مۆدێلکردنی کارایی ڕێگە

مۆدێلکردنی کارایی ڕێگە یا ڕووی ڕێگە (بە ئینگلیزی: Pavement Performance Modeling) بریتییە لە لێکۆڵینەوە لەسەر چۆنییەتیی ڕەفتاری ڕووی ڕێگە و داوەشانی بە درێژایی ژیانیدا.[١] ھەندێک لەو مۆدێلانەی بۆ تێگەیشتن لە ڕەفتاری ڕێگە بەکاردێن بریتین لە ڕیگرێشنی ھێڵی و ناھێڵی (بۆ مۆدیلە میکانیستییەکان، ئەزمونییەکان و ئەزموونی-میکانیستییەکان)، مۆدێلی مارکۆڤی و ژیریی دەستکرد.[١][٢][٣]

قڵیشی سەر ڕێگەیەکی ئاسفاڵتی. مۆدێلەکانی کارایی دەتوانن کاتی قڵیشبردنی ڕێگەکان پێشبینی بکەن.
زیادکردنی زبریی ڕێگە (IRI) بە تێپەڕبوونی کات

مێژوودەستکاری

تێگەیشتن لە ڕەفتاری ڕووی ڕێگە سەرەتا لە ئەمریکای باکووردا گرنگیی پەیدا کرد، لەبەر ئەوەی کە ئەو تۆڕە گەورەیەی کە لە ڕێگە کە لە وڵاتانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدادا لە سەدەی بیستەمدا دروست کرابوو، دەستی بە کۆنەبوون کرد. ھەندێک ڕێکرخراو وەک FHWA و AASHTO بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ڕێگەکان دروست کران. ئەم ڕێکخراوانە چەندین پرۆژەیان بۆ تێگەیشتن لە ڕەفتاری ڕێگەکان ڕاگەیاند و کۆمەڵێک زۆر دراوەیان دەربارەی ڕێگەکانی ئەمریکا و کەنەدا کۆکردەوە.[٤] بۆ نموونە کارایی درێژخایەنی ڕووی ڕێگە یەکێ لەو بەرنامانەیە کە لە لایەن FHWAەوە ڕاگەیەنراوە.

داوەشانی ڕێگەدەستکاری

داوەشان بریتییە لە تێکشکانی سڵامەتیی فیزیکیی ڕێگە و دابەزینی ئاستی خزمەتی بە ھۆکاری جۆراوجۆر. چەندین پێوەر بۆ ھەڵسەنگاندنی بارودۆخ و کاریی ڕێگەکان و ڕەوتی داوەشانیان بە کار دێن. گرنگترینی ئەم پێوەرانە بریتین لە نیشانەی بارودۆخی ڕووی ڕێگە و نیشانەی نێونەتەوەیی زبری.[٥] گرنگترین ھۆکانی داوەشانی ڕێگە دەکرێن بە چەن بەشەوە: بارودۆخی دەوروبەر، دیزاین، ماددە و کەرەستەی ڕێگە، چۆنییەتیی بەڕێوەبردنی ڕێگەکە. بۆ نموونە دەزانرێت لە ئاووھەوای سەختتدا ڕێگەکان خێراتر دادەوەشێن. لەو فاکتەرە ئاووھەواییانەی کە دەبنە ھۆی داوەشانی ڕێگەوە دەکرێت بکرێت بە بەفر و بارانی زۆر، سەر و خوارکردنی پلەی گەرمی و سیکلەکانی بەستن و توانەوە.[٣]

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ ی ا Ford, K., Arman, M., Labi, S., Sinha, K.C., Thompson, P.D., Shirole, A.M., and Li, Z. 2012. NCHRP Report 713 : Estimating life expectancies of highway assets. In Transportation Research Board, National Academy of Sciences, Washington, DC. Transportation Research Board, Washington DC. 
  2. ^ "Using Data Analytics for Cost-Effective Prediction of Road Conditions: Case of The Pavement Condition Index". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢ی شوباتی ٢٠١٩. 
  3. ^ ی ا "Piryonesi, S. M. (2019). The Application of Data Analytics to Asset Management: Deterioration and Climate Change Adaptation in Ontario Roads (Doctoral dissertation)". 
  4. ^ AASHTO. 2008. Mechanistic-empirical pavement design guide: A manual of practice. 
  5. ^ "Piryonesi, S. M. and El-Diraby, T. E. (2020). " Data Analytics in Asset Management: Cost-Effective Prediction of the Pavement Condition Index," Journal of Infrastructure Systems, 26(1), doi: 10.1061/(ASCE)IS.1943-555X.0000512".