دۆم

کۆمەڵێکی گەڕۆکی کۆچەرین کە لەزۆربەی ووڵاتانی جیهاندا دەژین

قەرەج، دۆم یان ڕۆمانی کۆمەڵێکی گەڕۆکی کۆچەرین کە بە زۆر وڵات بڵاوبوونەوەتەوە و زۆرینەیان لە ئەمریکا دەژین، لەوێ پێیان دەڵێن ڕۆمانی (Romani یان Gipsies). جلوبەرگ، زمان و مۆسیقای تایبەتی خۆیان هەیە.

گەلی ڕۆمانی
Roma flag.svg
ئاڵای تایبەت بە گەلی ڕۆمایی دروستکراوە لە ساڵی 1933 وە لە گۆنگرەی جیهانی رۆمان لە 1971 پەسەندکراوە
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
2–20 ملیۆن کەس[١][٢][٣][٤]
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتووانی بەرچاو
 ویلایەتە یەکگرتووەکان1,000,000 estimated with Romani ancestry (5,400 per 2000 census)[٥][٦]
 بەڕازیل800,000[٧]
 تورکیا700,000–5,000,000[٨][٩][١٠]
 ئیسپانیا650,000–1,500,000[٨][١١][١٢][١٣]
 ڕۆمانیا535,137[٨][١٤][١٥]
 فەڕەنسا350,000–1,200,000[١٦][١٧]
 بولگاریا325,343–800,000[١٨][١٩]
 مەجارستان315,583–990,000[٢٠][٢١]
 یۆنان300,000–350,000[٢٢]
 شانشینی یەکگرتوو90,000–225,000[٨][٢٣]
 ڕووسیا182,766–1,200,000[٨][٢٤]
 سربیا147,604–500,000[٢٥][٢٦]
 ئێران100,000–110,000[٢٧]
 ئیتالیا120,000–180,000[٢٨]
 ئەڵمانیا120,000–140,000[٨][٢٩]
 سلۆڤاکیا105,738–600,000[٨][٣٠][٣١]
 پۆڵەندا55,000-60,000[٨][٣٢]
 مەقدوونیا53,879[٨][٣٣]
 سوێد50,000–100,000[٣٤]
 ئوکراینا47,587–400,000[٨][٣٥]
 کۆماری چیک40,370 (رومانیی)[٣٦]–300,000[٣٧]
 ئەرژەنتیننز. 300,000[٣٨]
 پورتوگال40,000–70,000[٨][٣٩]
 Kosovo40,000[٤٠]
 ھۆڵەندا32,000–48,000[٨]
 مۆلدۆڤا12,778–200,000[٨][٤١]
 کرواتیا16,975–40,000[٨][٤٢]
 بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا8,864–60,000[٨][٤٣]
 ئالبانیا8,301–150,000[٨][٣٩][٤٤]
 کازاخستان6,100[٤٥]
 کەنەدا5,255–80,000[٤٦][٤٧]
 فینلاند11,000–50,000
 ئوسترالیا5,000–25,000[٤٨]
 مەکسیک15,850[٤٩]
 کۆلۆمبیانز. 8,000[٣٨]
 ئەفریقای باشوور9,200[٥٠]
داڕێژە:Country data بیلارووس7,079[٥١]
 مۆنتینیگرۆ5,251[٥٢]
 لیتوانیا<3,000[٥٣]
زمانەکان
رۆمانیی و پارایی هەروەها زمانی ئەو ووڵاتەی تێیدا دەژین
ئایین
زۆرینەیان کریستیان[٥٤]
ئیسلام[٥٤]
کەمینەیەک هیندوویزم[٥٤]
گرووپە ڕەگەزییە پێوەندیدارەکان
دۆم, لۆم, دۆمبا; ئیندۆ-ئاریان

