پەڕەی سەرەکی بکەرەوە

ئێلیزابێتی یەکەمی ئینگلتەرا (بە ئینگلیزی: Elizabeth I of England)، ماوەی ژیان ٧ی ئەیلوولی ١٥٣٣ - ٢٣ی ئازاری ١٦٠٣، شاژنی وڵاتی ئینگلتەرا لە ماوەی ساڵانی ١٥٥٨ تا ١٦٠٣ بووە. ناوی ئێلیزابێت توودۆر کچی ھێنریی ھەشتەم و ئانێ بولین بووە.

Elizabeth I
ئێلیزابێتی یەکەم
Darnley stage 3.jpg
"وێنەی دارنلەی"ـی ئێلیزابێتی یەکەم (١٥٧٥)
١٧ی تشرینی دووەمی ١٥٥٨ –
٢٤ی ئازاری ١٦٠٣
تاج لەسەر نان١٥ی کانوونی دووەمی ١٥٥٩
پێش خۆیماری یەکەم و فیلیپی دووەم
جێگرجەیمزی یەکەم
Houseخانووی توودۆر
باوکھێنریی ھەشتەم
دایکئانێ بولین
لەدایکبوون٧ی ئەیلوولی ١٥٣٣
پاڵاس ئۆ پڵەسێنچ، گرینێچ، شانشینی ئینگلتەرا
مردن٢٤ی ئازاری ١٦٠٣(١٦٠٣-03-٢٤) (٦٩ ساڵ ژیاوە)
ڕیچمەند پاڵاس، سەری، ئینگلتەرا
ناشتن٢٨ی نیسانی ١٦٠٣
Westminster Abbey
ئایینئەنگلیکیزم
واژوو

ژیاندەستکاری

ئێلیزابێت منداڵی دووھەمی ھێنڕیی ھەشتەم بوو. ھەتا مردن زەماوەندی نەکرد و بە کچێنی ماوە. لە لایەن کڵێسەی کاتۆلیکـەوە بە حەرامزادە ناسرابوو و بۆیە پارلەمانی ئینگلتەرا ئیجازەی ئەوەی پێنەدەدا کە ببێت بە شاژنی ئینگلتەرا. بەڵام لە ١٥٥٨ـدا لە دوای مردنی خوشکە باوکییە گەورەکەی واتە ماری توودۆر بوو بە شاژنی ئینگلتەرا.

چالاکییە سیاسییەکاندەستکاری

ئێلیزابێت یەکێک لە گرنگترین کاراکتەرە سیاسییەکانی مێژووی ئینگلتەرا و ئەورووپاـیە. لە دوای مردنی ماری توودۆری خوشکی کە کاتۆلیک بوو، ئەو توانی زۆربەی خەڵکی ئینگلتەرا بکات بە پرۆتێستانت، قەرزەکانی باوکی بداتەوە و ئینگلتەرا بکات بە یەکێک لە دەسەڵاتە سیاسیـیە گرنگەکانی ئەورووپا. ئەو لە شەڕێکدا فیلیپی دووەم، پاشای ئیسپانیای شکست دا.

سەرچاوەکاندەستکاری