ھاوکێشەی ھێرۆن

Triangle with notations 2.svg

ھاوکێشەی ھێرۆن (بە ئینگلیزی: Heron's formula) ھاوکێشەیەکە بە بەکارھێنانی دەتوانی ھەژماری ڕووبەری سێگۆشەیەک بکەی بەبێ زانینی بەھای بەرزایی سێگۆشەکە، بەم شێوە:

لێرەدا p یەکسانە بە نیوەی چێوەی سێگۆشە، و a و b و c سێ لای سێگۆشەکەن. ناوی ئەم ھاوکێشە لە ناوی ھێرۆن ئەسکەندەرانی ماتماتیکزانی یونانییەوە وەرگیراوە.

شێوەکانی تردەستکاری

ھاوکێشەی ھێرۆن بە یەکێک لەم چوار شێوە دەنووسرێت:

 
 
 
 

نموونەدەستکاری

وا دابنێ a = ٤, b = ١٣ و c = ١٥ سێ لای سێگۆشەی ABC بن، دەتوانی ھەژماری نیوەی چێوەی سێگۆشە بکەی بەم شێوە: s = ١/٢(a + b + c) = ١/٢(٤ + ١٣ + ١٥) = ١٦ ڕووبەری سێگۆشەی ABC لە ڕێگەی ھاوکێشەی ھێرۆن بەم شێوە دەدۆزرێتەوە:

 

سەلماندندەستکاری

ھاوکێشەی ھێرۆن لە ڕێگەی جەبری و بە بەکارھێنانی ڕێژە سێگۆشەییەکان دەسەلمێنرێت. ئەم شێوە سەلماندنە جیاوازە لەو سەلماندنەی لە کتێبی مێتریکای ھێرۆندا لە ساڵی ٦٠ی پێش زایین بڵاو کراوەتەوە.

سەلماندن لە ڕێگەی یاسای کۆساینەکاندەستکاری

وا دابنێ a, b, c سێ لای سێگۆشە و α, β, γ گۆشەکانی ناوەوەی سێگۆشە بن، بەپێی یاسای کۆساینەکان:

 

بەپێی ھاوئەنجامە سێگۆشەییە بنەڕەتییەکان

 

لەمەوە دەردەچێت

 
 

سەرچاوەکاندەستکاری


بەستەرە دەرەکییەکاندەستکاری