شێرلۆک ھۆڵمز

لێکۆڵەری ناسراوی خەیاڵی، کە لەلایەن ئارتەر کۆنان دۆیڵەوە دروستکراوە

شێرلۆک ھۆلمز (بە ئینگلیزی: Sherlock Holmes) (/ˈʃɜːrlɒk ˈhmz/ یان /-ˈhlmz/) لێکۆڵەرێکی تایبەتی خەیاڵییە کە لەلایەن نووسەری بەڕیتانی ئارتەر کۆنان دۆیڵ دروستکراوە. کە بەخۆی ئەڵێت «لێکۆڵەرێکی ئامۆژگاریکەر» لە چیرۆکەکانیدا، ھۆڵمز ناسراوە بۆ لێھاتووی لە وردبوونەوە، ڕێ نیشاندان، زانستی دادوەریی، و بەڵگەی لۆجیکی کە سنوور دائەنێت بۆ خەیاڵییەکەی، کە بەکاری دێنێت لەکاتی لێکۆڵینەوەی کەیسەکان بۆ بۆ بەشێکی زۆر لە کڕیارەکانی، کە سکۆتلەند یاردیش ئەگرێتەوە. یەکەم دەرکەوتنی لە ڕۆژنامەدا لە A Study in Scarlet ی ١٨٨٧، ناوبانگی کارەکتەرەکە بڵاوبووەوە لەگەڵ یەکەم زنجیرەی لە کورتە چیرۆکەکان لە مەگەزینی The Strand Magazine، کە بە «A Scandal in Bohemia» دەستی پێکرد لە ١٨٩١ دەستی پێکرد؛ چیرۆکی دیکە لەوکاتەوە دەرکەوت تا ١٩٢٧، کە بووە کۆی چوار ڕۆمان و ٥٦ کورتە چیرۆک. ھەمووی بێجگە لەیەک دانە لە سەدەمی ڤیکتۆری و ئێدواردی دایە، لەنێوان ساڵانی ١٨٨٠ و ١٩١٤. زۆرینەی لەلایەن ھاوڕێ و بایۆگرافەری ھۆڵمز دکتۆر جۆن ئێچ واتسن خوێندراونەتەوە، کە زۆرینەی کات یارمەتی ھۆڵمز ئەدات لە لێکۆڵینەوەکانی و زۆرینەی کات لەگەڵی ئەمێنێتەوە لە 221B بەیکەر ستریت، لەندەن، کە زۆرینەی چیرۆکەکانی لێوە دەستپێدەکەن.

شێرلۆک ھۆڵمز
کەسایەتی Sherlock Holmes
Sherlock Holmes Portrait Paget.jpg
شێرلۆک ھۆڵمز لە وێنەیەکی کێشراوی ١٩٠٤ لەلایەن سیدنی پاگێت
یەکەم دەرکەوتنA Study in Scarlet
دروستکەرسێر ئارثەر کۆنان دۆیڵ
زانیاری
ڕەگەزنێر
پیشەلێکۆڵەری تایبەت
خێزانمایکرۆفت ھۆڵمز (برا)
نەتەوەبەڕیتانی

ھەرچۆنێک بێت یەکەم لێکۆڵەری خەیاڵی نییە، شێرلۆک ھۆڵمز بەناوبنگترینە.[١] لە ١٩٩٠ کانەوە زیاتر لە ٢٥٬٠٠٠ دروستکراوەی سەر ستەیج، فیلم، بەرھەمی تەلەڤزیۆنی و بڵاوکراوە ھەیە کە ھۆڵمزی تێدا بێت،[٢] و کتێبی گینس بەو کارەکتەرە مرۆڤە لە ئەدەبدا دایناوە کە زۆرترین جار ڕۆڵی بەرجەستەکراوە لە مێژووی فیلم و تەلەڤزیۆندا.[٣] ناوبانگی ھۆڵمز ئێجگار زۆرە کە زۆرینەی کەس بڕوایان وایە کە کارەکتەرێکی خەیاڵی نەبێت و کەسێکی ڕاستی بووبێت؛[٤][٥] زۆر کۆمەڵەی ئەدەبی و ھەواداران لەسەر ئەم پێشبینییە دروستبوون. کارەکتەر و چیرۆکەکانی کاریگەرییەکی زۆری لەسەر نووسینی ئاڵۆز و کلتوری بەناوبانگ ھەبووە، لەگەڵ چیرۆکە ڕەسەنەکانی و لەگەڵ ھەزاران کە لەلایەن نووسەری دیکە بێجگە لە کۆنان دۆیڵ کە دروستکراونەتەوە لەسەر ستەیج و شانۆی ڕادیۆی، تەلەڤیزیۆن، فیلم، یاری ڤیدیۆی، و میدیای دیکە بۆ زۆر لە ھەزار ساڵ.

کارەکاندەستکاری

  وتاری سەرەکییاسای شێرلۆک ھۆڵمز


ڕۆمانەکاندەستکاری

  • A Study in Scarlet (بڵاوکراوەتەوە لە تشرینی دووەمی ١٨٨٧ لە Beeton's Christmas Annual)
  • The Sign of the Four (بڵاوکراوەتەوە لە شوباتی ١٨٩٠ لە Lippincott's Monthly Magazine)
  • The Hound of the Baskervilles (بەزنجیرەکراوە لە ١٩٠١–١٩٠٢ لە The Strand)
  • The Valley of Fear (بەزنجیرەکراوە لە ١٩١٤–١٩١٥ لە The Strand)

کۆکراوەی کورتە چیرۆکەکاندەستکاری

کورتە چیرۆکەکان بەڕەسەن لە مەگەزینەکاندا بڵاوکراونەتەوە، کە دواتر کران بەپێنج کۆکراوە:

  • The Adventures of Sherlock Holmes (چیرۆکەکان بڵاوکراونەتەوە لە ١٨٩١–١٨٩٢ لە The Strand)
  • The Memoirs of Sherlock Holmes (چیرۆکەکان بڵاوکراونتەوە لە ١٨٩٢~–١٨٩٣ لە The Strand)
  • The Return of Sherlock Holmes (چیرۆکەکان بڵاوکراونەتەوە لە ١٩٠٣–١٩٠٤ لە The Strand)
  • His Last Bow: Some Later Reminiscences of Sherlock Holmes (چیرۆکەکان بڵاوکراونەتەوە لە ١٩٠٨–١٩١٧)
  • The Case-Book of Sherlock Holmes (چیرۆکەکان بڵاوکراونەتەوە لە ١٩٢١–١٩٢٧)

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Sutherland، John. "Sherlock Holmes, the world's most famous literary detective". British Library. لە ڕێکەوتی ٠٣ی تەممووزی ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  2. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری :2 نەدراوە
  3. ^ "Sherlock Holmes awarded title for most portrayed literary human character in film & TV". Guinness World Records (بە زمانی ئینگلیزی). 2012-05-14. لە ڕێکەوتی 2020-01-05 ھێنراوە. 
  4. ^ Rule، Sheila (5 November 1989). "Sherlock Holmes's Mail: Not Too Mysterious". The New York Times. لە ڕێکەوتی ١٠ی ئازاری ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  5. ^ Simpson، Aislinn (2008-02-04). "Winston Churchill didn't really exist, say teens". The Telegraph (بە زمانی ئینگلیزی). ISSN 0307-1235. لە ڕێکەوتی 2019-12-30 ھێنراوە. 

بەستەرە دەرەکییەکاندەستکاری