۆ نووسینی کوردیی ناوەندی زیاتر لە ئەلفوبێی عەرەبی کەڵک وەردەگیرێ و لە پەنا ئەلفوبێی عەرەبیش لە ئەلفوبێی لاتینی کەم تا کورتێک کەڵک وەر دەگیرێ.

ھەڵسەنگاندن لەگەڵ کوردیی باکووریدەستکاری

جێناوە سەربەخۆکان لە کوردیی باکووری و کوردیی ناوەندی؛

کوردیی ناوەندی کوردیی باکووری
من من Min
تۆ تە te
ئەو ئەو ew
ئێمە مە me
ئێوە وە we
ئەوان وان wan

بەستەری دەرەکیدەستکاری

پەراوێزدەستکاری

سەرچاوەدەستکاری

زەبیحی، عەبدوڕەحمان. قامووسی زمانی کوردی، ورمێ: ناوەندی بڵاوکردنەوەی فەرھەنگ و ئەدەبیاتی کوردی، ١٣٦٧