کۆمەڵێک n-گۆشەی ڕێک

Regular polygon 3 annotated.svgRegular polygon 4 annotated.svgRegular polygon 5 annotated.svgRegular polygon 6 annotated.svg
Regular polygon 7 annotated.svgRegular polygon 8 annotated.svgRegular polygon 9 annotated.svgRegular polygon 10 annotated.svg
Regular polygon 11 annotated.svgRegular polygon 12 annotated.svgRegular polygon 13 annotated.svgRegular polygon 14 annotated.svg
Regular polygon 15 annotated.svgRegular polygon 16 annotated.svgRegular polygon 17 annotated.svgRegular polygon 18 annotated.svg
فرەگۆشەی ڕێک

لا و سەر n
ھێما {n}
ڕووبەر
(a= بە درێژایی لای)
ناوەگۆشە
کۆی پێوانەی ناوەگۆشەکان
تایبەتمەندییەکان قۆقز، سیکلیک، ڕێک

لە ئەندازەی ئیقلیدسیدا بە فرەگۆشەیەک یان چەندلایەک دەوترێت ڕێک ئەگەر لایەکانی لە درێژیدا یەکسان بن و گۆشەکانی ناوەوەی لە پێوانەدا یەکسان بن. فرەگۆشەی ڕێکی سێلا بریتییە لە سێگۆشەیەکی ڕێک و فرەگۆشەیەکی ڕێکی چوارلا بریتییە لە چوارگۆشە. چەقی فرەگۆشەی ڕێک ئەو خاڵەیە کە بە یەکسانی دوورە لە ھەموو سەرەکانیەوە.

فرەگۆشە ڕێکە قۆقزەکاندەستکاری

ھەموو فرەگۆشە ڕێکەکان، فرەگۆشەی قۆقزن. n-گۆشەیەکی ڕێکی قۆقز بە شێوەی {n} دیاری دەکرێت.

 
سێگۆشەی ڕێک
{٣}
 
چوارگۆشە
{٤}
 
پێنجلا
{٥}
 
شەشلا
{٦}
 
حەوتلا
{٧}
 
ھەشتلا
{٨}
 
نۆلا
{٩}
 
دەلا
{١٠}
 
یازدەلا
{١١}
 
دوازدەلا
{١٢}
 
سێزدەلا
{١٣}
 
چواردەلا
{١٤}
 
پازدەلا
{١٥}
 
شازدەلا
{١٦}
 
حەڤدەلا
{١٧}
 
ھەژدەلا
{١٨}
 
نۆزدەلا
{١٩}
 
بیستلا
{٢٠}
 
سیلا
{٣٠}
 
چللا
{٤٠}
 
پەنجالا
{٥٠}
 
شەستلا
{٦٠}
 
حەفتالا
{٧٠}
 
ھەشتالا
{٨٠}
 
نەوەدلا
{٩٠}
 
سەدلا
{١٠٠}

گۆشەکاندەستکاری

بۆ دۆزینەوەی کۆی پێوانەی گۆشەکانی ناوەوەی فرەگۆشەیەکی قۆقز، فرەگۆشەکە دابەش بکە بە ژمارەیەک سێگۆشە، بە کێشانەوەی ھەموو تیرەکانی سەرێک لە سەرەکانیەوە. ژمارەی ئەو سێگۆشانەی بەدەست دێت لە ١٨٠ بدە، بە دەستەواژەیەکی تر  .

کۆی پێوانەی گۆشەکانی ناوەوە ژمارەی لایەکان
١٨٠ ٣
  ٤
  ٥
  ٦
  ٧
...
  n

پێوانەی ھەر یەک لە گۆشەکانی ناوەوە لە n-لایەکی ڕێکی قۆقزدا، یەکسانە بە:

  یان   پلە

یان   ڕادیان و پێوانەی ھەر یەک لە گۆشەکانی دەرەوە یەکسانە بە   پلە.

تیرەکاندەستکاری

بۆ n > 2، ژمارەی تیرەکانی n-گۆشەیەک، یەکسانە بە  ، بۆ نموونە لە سێگۆشە، چوارلا، پێنجلا و شەشلادا، ژمارەی تیرەکان بریتییە لە، ٠، ٢، ٥ و ٩.

ڕووبەردەستکاری

 
پێنجلای ڕێک، درێژی لای s، نیوەتیرەی بازنەی دەوردەر R نیوەتیرەی بازنەی دەوردراو a

ڕووبەری n-لایەکی ڕێکی قۆقز کە درێژیی لایەکەی s، نیوەتیرەی دەرە بازنە R، نیوەتیرەی بازنەی دەوردراو r و چێوەکەی p بێت، لە ڕێگەی ئەم پەیوەندییانە دەدۆزرێتەوە:[١][٢]

 

فرەگۆشەی ڕێکی ئەستێرەییدەستکاری

 
ئەستێرەی پێنجپەڕ {٥/٢}

ناسراوترین نموونە لە فرەگۆشە ئەستێرەییەکان، بریتییە لە ئەستێرەی پێنجپەڕ، سەرەکانی ئەستێرەی پێنجپەڕ ڕێک وەکوو پێنجلایە، بەڵام شێوەی لکاندنی سەرەکان بەیەکەوە لە ئەستێرەی پێنجپەڕدا جیاوازە لە پێنجلا.

گالەریدەستکاری

پەراوێزەکاندەستکاری

  1. ^ "Math Open Reference". لە ڕێکەوتی 4-Feb-2014 ھێنراوە. 
  2. ^ "Mathwords". 

سەرچاوەکاندەستکاری

  • بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی خوێندکار، پۆلی دەیەمی زانستی- چاپی ھەشتەم