کۆمەڵە کوردێکی ئێزیدی
مەزاری شێخ عەدی کوڕی موسافر کەلەلایەن ئێزیدییەکان پیرۆزە

ئێزدی'ەکان ئاینەکان لە ئاینەکانی کوردە کە خاوەنی ئاینی تایبەتن و زۆربەیان لە باشووری کوردستانن لە دەڤەری شێخانی نێوان مووسڵ، پارێزگای دھۆک و دەڤەری شنگاری سەر سنووری سووریادا دەژین.

ھەروەھا لە بۆتان و دەربێسیە و باکووری پارێزگای ئەلحەسکە و دەڤەری عەفرین لە حەلەب و ئەلەگەزی ئەرمەنستان و پارێزگای قەرس و ئەردێخانی باکووری ڕۆژھەلاتی تورکیادا دەژین. ئێزدی بە کوردی کورمانجی دەئاخڤن.

بیروباوەڕی ئاینی ئێزدانیدەستکاری

  • خوا - ئێزدان(خودا ): گەورەیەکەی لە نوسیندا دەرناکەوێت، لە سەروی نموونە و شێوەوەیە؛ سیفەتەکانی کۆنن وەکوو زاتی خۆی ھیچ شتێک لە سەر شێوەی ئەو نیە و لە ھیچ شتێک ناچێت. لەبەر ئەوەی خودایە کەواتە خوای مرۆڤە.
  • مەلیکە تاووس مەلیکی ھەموو مەلائیکەتەکانە (فریشتەکانە). مەلیکە تاووس بریتیە لە عەزازیل یان بە عەرەبی (عزائیل) (بە ئینگلیزی: Melek Taus یان The Peacock Angel) کە حوکمی ھەموو زەوی ئەکات بە یارمەتیو ھاوکاری حەوت فریشتەی دیکە ئەو حەوت مەلائیکەیەش لەژێر ئەمری خودای گەورەدان.
  • پارێزگای لالش پیرۆزترین شوێنی ئاینی یە.
  • پیرەکان:- پیرۆزترین و کۆنترین چینی ئاینی ئێزدیا. ئێزدیەکان وەک ئارسان و زەردەشی و ئالویەکانی باکوریان چینی پیراتیان هەیە،
  • بیرۆکەی ناو:- ناوی ئێزدی (یان ئێزدای) یان «ئێزدانی» واتای پەرستراوە، وە وشەی ئێزدی واتا «بەندەی خودا» یاخود بە کورمانجی <<ئەز دایم>> واتا ئەو(خودای ئەز دایم)وە بەم شێوەیە شوێنکەوتوانی ئاینەکە باسی خۆیان ئەکەن.[١]

ناودارەکاندەستکاری

رێگەی پێرەکاندەستکاری

کۆنترین و پیرۆزترین چینی ئاینی ئێزدیا، هەژی وتنەوەی، کە هەر یەک لە ئاینی زەردەشتی و یارسانی و ئالویەکانی باکوریش، هەمان چینی پیرەکانیان هەیە. و ئەم ئاینانە لەچەندین ئارک و شێوەزدا لە یەک دەچن. بە گرۆپی ئاینییەکانی ( ئێزدانی) ناسراون بۆنموونە

  • هەبوونی چینی پیران
  • رێزگرتن و پیرۆز زانینی سەرچاوەکانی سروشتی وەک(ئاو، ئاڤ، هەوا، و ئاگر)
  • بکارهێنانی موسیقا ( دەف و شەباب) بۆ ڕێوڕەسمی ئاینی
  • درێژکردنی سمێل- درێژکردنی سمیل لەناو یارسانی و ئێزدی دا.
  • هەر چوار ئاین چوارشەم بە پیرۆزترین رۆژ دەبینن
  • لەبەرکردن جلی و بەرگی رەنگ سپی. بەتیابەتی بۆ پیاوانی ئاینی

ئەمانەش ببینەدەستکاری

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ مەحمود فەھمی دەروێش، بەڵگەی کۆماری عێراقی لە ساڵی ١٩٦٠، لاپەڕەی ٤٣١