شێخ لەتیفی حەفید

شێخ لە تیف کوری سەرکردەی بەناوبانگی کورد شێخ مەحمودی نەمرو کوری شێخ سەعید کوری کاک ئەحمەدی کوری شێخ مارفی نۆدێیە کەیەکێک بووە لە زانا بەناوبانگەکانی ئایینی لە کوردستان شێخ لەتیف لە سالی ١٩١٧ز لە شاری سلێمانی لە بنەمالەیەکی کورد پەروەرو دین دار و ئەدەب دۆست لە دایک بووە لە سەردەمێکی پر کارەسات و تەقینەوەی مێژوویی دا چاوی بە ژیان ھەلێناوە خودا لێخۆش بیَ (ئەحمەد تەقی) دەلیَ ((ئەم خێزانە خانەدانەی شێخ مەحمود پتر لە ١٥٠ سال لە کوردستاندا ناوبانگیان بلاوەو جێگایەکی تایبەتیان ھەیە ھەموو کوردستان و بەتایبەتی لە لادێکگاندا بە چاوی رێزو پیرۆزەوە تەماشای ھەموو وەچەیەکانی شێخ مارفیان کردووە)). ناوبراو بەم شێوەیە لە سەر بنەمالەکە زیاتر قسەدەکات و دەلیَ ((نەوەکانی شێخ مارف نەک ھەر لەناو کوردستاندا بەلکو لەلایەن کاربەدەستانی عوسمانیش بەرادەیەکی زۆر رێزیان لێدەگیران ,)) شێخ لە تیف ھێشتاھەرمندال بوو، تەمەنی نەگەیشتبووە سێ سالان دوای بە دیل گیرانی شێخ مەحمودی قارەمان بە خاوو خێزانەوە روویان کردە نیشتمانی ژوورو واتا باکوری رۆژھەلات لای سمکۆ (ئیسماعیل ئاغای شکاک) شێخ لەتیف لە ەتەمەنی سیانزە سالی دابوو لە سالی ١٩٣٠ بە شداری خەباتی شۆرشی چ ەکدارانەی کوردی کردووە لە سالی ١٩٤٢ لە لایەن حکومەتی کۆنەویستی پاشایەتی پەلاماردراوەو بەلام دەستگیر نەکراوەو خۆی گەیاندۆتە کوردستان ئێران. دوای سالێک گەراوەتەوە. ھەست و نەستێکی پر سۆزو بێگەردی ھەبووە بەرامبەر بە کوردستان کوردایەتی سەردەمانێک بیروباوەری کوردایەتی بلاودەکردەوەو ئەمە کارێکی گەورەی کردە سەر مشت و مالکردنی ژیانی سیاسی کە بچێتە ناو بناوانی ژیانی کۆمەڵی رەش و رووت و ھەژاران. تەمەنی بست سالان بوو پارتێکی رامیاری دامەزراند بەناوی (کۆمەڵی برایەتی) یەوە کە ھەموو توانایەکیان بۆ رزگاری گەل تەرخان کردبوو دژی ھەموو جۆرە جەوسانەوەیەک وە لەکاتی دامەزراندنی سالی ١٩٤٦ بە جێگری یەکەمی سەرۆکی پارتی ھەلبژێردرا بە ھەموو توانایەکەوە لە دروست کردنی کۆماری جوانەمەرگی مەھاباد بەشداری کردووە. دەربەدەری و ئاوارەیی و دوورە ولاتی زۆر بینیوە چەندین جار لە لایەن دوژمنانەوە گیراوەو خراوەتە بەندیخانە لە شاری بەصرا تاکو سەرھەلدانی شۆرشی ١٤ تەموزر سالی ١٩٥٨ مکاوەتەوە لە بەندیخانە. شێخح لە تیف جگە لەوەی کە سەرکردەیەکی لێھاتوو بووە لە ھەمانی کاتدا شاعیرێکی پایە بەرزیش بووە چەندان شیعری بۆ ولات و ھەژاران و چوساوان نوسیووە ئەم نمونە شیعرەی خوارەوە یەکەکە لە شیعرەکانی کاتی لە بەندیخانەی بصرا بووە نوسیوویوتی کە دەلیَ (رۆژ لەبەر فرمێسکی چاوو شەو لە بەر نالاَنی دڵ ئێشی چەند زۆرە برین و داخی خەمخوارانی دڵ وا پلوسکی بەستووە فرمێسک و خوێناوی جگەر سەیرە ئارایش ئەکەن بەو خوێنە خوێنخوارانی دڵ) ھەمیشە خەم ھاوریَ و ئەنیسی بووە ئەو کارەسات و کمردارانەی کە لە ژیانی رۆژانەی ئەدی کاری کردۆتە دیوی ناوەوەی دڵ و دەروونی شیعری سکالاَ باشترین نموونەیە بۆ ئەم لایەنە ھەمیشە لانە شێواوو دڵ شکاوم ببینە ئەشکی حەسرەت دێت لە چاوم ھەناسەی ئاگرێکی توێی دەروونم نیشانە بۆ دڵ و جەرگی سووتاوم بەرو خۆشیم نەکەی بروا عەزیزم وەرە سەیری دەروونی پر زووخاوم

شێخ لە تیف بەسەر ئەم بابەتانەی خوارەوە دابەش دەکرێت ١- نیشتان پەروەری ٢- کۆمەلایتی ٣- دڵداری ٤- کۆمیدی و گالتەو گەپ و بابەتی پێکەنیناوی خوالێخۆشبوو شێخ لەتیف لە ئێوارەی رۆژی ھەینی ١٢ ی مایسی ١٩٧٢ لە نەخۆشخانەی (الراھبات) لە بەغدا لە تەمەنی ٥٥ سالی دا کۆچی دوایی کردووە تەرمەکەی براوەتە سلێمانی و لە لایەن خەلکی ئەو شارەوە بە خاک سپێردراوە.