دۆمەکان لە عێراقدەستکاری

دۆمەکان (بە عەرەبی: كاولي‎) وەکو کەمینە لە عێراق دەژین ڕەگوڕیشەیان دەگەڕێتەوە بۆ ھیندستان. بەپێی سەرچاوەیەک ژمارەیان لە دەوری ٥٠ ھەزار کەس بووە لە ساڵی ٢٠٠٥ دا لە عیڕاقدا. زۆربەی کات لە گوند و کۆمەڵگای نیشتەجێبونی دورەپەرێز لە دەوروبەری شارەکاندا دەژین. لە ھەریەک لە پارێزگاکانی بەغداد، بەسڕە، نەینەوا، موسەنا، دیوانیە و ھەندێ شاری ھەرێمی کوردستاندا بونیان ھەیە. یەکێ لە شارەکانی پارێزگای دیالەش بە ناوی کەنعانەوە یەکێکە لە نشینگە گرنگەکانی ئەم کەمینەیە.

دوای جەنگی ٢٠٠٣دەستکاری

یەکێ لە نیشتگەکانی تری ئەم کۆمەڵە بە ناوی شارۆچکەی کاولییەکە دەکەوێتە ١٠٠ میل لە باشوری شاری بەغداد. ئەوەندەی زانراوەئەو شارۆچکەیە وێرانکرا لە لایەن سوپای مەھدییەوە بە پاساوی ئەوەی کە دانیشتوانەکەی بنەمای ڕەوشتیی پەسەندیان نییە. ئەمانە بونە ھۆی ئەوەی کە زۆرینەی دۆمەکانی عیراق کۆچ بکەن بۆ دەرەوە.

