٢٢ی تشرینی یەکەم

ڕێکەوت

٢٢ی تشرینی یەکەم ٢٩٥ـەم ڕۆژی ساڵە، (٢٩٦ـەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری گرێگۆریدا، ٧٠ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ


ڕووداوەکاندەستکاری

پێش ١٦٠٠ زاین

٧٩٤ – ئیمپراتۆر کانمو پایتەختی ژاپۆنی گواستەوە بۆ هیان کیۆ (ئێستا کیۆتۆ).

٩٠٦- ئەحمەدی قەیغلاغ هێرشێک دەکات بۆ سەر ئیمپراتۆریەتی بیزانس و٤ بۆ ٥ هەزار دیل دەگرن

١٣٨٣– هێڵی نێری ماڵی بورگوندی پورتوگالی بە مردنی شا فێرناندۆ لەناودەبرێت، تەنها کچەکەی بەیتریس بەجێ هێشت بانگەشەی ڕکابەرەکان دەست دەکەن بە ماوەیەک لە شەڕی ناوخۆ و بێئاگایی.

١٦٠١ تا ١٩٠٠ زاین

١٦٣٣ – خانەخەتی مینگ شکست بە کۆمپانیای هیندی ڕۆژهەڵاتی هۆڵەندی دەدات.

١٧٠٧ - چوار کەشتی دەریایی بەریتانی بە هۆی هەڵەی گەڕانەوە لە سەر ئایسلی سیسیلی زەوی بەڕێوەدەبەن لە وەڵامدا، یەکەم یاسای درێژی لە ساڵی١٧١٤ دا دەرکراوە.

١٧٢١ – ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا لەلایەن تزار پیتەر یەکەمەوە بڵاودەکرێتەوە دوای شکستەکەی سوید لە جەنگی باکووری گەورەدا.

١٧٣٠ – دروستکردنی کاناڵی لادۆگا تەواو بوو.

١٧٤٦ – کۆلێژی نیو جێرسی (دواتر ناوی زانکۆی پرینستۆن) نامەی خۆی وەردەگرێت.

١٧٧٧ – جەنگی شۆڕشگێڕی ئەمریکی: بەرگریکارانی ئەمریکی فۆرت مێسەر لەسەر ڕووباری دلاوەر دووبارە هێرشی هێسیان کردەوە لە شەڕی بانکی سووردا.

١٧٨٤– ڕووسیا لە دوورگەی کۆدیاک، ئالاسکا کۆلۆنی دۆزیەوە.

١٧٩٠ – باکوری ڕۆژئاوای شەڕی هیندی: هێزەکانی ئەمریکای ڕەسەن شکست بە ئەمریکا دێن، کە کۆتایی بە هەڵمەتی هەرمار هێنا

١٧٩٧– ئەندرێ ژاک گارنەرین یەکەم بازدانی پاراشوت تۆمارکراو دەکات، لە هەزار مەتر (٣٢٠٠پێ) لە سەرووی پاریسەوە.

١٨٣٦ – سام هۆستن وەک یەکەم سەرۆک کۆماری تەکساس کرایەوە.

١٨٤٤ – میلەریتس، شوێنکەوتوانی وتەبێژی باپتیست ویلیام میلەر پێشبینی کۆتایی جیهان دەکەن لە هاوەڵی لەگەڵ دووەم یادی مەسیح. ڕۆژێکی دوایی بە نائومێدییەکی گەورە ناسراوە.

١٨٧٥ – یەکەم گرێدانی تەلەگرافی لە ئەرجەنتین

١٨٧٩ – بەکارهێنانی فیڵمێنتێک لە دێسکەی کاربۆنیزە، تۆماس ادیسۆن یەکەم گڵۆپی ڕوناکی کارەبایی کرداری تاقی دەکاتەوە (٢/١٣١کاتژمێر دەخایەنێت پێش سوتانی دەرەوە).

