تۆرکواتۆ تاسۆ

تۆرکواتۆ تاسۆ (بە ئیتالیایی: Torquato Tasso)، (١٥٤٤- ١٥٩٥) ھۆنراوەنووسی بەناوبانگی ئیتالیاییە. ئەو ھۆنراوەی عاشقانە و حیماسیشی نووسیوە، بەڵام زۆربەی ناوبانگی بە ھۆی ئەو ھۆنراوانەوەیە کە سەبارەت بە شەڕەکانی خاچپەرستی نووسیویەتی.

تۆرکواتۆ تاسۆ
بە ئیتالی: Torquato Tasso
Ritratto di Torquato Tasso.jpg
لەدایکبوون١١ی ئازاری ١٥٤٤
سۆرێنتۆ، ئیتالیا
مردن٢٥ی نیسانی ١٥٩٥(١٥٩٥-04-٢٥) (٥١ ساڵ ژیاوە)
ڕۆما، ئیتالیا
شوێنی ناشتنSant'Onofrio
باوکBernardo Tasso
زمانەکانی ئاخاوتنئیتالی
پیشەشاعیر، نووسەر، playwright، author
بزووتنەوەی ڕۆشنبیریمرۆڤایەتی، Mannerism
پەروەردەUniversity of Padua
قوتابییFederico Pendasio
دەستپێکی چالاکی١٥٦٢
ئایینکڵێسای کاسۆلیکی ڕۆمانی
ژانرnarrative poetry، dialogue، drama
Present in workSmall Moral Works
حاڵەتی مافەکانی لەبەرگرتنەوەمافەکانی لەبەرگرتنەوە بەسەرچوون
کارە کۆکراوەکانNational Gallery of Art، Philadelphia Museum of Art
تۆرکواتۆ تاسۆ

ژیاندەستکاری

لە ساڵی ١٥٤٤دا لە سۆرێنتۆ لە دایک بوو. باوکی تۆرکواتۆ پیاوێکی شاعیر بوو کە لە سەرەتای تەمەنی منداڵەکەدا بە ھۆکاری سیاسییەوە دوور خرایەوە. تاسۆ منداڵ بوو کە دایکی مرد و لە دە ساڵەییەوە لەگەڵ باوکی لە ڕۆم ژیا. دوا ئەوە بۆ خوێندنی مافناسی ڕۆشت بۆ پادوا، بەڵام دەستی لە مافناسی کێشا دەستی بە شێعر نووسین کرد. بۆیە ڕووی لە شاری بۆلۆنا کرد و لەوێ بوو بە مونشیی کاردیناڵ لویجی دی ئێستە. لە سەفەرێکدا لەگەڵ کاردیناڵ ڕۆشت بۆ پاریس و لەوێ ناکۆکی کەوتە نێوانیان. بۆیە کاردیناڵی بە جێ ھێشت و ڕۆشت بۆ دیوەخانی دووک ئاڵفۆنسۆی دووھەمی فێرارا کە برای کاردیناڵ بوو. ئەو حیماسەی ئورشەلیمی ڕزگار کراوی بە دووک ئاڵفۆنسۆ پێشکەش کرد. تاسۆ لە ساڵە دوایینەکانی ژیانیدا مێشکی تێک چوو و تەنانەت دەیگوت کە ڕۆحە ئاسمانییەکان دەیانهەوێت شێعرەکانی بدزن. ئەو لە ساڵی ١٥٩٥دا کۆچی دوایی کرد و لە شاری ڕۆمدا نێژرا. دەرباری پاپ و زۆرێک لە ئەشرافی ڕۆم لە مەراسیمی ناشتنەکەیدا حازر بوون.

شێت بوونیدەستکاری

تاسۆ بە ھۆی ئەو ھەموو کێشە جەستەیی و ڕۆحییەی کە چێشتبووی، مێشکی ئاڵۆز بووبوو. نەخۆشینی مالاڕیا و سەرئێشە، ئێشی دوور خستنەوەکەی باوکی، مردنی دایکی و ھەژاریی بابی لە کاتی مردندا ھەموو لە سەریەک کۆ بووبوونەوە. جگە لەمانە گومانە ئایینییەکانی ھزری تاریک کردبوو و ھەستی گوناھی پێ دەبەخشی و مەجبووری دەکرد زوو بە زوو بچێت بۆ ئیعتراف بۆ لای قەشە. ئەو حەوت ساڵ پێش مردنی باری دەروونیی خراپتر بوو لە نەخۆشخانە دەروونیەکەی سەنت ئانادا بۆ ماوەی حەوت ساڵ ڕاگیرا. ھەرچەن ئەو ئەو تەواوی شێت نەبووبوو. بازە جارێک لە سەرخۆ بوو و شێعری دەنووسی و لەگەڵ ھاوڕێکانی چاو پێکەوتنی دەکرد. مۆنتەین وتوویەتی کە لەگەڵ تاسۆدا یەکتریان بینیوە.

سەرچاوەکاندەستکاری

Durant, W. and Durant, A. (1989). “The Story of Civilization: Age of Reason Begins,” pp. 310– 319, World Library, Inc., USA.