پەڕەی سەرەکی بکەرەوە
پلەی گەرمای زەوی

پلەی گەرما (بە ئینگلیزی: Temperature) بریتیە لە فاکتەرە گرنگەکانی زانستی فیزیک کە بەھۆیەوە باری گەرمی ھەر تەنێک یان چواردەورەکەی دەستنیشان دەکرێت. گەرمی بریتییە لە شێوەیەکی تایبەتی وزە کە دەکرێ بگوترێ گەرمی لە ڕووی وشە و ماناوە یەکسانە بە وزە. باری گەرمی ھەر تەنێک بە پلەی گەرمی دەستنیشان دەکرێت، دەپێورێ یان ھەستدەکرێ کە گەرمە یان ساردە، لە کاتێکدا تەنیا باری گەرمی زیاتر سەرنجمان ڕادەکێشێ چونکە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ژیانمانەوە ھەیە.[١]

یەکەی پلەی گەرمی بریتییە لە پلەی سیلیزی (Celsuis) کە بە (°C) دەردەبڕێت. پلەیەکی (Celsius) بریتییە لە یەک لەسەر سەدی جیاوازی پلەی گەرمی نێوان سفر و پلەی سەدی. بەڵام یەکەی داینامیکە گەرمی پلەی گەرمی (T) بریتیە لە کێلڤین (Kelvin) کە لە نێو سیستەمی دەوڵەتیدا بە (SI) ناسراوە. ھەروەھا پەیوەندی نێوان ھەردوو یەکەکەش بە بەھای ٢٧٣٫١٥ لە یەکتر جیا دەکرێتەوە.[٢]

پلەکان بریتین لە:

  • پلەی سێلیسیوس (پلەی سانتیگراد)
  • پلەی فارێنھایت

پەیوەندی نێوان پلە جۆراوجۆرەکاندەستکاری

  • Tk=Tc+273.15
  • Tc=5/9(Tf-32)‎
  • Tf=9/5Tc+32

ھەندێک لە پلە گرینگەکانی گەرما و سەرمادەستکاری

بابەت گەرمی و ساردی بە سێلیسیوس
١ خاڵی کووڵینی ھایدرۆجینی شل ٢٣٥-
٢ خاڵی کووڵینی ئۆکسجینی شل ٣٢-
٣ خاڵی بەستانی ئەلکۆل ١١٦-
٤ خاڵی بەستانی جیوە ٣٩-
٥ خاڵی توانەوەی سەھۆڵ ٠
٦ گەرمای جەستەی مرۆڤی ساخ ٣٧
٧ خاڵی کووڵینی ئەلکۆڵ ٧٩
٨ خاڵی کووڵینی ئاو ١٠٠
٩ خاڵی کووڵینی جیوە ٣٥٧
١٠ خاڵی تاوانەوەی زێڕ ١٠٦٧
١١ گەرمای ناوکی زەوی ٣٧٠٠
١٢ گەرمای سەر خۆر ٥٧٠٠

سەرچاوەکاندەستکاری

  • ویکیپیدیای فارسی - دما

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ کتێبی: لێکۆڵینەوەی بیناسازی زانستیی بۆ ھەرێمی کوردستان، نووسینی: دکتۆری ئەندازیار صلاح الدین غریب قادر. لاپەڕە: ١١٠
  2. ^ کتێبی: لێکۆڵینەوەی بیناسازی زانستیی بۆ ھەرێمی کوردستان، نووسینی: دکتۆری ئەندازیار صلاح الدین غریب قادر. لاپەڕە: ١١٠