١٩٠١ تا ئێستا

١٩١٠- هاولی هارڤی کریپن (یەکەم تاوانبار کە بە هاوکاری ڕادیۆ دەستگیر دەکرێت) بە تاوانی ژەهراویکردنی هاوسەرەکەی تۆمەتبار دەکرێت

١٩٢٣ - کودەتاچی شاهانەی لیۆناردۆپۆلۆس –گەرگالیدیس شکست دەهێنێت لە یۆنان، پاشایەتی بێ دەسەڵات دەکات و ڕێگا خۆش دەکات بۆ دامەزراندنی کۆماری دووەمی هێلینی.

١٩٤١ – جەنگی جیهانی دووەم: ئەندامی بەرگری فەرەنسی گای موکوێت و ٢٩ بارمتی دیکە لە لایەن ئەڵمانیەکانەوە لە سێدارە دەدرێن بە تۆڵەی مردنی ئەفسەرێکی ئەڵمانی.

١٩٤٣ – جەنگی جیهانی دووەم: لە دووەمین هێرشی ئاگرکوژێنەوە بۆ سەر ئەڵمانیا، ڕافیز هێرشی ئاسمانی بۆ سەر شارۆچکەی کاسێل ئەنجام دەدات و بەهۆیەوە هەزار کەسی کوژران و ١٥٠ هەزار ئاوارە بوون

١٩٤٦ - زیاتر لە ٢٢٠٠ ئەندازیار و تەکنیککار لە ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیاوە ناچارن لەگەڵ خێزان و کەلوپەلەکانیان ڕاگواستنەوە بۆ یەکێتی سۆڤیەت

١٩٤٧ - ململانێی کەشمیر لە نێوان هیندستان و پاکستان دەست پێدەکات، کە دوای دابەشکردنی هیندستان دەستی پێکردوە

١٩٦٤ - لیژنەیەکی پەرلەمانی هەموولایەنە ئەو دیزاینە دیاری دەکات کە دەبێتە ئاڵای فەڕمی نوێی کەنەدا.

١٩٧٥ – ڤینرا ٩ ئەرکی بۆشایی بێفڕەوانی سۆڤیەت لە ڤینۆس نیشتەوە.

٢٠٠٥ – گەردەلوولی گەرمەسیری ئەلفا لە حەوزی ئەتڵەسی، وەرزی گەردەلوولی ئەتڵەسی ٢٠٠٥ کرد بە چالاکترین وەرزی گەردەلوولی ئەتڵەسی تا وەرزی ٢٠٢٠ پێشی گرت.

٢٠٠٦ – پێشنیاری فراوانکردنی کاناڵی پاناما لەلایەن 77.8٪ ی دەنگدەران لە ریفراندۆمێکی نەتەوەیی پەسەند کراوە.

لە دایکبوونەکاندەستکاری

١٥١١– ئارسموس رینهۆڵد، ئەستێرەناسی ئەڵمانی و ماتماتیکزان

١٥٥٩– ژاک سیرمۆند، زانای فەڕەنسی

١٥٨٧– یواخیم یونگیس، ماتماتیکزان و فەیلەسوفی ئەڵمانی

١٦٥٩- جۆرج ئێرنست ستاهل، کیمیازان و پزیشکی ئەڵمانی

١٧٤٩ - کۆرنلیس ڤان دێر ئەی، مێژوونووس و کتێبفرۆشی هۆڵەندی

١٨١٨ – لێکۆنت دو لیسلی شاعیر و نووسەری فەڕەنسی

١٨٤٣ – جەیمس ستراچان- دەیڤدسۆن، زانای کلاسیکی ئینگلیزی، بەڕێوەبەری ئەکادیمی، وەرگێڕ و نووسەر