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Lewis, M. Paul, ed. (2009). "Ethnologue: Languages of the World" (online) (16th ed.). Dallas, سەرچاوەی ژێدەر: SIL. Retrieved 15 September 2010. Ian Hancock's 1987 estimate for 'all Gypsies in the world' was 6 to 11 million.
  2. ^ "EU demands action to tackle Roma poverty". BBC News. 5 April 2011.
  3. ^ "The Roma". Nationalia. Retrieved 20 November 2015.
  4. ^ "Rom". Encyclopædia Britannica. Retrieved 15 September 2010. ... estimates of the total world Roma population range from two million to five million.
  5. ^ "The Marginalization of Shadow Minorities (Roma) and Its Impact on Opportunities". Books.google.com. p. 117. Retrieved 27 July 2016.
  6. ^ Kayla Webley (13 October 2010). "Hounded in Europe, Roma in the U.S. Keep a Low Profile". Time. Retrieved 3 October 2015. Today, estimates put the number of Roma in the U.S. at about one million.
  7. ^ "Falta de políticas públicas para ciganos é desafio para o governo" [Lack of public policy for Romani is a challenge for the administration] (بە Portuguese). R7. 2011. Retrieved 22 January 2012. The Special Secretariat for the Promotion of Racial Equality estimates the number of "ciganos" (Romanis) in Brazil at 800,000 (2011). The 2010 IBGE Brazilian National Census encountered gypsy camps in 291 of Brazil's 5,565 municipalities.
  8. ^ ئ ا ب پ ت ج چ ح خ د ر ڕ ز ژ س ش "Recent Migration of Roma in Europe, A study by Mr. Claude Cahn and Professor Elspeth Guild" (PDF) (2nd, October 2010 ed.). Council of Europe Commissioner for Human Rights and OSCE High Commissioner on National Minorities. October 2010 [First published 10 December 2008]. pp. 87–88. Retrieved 15 September 2017: Appendix 1 - Romani Population in Council of Europe Member States - Source: Council of Europe Roma and Travellers Division, September 2010
  9. ^ "Türkiye'deki Kürtlerin sayısı!" [The number of Kurds in Turkey!] (بە Turkish). 6 June 2008. Retrieved 2 January 2016.
  10. ^ "Türkiye'deki Çingene nüfusu tam bilinmiyor. 2, hatta 5 milyon gibi rakamlar dolaşıyor Çingenelerin arasında". Hurriyet (بە تورکی). تورکیا. 8 May 2005. Retrieved 2 January 2016.
  11. ^ Estimated by the Society for Threatened Peoples [١]
  12. ^ "The Situation of Roma in Spain" (PDF). Open Society Institute. 2002. Archived from the original (PDF) on 1 December 2007. Retrieved 15 September 2010. The Spanish government estimates the number of Gitanos at a maximum of 650,000.
  13. ^ "Diagnóstico social de la comunidad gitana en España : Un análisis contrastado de la Encuesta del CIS a Hogares de Población Gitana 2007" (PDF). Msc.es. Retrieved 27 July 2016.
  14. ^ 2011 census data, based on table 7 Population by ethnicity, gives a total of 621,573 Roma in Romania. This figure is disputed by other sources, because at the local level, many Roma declare a different ethnicity (mostly Romanian, but also Hungarian in Transylvania and Turkish in Dobruja). Many are not recorded at all, since they do not have ID cards [٢]. International sources give higher figures than the official census(UNDP's Regional Bureau for Europe Archived 7 October 2006 لە وەیبەک مەشین., World Bank, International Association for Official Statistics Archived 26 February 2008 لە وەیبەک مەشین.).
  15. ^ "Rezultatele finale ale Recensământului din 2011 – Tab8. Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune" (XLS) (بە Romanian). National Institute of Statistics (Romania). 5 July 2013. Retrieved 18 December 2013. However, various organizations claim that there are 2 million Romanis in Romania. See [٣]
  16. ^ "Situation of Roma in France at crisis proportions". EurActiv Network. 7 December 2005. Retrieved 21 October 2015. According to the report, the settled Gypsy population in France is officially estimated at around 500,000, although other estimates say that the actual figure is much closer to 1.2 million.
  17. ^ Gorce, Bernard (22 July 2010). "Roms, gens du voyage, deux réalités différentes". La Croix. Retrieved 21 October 2016. [MANUAL TRANS.] The ban prevents statistics on ethnicity to give a precise figure of French Roma, but we often quote the number 350,000. For travellers, the administration counted 160,000 circulation titles in 2006 issued to people aged 16 to 80 years. Among the travellers, some have chosen to buy a family plot where they dock their caravans around a local section (authorized since the Besson Act of 1990).
  18. ^ Население по местоживеене, възраст и етническа група [Population by place of residence, age and ethnic group]. Bulgarian National Statistical Institute (بە بۆلگاری). Retrieved 22 June 2015. Self declared
