لوبنان وڵاتێکە لە وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای کیشوەری ئاسیاوە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری بەیروتە.

لوبنان
الجمهورية اللبنانية
پایتەختبەیرووت
گەورەترین پایتەخت
زمانە فەرمییەکان عەرەبی
دەوڵەت شانشینی پەرلەمانی
 -  سەرۆکی لوبنان میچێل سویلمان
 -  سەرۆکی حکوومەت نەجیب میقاتی
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی  ٦٬١٠٠٬٠٧٥ لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە 
 -  سەرژمێریی ٢٠٠٨ ٤٬٢٢٤٬٠٠٠ کەس 
دراو لیرەی لوبنانی
ناوچەی کاتی UTC+٢
لای لێخوڕین ڕاست
پاوانی ئینتەرنێت .lb
لوبنان

جوگرافیادەستکاری

لەڕووی جوگرافیادا دەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای ئاسیاوە لە ڕۆژاوا دەریایی ناوەڕاستە و لەڕۆژھەڵاتیشەوە بەستراوە بە زنجیرە چیا و وڵاتی (فەڵەستین یاخوود ئیسرائیل).

دانیشتوواندەستکاری

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی لوبنان ٤٬٩٦٥٬٩١٤ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٧ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٠٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٨٨ لەسەدی دانیشتووانی وڵات لە شارەکان دەژین.[١]

زماندەستکاری

لە مادەی 11 ی دەستوری لوبناندا هاتووە کە عەرەبی زمانی فەرمی نەتەوەییە.یاسایەک ئەو حاڵەتانە دیاری دەکات کە زمانی فەرەنسی تێیدا بەکار بێت زۆرینەی خەڵکی لوبنان بە عەرەبی لوبنانی قسە دەکەن کە بە کۆمەڵە لە هاوپۆلێکی گەورەتردا بە ناوی لێڤانتینی عەرەبی یەوە ، لە کاتێکدا عەرەبیی ستانداری مۆدێرن بە زۆری لە گۆڤار و ڕۆژنامە و میدیا پەخشە فەرمییەکاندا بەکار دەهێنرێ . زمانی هێمای لوبنانی زمانی کۆمەڵگەی کەڕ نزیکەی 40 ٪ ی لوبنانیبەفرانکۆفۆن دادەنرێن و 15 ٪ ی دیکەشیان " فرانکۆفۆنی نیوە " ە ، هەروەها 70 ٪ ی قوتابخانە ناوەندییەکانی لوبنان زمانی فەرەنسی وەک زمانی دووەمی ڕێنمایی بەکار ئەهینن . بە بەراوردکردن ، ئینگلیزی وەک زمانی لاوەکی لە 30 ٪ ی قوتابخانە ناوەندییەکانی لوبنان دا بەکار دەهێنرێت .

ئاییندەستکاری

ئایینەکان لە لوبنان [٢]
ئایینەکان ڕێژە
ئیسلام
  
٥٨٫٠٪
مەسیحی
  
٣٥٫٠٪
ئەوانی تر
  
٧٫٠٪

ئابووریدەستکاری

کۆمەڵگای مەدەنی لوبنان بە کۆمەڵگەی وەبەرھێنانی بازرگانی ناسراوە.[٣] بڵاوبوونەوەی لوبنان لە سەرتاسەری جیھاندا ڕێگەی بە دروستکردنی پەیوەندی بازرگانی جیھانیدا.[٤] لوبنان ڕێژەیەکی زۆری ھەلی کاری ھەیە، یەکسانە بە ھەلی کاری وڵاتانی ئەورووپا، و لە نێو وڵاتانی عەرەبیدا بەرزترینە.[٥]

شەڕی لوبنان و ئیسڕائیلدەستکاری

شەڕی ٢٠٠٦ی نێوان ئیسرائیل و لوبنان (بە عیبری: מלחמת לבנון השנייה، بە عەرەبی: حرب تموز) جەنگێک بوو کە لە نێوان سوپای ئیسرائیل و حیزبوڵڵای لوبنان ڕوویدا و باکووری ئیسرائیل و ھەموو لوبنانی گرتەوە.

ئەو جەنگە ماوەی ٣٣ یان ٣٤ ڕۆژی خایاند و لە ڕێکەوتی ١٤ ئابی ٢٠٠٦ بە بڕیاری ژمارە ١٧٠١ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆتایی پێ ھات. براوەی ئەم جەنگە ڕوون نییە و ھەریەک لە ھەردوو لایەن خۆیان بە براوە دەزانن. ھەروەھا ڕوون نییە کە دەستپێکەری ئەم جەنگە چ لایەنێک بووە.

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Countries in the world (ranked by 2014 population)(ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ٥ی ئایاری ٢٠١٥.
  2. ^ بەختیاری, سەعی (2016). جوگرافیا. تاران: ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. ISBN 978-964-342-431-2.
  3. ^ وزارة الخارجیة الأمیرکیة - الفقرة الرابعة1994 Archived ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠, لە وەیبەک مەشین.
  4. ^ معھد واشنطن -2006 Archived ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠, لە وەیبەک مەشین.
  5. ^ صندوق الأمم المتحدة للسکان - لبنان - نظرة عامة Archived 13 January 2009[Date mismatch] لە وەیبەک مەشین.