١٨٤٤ - سارا بێرنهارت، ئەکتەر و بەڕێوەبەری فەرەنسی

١٨٧٠ - ئیڤان بونین، نووسەر و شاعیری ڕووسی، خەڵاتی نۆبڵی

١٨٧٠ - پەروەرد ئەلفرێد دۆگلاس، نووسەر و شاعیری ئینگلیزی

١٨٧٣ - ڕاما تیرتە، فەیلەسوف و پەروەردەکاری هیندی

١٨٧٥– دەیڤد ڤان ئیمبدن، ئابووریناس و سیاسەتمەداری هۆڵەندی

١٨٨١ - کلینتۆن دەیڤسۆن، فیزیکزان و ئەکادیمی ئەمریکی، خەڵاتی نۆبڵی بردە

١٨٨١- کارل بێرنهارد زوپەریتز، جیۆفیزیکزان و بومەلەرزەی ئەڵمانی

١٨٨٧– جۆن ڕید، ڕۆژنامەنووس و شاعیری ئەمریکی

١٨٩٣ - ئێرنست ئۆپیک، ئەستێرەناسی ئیستۆنی و ئەستێرەناسی

١٨٩٨- داماسۆ ئەلۆنسۆ، شاعیر و فیلۆلۆجی ئیسپانی

١٨٩٩ - سالارروێ، نوسەر و شێوەکاری سالڤادۆران

١٩٠٠ - ئەشفەقولە خان، چالاکوانی هیندی

١٩٠٣ – جۆرج وێڵز بێدل، زانای جیناتیکی ئەمریکی و ئەکادیمی، خەڵاتی نۆبڵی بردە

١٩٠٤ - کارل گوث جانسکی، فیزیکزان و ئەندازیاری ڕادیۆ ئەمریکی

١٩٠٦ – ئاوریلیۆ بالدۆر، ماتماتیکزان و پارێزەری کوبا

١٩١٩ - دۆریس لیزین، ڕۆماننووس، شاعیر، شانۆنووس

١٩٢٠ - تیمۆسی لیاری، دەروونناس و نووسەری ئەمریکی

١٩٢١ - ئەلێکساندەر کرۆنرۆد، ماتماتیکزان و زانای کۆمپیوتەری ڕووسی

١٩٢٩ – لیڤ یاشین، تۆپی پێی ڕووسی

١٩٣٠ – ئیستێلا دی کارلۆتۆ، چالاکوانی مافی مرۆڤی ئەرجەنتین 1 ١٩٣١ - ئان یاسا، ئەفسەری پۆلیسی ئەمریکی و نووسەر

١٩٣٦ – جۆن بلاشفۆرد- سنێل، سەربازی ئینگلیزی، نووسەر و دۆزەرەوە

١٩٣٦ – پیتەر کوک، ئەندازیاری ئینگلیزی و ئەکادیمی

١٩٣٨ - کریستۆفەر لۆید ، ئەکتەری ئەمریکی

١٩٣٩ - ژان پیەر دستویلیرس، شاعیر و ڕەخنەگری فەڕەنسی

١٩٤١ - ئەهمەتی مێتی ئیشیکارا، جیۆفیزیکزانی تورک و زانای بوومەلەرزە 1 ١٩٤٦ – دیپاک چوپرا، پزیشک و نوسەری هیندی ئەمریکی

١٩٤٦– کێلڤین ماکنزی، ڕۆژنامەنووس ئینگلیزی

١٩٤٨ – دێبی ماکۆمبەر، نووسەری ئەمریکی

١٩٤٩ - ستیڤ باترز گۆرانیبێژ و گۆرانی بێژ و گیتارژەن و ئەکتەری ئەمریکی

١٩٤٩ – ئارسێن وێنگەر، تۆپی پێی فەرەنسی و بەڕێوەبەر

١٩٥٢ - جیف گۆلبوم ئەکتەری ئەمریکی .

١٩٥٤– گراهام جۆیس، نووسەر و مامۆستای ئینگلیزی

١٩٦٥ – ئەی ئێل کەنەدی، کۆمیدی سکۆتلەندی، ڕۆژنامەنووس و نووسەر

١٩٦٥ – ئۆتس سمیث، یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکی و ڕاهێنەر

١٩٨٦ - کارا لانگ، تۆپی پێی کەنەدی

١٩٩٠– نیکۆلاس فرانسیلا، ئەکتەری ئەرجەنتین ر

مردنەکاندەستکاری

٢٠١٦ – ستیڤ دیلۆن، هونەرمەندی کتێبی کۆمیدی بەریتانی

٢٠١٦ – شێری ئێس تیپەر، نووسەری ئەمریکی

٢٠١٧ – جۆرج یانگ، مۆسیقاژەنی ئوسترالی، گۆرانی نووس و بەرهەمهێنەری تۆمار

٢٠١٧ – پاوڵ ویتز، ئاسمانەوانی ئەمریکی

https://en.wikipedia.org/wiki/October_22