دەروازە:ئەفریقا

بەخێربێن بۆ دەروازەی ئەفریقا
Africa (orthographic projection).svg


پێشەکی

ئەفریقا، لە دوای ئاسیاوە لە ڕووی گەورەیی و ئاپۆرەوە دووھەمین کیشوەری جیھانە. ئەگەر دوورگە دراوسێیەکانیشی ھەژمار بکەین بە نزیکەی ٣٠٫٢ میلیۆن کیلۆمەتر چوارگۆشە، ٦٪ی گشت ڕووبەری زەوین و23%ی گشت ڕووبەری وشکایییەکانی داپۆشیوە.

زیاتر...

وڵاتێکی ئەفریقی

Libya (Libya centered; orthographic projection).svg

لیبیا (بە عەرەبی: الجماھیریة العربیة اللیبیة الشعبیة الاشتراکیة العظمی) وڵاتێکی عەرەبییە لە باکووری کیشوەری ئافریقا. پایتەختەکەی ترابلوسە. دانیشتووانەکەی ٥٢٤٠٥٩٩ کەس دەبێت، کە زۆرینەیان لە شارەکانی قەراخ دەریا نیشتەجێن.

زیاتر...

گیانلەبەرانی ئەفریقا

African Bush Elephant.jpg

فیل یان فێڵ گیانلەبەرێکی گوانداری ڕووەکییە (گیاخۆر) کە خاوەن لاشەیەکی زەبەلاحی گەورەیە و بە گەورەترین گیانلەبەری سەر وشکانی دادەنرێت.

زیاتر...

جوگرافیای ئەفریقا

وێنەی نیل.

پڕۆژەی ڕووباری مەزنی دەستکرد (بە عەرەبی: النهر الصناعي العظيم‎، بە ئینگلیزی: Great Man-Made River) بریتییە لە گەورەترین پڕۆژەی گوستنەوەی ئاو لە جیھاندا، لە ڕێکەوتی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ موعەمەر قەزافی سەرۆکی شۆڕشی گەلی لیبیا بەردی بناغەکەی دانا وەک پێشگیرییەک لە ڕووبەرووبوونەوەی وشکە ساڵی و تێنوێتی خەڵکی لیبیا، بیرۆکەی ئەم پڕۆژەیە درێژەپێدەری ھەمان پڕۆژەی ڕووباری دەستکردی ناوچەی سەریرە لە شاری جالۆ کە موعەممەر قەزافی لە ٢٨ی ئابی ١٩٨٤ جێبەجێی کرد.

زیاتر...

ئاڵاکانی وڵاتانی ئەفریقا

 جەزائیر ·  ئەنگۆلا ·  بێنین ·  بۆتسوانا ·  بورکینافاسۆ ·  بوروندی ·  کامیروون ·  کەیپڤەرد

·  کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست ·  چاد ·  دوورگەکانی قەمەر ·  کۆماری کۆنگۆ ·  کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ ·  کۆتدیڤوار ·  میسر ·  ئێریتریا ·  ئیتیۆپیا ·  گابۆن ·  گامبیا ·  گانا ·  جیبووتی ·  گینێ ·  گینێ بیساو ·  گینێی ئیستوایی ·  کینیا ·  لیسۆتۆ ·  لیبەریا ·  لیبیا ·  ماداگاسکار ·  مالاوی ·  مالی ·  مەغریب ·  مۆریتانیا ·  مۆریس ·  مۆزامبیک ·  نامیبیا ·  نیجەر ·  نێجیریا ·  ڕواندا ·  ساوتومێ و پرینسیپی ·  سێنیگال ·  سیشێل ·  سیەرالیۆن ·  سۆمالیا ·  ئەفریقای باشوور ·  سوودان ·  سوودانی باشوور·  سوازیلاند ·  تانزانیا ·  تۆگۆ ·  توونس ·  ئوگاندا ·  زامبیا ·  زیمبابوی

دەڤەر و شارەکانی ئەفریقا

تەرابلوس بە ئینگلیزی (Tripoli) پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی لیبیایە. ناوی تەرابلوس بە مانای (سێ شار) دێت. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ١،٠٦٥،٤١٥ کەس.

زیاتر...

وێنەیەک لە ئەفریقاوە

Initiation ritual of boys in Malawi.jpg
کۆمەڵە کیژۆڵەیەک نۆڕەیان گرتووە بۆ خەتەنە کردن لە وڵاتی ماڵی

مێژووی ئەفریقا

پۆلەکان

کەسایەتییە ئەفریقییەکان

Nelson Mandela-2008 (edit).jpg

نیڵسۆن ماندێلا (بە ئینگلیزی: Nelson Mandela؛ ١٨ی تەممووزی ١٩١٨- ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣) لە ئەفریقای باشوور لە دایکبووە لە زنجێکدا لە گوندێکی بچووکی ھەرێمی ترانسکایی، ساڵی ١٩٤٦ دەبرێت بۆ دورگەی رۆبیبین لە ئەنجامی ھەوڵی ماندبوونی ئاشتیانەی ماندێلا و ھاورێکانی بۆ سەربەخۆی ئازادی بیرکردنەوە وتن و رەخساندنی کەشێکی لەبار بۆخەڵکی ئەفەریقای باشوور، بۆیە ساڵی ١٩٩٠ دی کلێرک سەرۆک کۆماری ئەوکاتی ئەفەریقای باشوور لە راگەیاندنێکی چاوەرواننەکراودا وتی دەبێت رێگا بە (ANG, PAG) پارتی کۆمۆنیست بدرێت و ٣١ رێکخراوی دیکەی سیاسی ھەموو ئەو بەندیانەی کە تاوانی توندوتیژیان نەکردووە ڕیگەیان پێ بدرێن کاری خۆیان بکەن و ھەموو لە سێدارە دانێک ھەڵبووە شێتەوە. ئەفەریقای باشوور لەو شەوەدا گۆرا و ئالای ANG لەھەوادا دەشەکایەوە و چیدی ماندێلا قەدەغەنەبوو، ماندێلا لەنێوان ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٩ سەرۆکی ئەفریقیای باشوور بوولە ئێستادا ماندێلا وەک سیموبووڵی ئاشتی و مافی مرۆڤ لە ووڵاتان دەناسرێت، ماندێلا لە ساڵی ١٩٩٣ دا خەڵاتی نۆبێل ی لە ئاشتیدا پێبەخشرا

زیاتر...

پانۆڕامای ھەڵبژێردراو

ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت

دەروازە پەیوەندیدارەکان

پڕۆژەکانی تری ویکیمیدیا

خانەخوێی ویکیپیدیا دامەزراوەی ویکیمیدیایە کە چەند پرۆژەی تریش بەڕێوە دەبات:

دەروازەکان