پەڕەی سەرەکی بکەرەوە

ڕێککەوتننامەی پاریس (بە ئینگلیزی: The Paris Agreement، بە فەڕەنسی: Accord de Paris)[١] ڕێککەوتننامەیەکە کە لە لایەن نەتەوە یەکگرتوەکانەوە پاڵپشتی دەکرێ. ئەم ڕێککەوتننامەیە لە ساڵی ٢٠١٦دا واژوو کراوە بە مەبەستی پارێزگاری کردن لە گۆڕانی ئاووھەوای زەوی و کەم کردنەوەی پیسیی ھەوا. ئەم لێکتێگەیشنە لە بیست و یەکەمین کۆنفڕانسی پاریس لە ووڵاتی فەڕەنسادا (لە ساڵی ٢٠١٥) قسەی لەسەر کراوە و لە لایەن ١٩٥ ئەندامیەوە لە ساڵی ٢٠١٩ واژوو کراوە و ژمارەی ١٨٦ ئەندامی تریشی پێوە زیاد بوو.[٢][٣][٤]

ناوەڕۆکدەستکاری

ئامانجەکاندەستکاری

ئامانجی سەرەکیی ئەم لێکتێگەیشنە بریتیە لە کەمکردنەوەی بڕی گەرم بوونی زەوی.[٥]

ستراتیجیی سەرەکیی پێک ھاتوە کە کورتکراوەتەوە بە (٢٠/٢٠/٢٠) بریتیە لە کەم کردنەوەی ٢٠٪ کاربۆن دووئۆکسید، زیادکردنی ٢٠٪ وزەی پاک، و زیادکردنی ٢٠٪ کارایی ئەو سیستەمانەی وزە بەرھەم دێنن.[٦]

 
ڕێژەی دەردانی دوانە ئۆکسیدی کاربۆن لە لایەن چەند وڵاتێکی دونیا.

واجب کردن بە ھۆی واژوو کردندەستکاری

 
واژوو کردنی ڕیکەوتننامەکە لە لایەن ژۆن کەنەدی.

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Also known as Paris climate accord or Paris climate agreement.
  2. ^ Sutter، John D.؛ Berlinger، Joshua (12 December 2015). "Final draft of climate deal formally accepted in Paris". CNN. Cable News Network, Turner Broadcasting System, Inc. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 12 December 2015. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ ھێنراوە.  Sutter، John D.؛ Berlinger، Joshua (12 December 2015). "Final draft of climate deal formally accepted in Paris". CNN. Cable News Network, Turner Broadcasting System, Inc. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 12 December 2015. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  3. ^ "Paris climate talks: France releases 'ambitious, balanced' draft agreement at COP21". ABC Australia. 12 December 2015. 
  4. ^ "Paris Agreement". United Nations Treaty Collection. 8 July 2016. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 21 August 2016. لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ ھێنراوە.  "Paris Agreement". United Nations Treaty Collection. 8 July 2016. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 21 August 2016. لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  5. ^ "Paris Agreement, FCCC/CP/2015/L.9/Rev.1" (PDF). UNFCCC secretariat. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 12 December 2015. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ ھێنراوە.  "Paris Agreement, FCCC/CP/2015/L.9/Rev.1" (PDF). UNFCCC secretariat. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 12 December 2015. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  6. ^ "European 20-20-20 Targets". RECS International. لە ڕێکەوتی ١٣ی نیسانی ٢٠١٩ ھێنراوە.