فەرموودەی موڕسەل

فەرموودەی موڕسەل ئەو فەرمودەیەیە کە لە کۆتایی ڕشتەکەی دوای تابیعی(شوێنکەوتوو) پچڕانێک هەبێت.[١][٢] شێوەکەی ئەوەیە کە تابیعی (شوێنکەوتوو) بڵێ پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم وایگوت یان وایکرد یان واکرا. ئەمە شێوەکەیەتی لەلای فەرموودەناسان (المحدثين) بەڵام فەرموودەی موڕسەل لای شەرعزان و ئوسوڵیەکان (الفقهاء و الأصوليون) گشتگیر ترە و بریتییە لەوەی کە ڕشتەکەی پچڕابێ پچڕانەکە لە هەر شوێنێبێت.[٣][٤]

حوکمی فەرموودەی موڕسەلدەستکاری

    1.کاری پێناکرێ لەلای زۆربەی فەرموودەناسان و زۆرێک لە شەرعزانان بەڵگەشیان ئەوەیەکە ڕاوی لابراو ناناسرێ لەوانەیە یەکێک نەبێ لە هاوەڵان.

    2.کاری پێدەکرێ لەلای سێ ئیمامەکە ئەبو حەنیفە، مالیک، ئەحمەد. بەمەرجێک ئەوەی ئیڕسالەکە دەکا جێی متمانە بێت و ئەوەی لێشی دەگێڕێتەوە بەڵگەشیان ئەوەیە کە تابیعی جێی متمانە ئەستەمە بڵێ پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم وایگوت تەنها ئەگەر لە کەسێکی جێی متمانەوە گوێی لێ بوبێت.[٥]

    3.کاری پێدەکرێ بە چەند مەرجێک لای ئیمامی شافیعی و هەندێک لە زانایان

    أ.ئەو کەسەی ئیڕسالەکە دەکا لە گەورە تابیعیان بێت.

    ب.ئەگەر ناوی کەسێکی هێنا ناوی کەسێکی جێی متمانە بێنێ.

    ج.ئەگەر زانا گەورەکان هاوڕابوون لە گێڕانەوەی.

    لەگەڵ ئەو سێ مەرجە یەکێک لەو مەرجانەشی تێدا بێت.

    ●فەرموودەکە بەجۆرێکی تر بە موسنەدی گێڕدرابێتەوە.

    ●بە جۆرێکی تری موڕسەل گێڕدرابێتەوە لەلایەن کەسێکی ترەوە.

    ●هاوڕایی هەبێ لەگەڵ وتەی هاوەڵێکدا.

زۆربەی زانایان فەتوایان پێدابێ.                 

موڕسەلی هاوەڵ(سەحابە) ئەوەیە کە هاوەڵێک باسی وتەیەک یان کارێکی پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم بکات بەڵام گوێی لێ نەبووە یان ئامادەی کارەکە نەبووە. بەهۆی بچوکی تەمەنی یان درەنگ مسوڵمان بونی یان ئامادە نەبونی وەک هاوەڵان ئیبن عەباس و ئیبن زوبەیر و عائیشە و ئەبو هورەیرە.[٦]

حوکمی موڕسەلی هاوەڵ(سەحابە):

ئەوەی زۆرینەی زانایانی لەسەرە ئەوەیە کە موڕسەلی هاوەڵ سەحیحە و کاری پێدەکرێ.[٧]

ناسراوترین ئەو کتێبانەی لەسەر فەرموودەی موڕسەل نوسراوندەستکاری

    1.المراسيل. أبو داود

    2.المراسيل. ابن أبي حاتم

    3.جامع التحصل لأحكام المراسيل. العلائي[٨]

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ معرفة علوم الحديث وكمية أجناسه. أبو عبدالله الحاكم. تحقيق أحمد فارس السلوم. دار ابن حزم. ٢٠٠٣
  2. ^ تيسير مصطلح الحديث. الدكتور محمود طحان. مكتبة المعارف. ٢٠١١
  3. ^ المراسيل. أبو داود. تحقيق شعيب الأرناؤوط. مؤسسة الرسالة
  4. ^ الرسالة. الإمام الشافعي. تحقيق أحمد شاكر. مطبعة مصطفى البابي الحلبي. ١٩٤٠
  5. ^ "ما هو الحديث المرسل". موضوع (بە زمانی عەرەبیی جەزائیری). لە ڕێکەوتی 2021-03-01 ھێنراوە. 
  6. ^ "معنى الحديث المرسل | الموقع الرسمي لمعالي الشيخ عبد الكريم بن عبد الله الخضير - حفظه الله تعالى -". shkhudheir.com. لە ڕێکەوتی 2021-03-03 ھێنراوە. 
  7. ^ تدريب الراوي في شرح تقريب النواوي. جلال الدين السيوطي. دار الكتاب العربي. ٢٠٠٦
  8. ^ "الحديث المرسل: مفهومه، حجيته، آثاره الفقهية". www.alukah.net (بە زمانی عەرەبیی جەزائیری). 2017-01-18. لە ڕێکەوتی 2021-03-01 ھێنراوە.