  19. ^ "Roma Integration – 2014 Commission Assessment: Questions and Answers" (Press release). Brussels: European Commission. 4 April 2014. Retrieved 28 April 2016. EU and Council of Europe estimates
  20. ^ Hungarian Central Statistical Office Census Data 2011. Retrieved 28 March 2013.
  21. ^ Michael Kimmelman (6 February 2008). "In Hungary, Roma Get Art Show, Not a Hug". The New York Times. Retrieved 7 December 2015.
  22. ^ "Greece NGO". Geek Helsinki Monitor. LV: Minelres.
  23. ^ داڕێژە:سەرچاوە۱
  24. ^ "National Composition of Population and Citizenship" (Excel). RU: Perepis2002. Retrieved 16 September 2010. Census 2002 in Russia: 182,766 Roma
  25. ^ Попис становништва, домаћинстава и станова 2011. у Републици Србији: Национална припадност [Census of population, households and apartments in 2011 in the Republic of Serbia: Ethnicity] (PDF) (بە سربی). State Statistical Service of the Republic of Serbia. 29 November 2012. p. 8. Retrieved 17 July 2017.
  26. ^ "Serbia: Country Profile 2011-2012" (PDF). European Roma Rights Centre. p. 7. Retrieved 17 July 2017.
  27. ^ "Gypsy". Archived from the original on 15 May 2017. Archived ١٥ی ئایاری ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.
  28. ^ "Giornata Internazionale dei rom e sinti: presentato il Rapporto Annuale 2014 (PDF)" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2017-02-03. Retrieved 2018-04-26. Archived ٣ی شوباتی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.
  29. ^ داڕێژە:سەرچاوە۱
  30. ^ "Population and Housing Census. Resident population by nationality" (PDF). ایسلوواکی: Statistics. Archived from the original (PDF) on 15 July 2007. Archived ١٥ی تەممووزی ٢٠٠٧, لە وەیبەک مەشین.
  31. ^ "Po deviatich rokoch spočítali Rómov, na Slovensku ich žije viac ako 400-tisíc". SME (بە Slovak). SK: SITA. 25 September 2013. Retrieved 25 September 2013.
  32. ^ "Poland – Gypsies". Country studies. ئەمریکا. Retrieved 28 August 2015.
  33. ^ "The 2002-census reported 53,879 Roma and 3,843 'Egyptians'". Republic of Macedonia, State Statistical Office. Archived from the original on 21 June 2004. Retrieved 17 September 2010.
  34. ^ داڕێژە:سەرچاوە۱
  35. ^ Всеукраїнський перепис населення '2001: Розподіл населення за національністю та рідною мовою [Ukrainian Census, 2001: Distribution of population by nationality and mother tongue] (بە ئۆكراینی). ئوکرانیا: State Statistics Service of Ukraine. 2003. Retrieved 15 September 2017.
  36. ^ "Sčítání lidu, domů a bytů". czso.cz.
  37. ^ "Současná romská komunita v Evropě". کۆماری چیک: romove.radio.cz. Retrieved 15 September 2010. Census 2001 in Bulgaria: 370,908 Roma
  38. ^ ئ ا Marsh, Hazel. "The Roma Gypsies of Colombia". latinolife.co.uk. Retrieved 17 July 2017.
  39. ^ ئ ا Roma /Gypsies: A European Minority, Minority Rights Group International
  40. ^ "Historical Dictionary of the Gypsies (Romanies)".
  41. ^ 2004 census
  42. ^ "POPULATION BY ETHNICITY – DETAILED CLASSIFICATION, 2011 CENSUS". Croatian Bureau of Statistics. Retrieved 21 June 2015.
  43. ^ 1991 census
  44. ^ "Albanian census 2011". instat.gov.al. Archived from the original (XLS) on 24 September 2015. Retrieved 7 December 2015. Archived ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣, لە وەیبەک مەشین.
  45. ^ Project, Joshua. "Romani, Sinte in Kazakhstan".
  46. ^ "Roma in Canada fact sheet" (PDF). home.cogeco.ca. Archived from the original (PDF) on 2007-06-14. Archived ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧, لە وەیبەک مەشین.
  47. ^ Statistics Canada. "2011 National Household Survey: Data tables". Retrieved 11 February 2014.
  48. ^ Yvonne Slee. "A History of Australian Romanies, now and then". Now and Then. Australia: Open ABC. Retrieved 28 July 2016.
  49. ^ Emilio Godoy (12 October 2010). "Gypsies, or How to Be Invisible in Mexico". Inter Press Service. Retrieved 30 July 2016.
  50. ^ Project, Joshua. "Romani, Romanichal in South Africa".
  51. ^ "Republic of Belarus, 2009 Census: Population by Ethnicity and Native Language" (PDF) (بە ڕووسی). Archived from the original (PDF) on 18 September 2010. Retrieved 21 April 2018. Archived ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠, لە وەیبەک مەشین.
  52. ^ "Census of Population, Households and Dwellings in Montenegro 2011" (PDF). July 12, 2011. Retrieved 13 July 2011.
  53. ^ Emmanuel Haddad (21 March 2012). "Kirtimai:Lithuania's Roma on education and 'missing England'". Cafebabel. Retrieved 29 July 2016.
  54. ^ ئ ا ب داڕێژە:سەرچاوە۱