ئوکراینا

(ڕەوانەکراوە لە ئۆکرانیاەوە)

پۆتانەکان: 49°N 32°E / 49°N 32°E / 49; 32

ئوکراینا (بە ئوکراینی: Україна) دووەمین وڵاتی گەورەی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپایە. لەگەڵ ڕووسیا لە ڕۆژھەڵاتەوە، بیلاڕووس لە باکوور، پۆڵەندا، سلۆڤاکیا و ھەنگاریا لە ڕۆژئاواوە، ڕۆمانیا و مۆلدۆڤا لە باشووری ڕۆژئاوا، و دەریای ڕەش و دەریای ئازووف لە باشوورەوە ھاوسنوورە. ئوکراینا ئەندامە لە یەکێتیی وڵاتە سەربەخۆکان. لە نێوان ساڵانی ١٩٢٣-١٩٩١ زۆربەی ئوکراینا بەشێک بوو لە یەکێتیی کۆمارەکانی سۆڤیێتەوە. شاری کیێڤ پایتەخت و گەورەترین شاری ئوکراینایە.

Ukraine
Україна
سروود: 

Ще не вмерла України  (Ukrainian)[١]
Shche ne vmerla Ukrayiny  (transliteration)
Ukraine's glory has not perished
ھەڵکەوتەی  ئوکراینا  (green) لە ئەورووپا  (dark grey)  —  [ڕێنوێن]
ھەڵکەوتەی  ئوکراینا  (green)

لە ئەورووپا  (dark grey)  —  [ڕێنوێن]

پایتەخت
و گەورەترین شار
کیێڤ
50°27′N 30°30′E / 50.450°N 30.500°E / 50.450; 30.500
زمانە فەرمییەکان ئوکراینی
گرووپە ڕەگەزییەکان (2001) 77.8% ئوکراینیەکان,
17.3% ڕووسیەکان,
4.9% others and unspecified[٢]
ناوی هاووڵاتی ئوکراینی
دەوڵەت Unitary semi-presidential republic
 -  سەرۆک ڤلادیمێر زیلێنسکی
 -  وەزیر ڤۆلدۆمیر هۆریسمان
 -  قسەکەری پەرلەمان ئاندری پاروبی
یاسادانەر ڤێرخونا ڕادا
Formation
 -  Kievan Rus' 882 
 -  Kingdom of Galicia–Volhynia 1199 
 -  Cossack Hetmanate 1649 
 -  Ukrainian National Republic November 7, 1917 
 -  West Ukrainian National Republic November 1, 1918 
 -  Ukrainian SSR December 30, 1922 
 -  Second Declaration of Independence June 30, 1941 
 -  Independence from the Soviet Union August 24, 19911 
ڕووبەر
 -  سەرجەم ٦٠٣,٦٢٨ کیلۆمەتری چوارگۆشە (46th)
٢٣٣,٠٩٠ مایلی چوارگۆشە 
 -  ئاو (%) 7%
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی 2010 45,888,000[٣] (28th)
 -  سەرژمێریی 2001 48,457,102[٢] 
 -  چڕی 77 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (115th)
١٩٩کەس لە مایلی چوارگۆشە
GDP (PPP) بەراوردی 2010
 -  سەرجەم $302.679 billion[٤] 
 -  سەرانە $6,656[٤] 
GDP (nominal) بەراوردی 2010
 -  سەرجەم $136.561 billion[٤] 
 -  سەرانە $3,003[٤] 
Gini (2006) 31[٥] (medium
HDI (2011) increase 0.710[٦] (high) (٧٦th)
دراو Hryvnia (UAH)
ناوچەی کاتی Eastern European Time (UTC+2[٧])
 -  ھاوین (DST) Eastern European Summer Time (UTC+3)
لای لێخوڕین right
پاوانی ئینتەرنێت .ua, .укр
کۆدی تەلەفۆن 380
1 An independence referendum was held on December 1, after which Ukrainian independence was finalized on December 26. The current constitution was adopted on June 28, 1996.

دانیشتواندەستکاری

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئوکرانیا ٤٤,٩٤١,٣٠٣ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٦٢ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٩.٨ ساڵە. ھەروەھا ٦٩ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.[٨]

ئاییندەستکاری

ئایینەکان لە ئوکراینا [٩]
ئایینەکان ڕێژە
ئۆرسۆدۆکس
  
٦٦٫٠٪
بێ ئایین
  
١١٫٠٪
کاتۆلیک
  
١٠٫٠٪
سوننە
  
٢٫٠٪
پرۆتێستانت
  
٢٫٠٪
ئەوانی تر
  
٩٫٠٪


پەراوێزەکاندەستکاری

  1. ^ "Law of Ukraine. State Anthem of Ukraine" (بە زمانی ئوکراینی). Verkhovna Rada of Ukraine. 2003-03-06.
  2. ^ ئ ا ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Census نەدراوە
  3. ^ "Ukrainian population keeps decreasing". National Radio Company of Ukraine. 2010. Archived from the original on ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠. Retrieved 2010-06-20. Check date values in: |archivedate= (help)
  4. ^ ئ ا ب پ "Ukraine". International Monetary Fund. 2010.
  5. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری cia نەدراوە
  6. ^ "HDRO (Human Development Report Office United Nations Development Programme" (PDF). United Nations. 2011. Retrieved 2 November 2011.
  7. ^ "Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час » Події » Україна » Кореспондент". Ua.korrespondent.net. Retrieved 2011-10-31.
  8. ^ Countries in the world (ranked by ٢٠١٤ population)(ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ‏١٥ی ئایاری ٢٠١٥.
  9. ^ بەختیاری, سەعی. جوگرافیا. تاران: ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. ISBN 978-964-342-431-2.