خۆکوژی

کاری بە ئەنقەستی هۆی مردنی خۆی

خۆکوژی یان خۆکوشتن بریتییە لەو کردەیەی کەسێک کۆتایی بە ژیانی خۆی دەھێنێت و بەمەبەست دەبێتە ھۆی مەرگی خۆی. خۆکوشتن زۆرجار لە دوای ھیوابڕان ڕوودەدات؛ حاڵەتێک کە زۆرجار لەگەڵ نەخۆشیی دەروونی، خەمۆکی، خواردنەوەی ئەلکول و ھتد ھاوکاتە.[١][٢] لەسەردەی ١٩ دوو تیۆر سەبارەت بە خۆکوشتن ھاتنەئاراوە. دامەزرێنەری دەروونناسی ژان دومینینک ئیسکیرول لەبارەی خۆکوشتنەوە دەلێت ئەم دیاردەیە لە ئەنجامی گۆشەگیری، دورکەوتنەوە لە کۆمەڵگە و نەخۆشی دەرونی ڕوودەدات، لەکاتێکدا دامەزرێنەری تیۆری کۆمەڵناسی ئیمیل دورکایم لەبارەی ھۆکاری خۆکوشتنەوە دەڵێت کێشە کۆمەڵایەتییەکان و بوونی سیستەمی چینایەتی ھۆکاری سەرەکی خۆکوشتنن.

خۆکوشتن، نیگارەیەک لە ئێدوارد مانێ

ھۆکارەکانی خۆکوشتندەستکاری

خۆکوشتن کردارێکی ئاڵۆزە کۆمەلێک ھۆکارھەیە کە پالنەرە بۆ تاک بۆ ئەوەی خۆی بکوژێت وەک:

  1. ھۆکاری دەرونی: بەشێک لە دروونزانەکان بروایان وایە کە ئەو کەسانەی پەنا دەبەنە بەر خۆکوشتن گرفتی دەروونیان ھەیە ئەم گرفتە دەرونیانە وایان لێدەکات ھەست بە تاوان بکەن لەبەرامبەر ئەو ھەڵانەی ئەنجاتمی دەدەن و توشی خەمۆکی دەبەن ئەمەش وایان لێدەکات خۆکوشتن بە تەنیا ڕێگای دەربازبوون بزانن و ھەروەھا فشارخستنە سەر لەلایەن کەسانی دەوروبەر یەکیکی دیکەیە لە ھۆکارەکان کە وادەکات دەروونی کەسەکە خراپ بێت و ھەست بەوە بکات نەبوونی لە ژیان باشترە
  2. ھۆکاری کۆمەڵایەتی: بەھۆی ئەو کارلێک و کردەیەی کە لە نێوان مرۆڤەکان ھەیە پەیوەستی یەک دەبن نەمانی ئەو پەیوەندیانە و لێکترازانی خێزان و نەمانی پەیوەندییە ڕۆحییەکان لە نێوانییان ھۆکارێکە بۆ ئەوەی مرۆڤ ھەست بە نامۆبوون بکات و گۆشەگیر بێت ئەمانە وادەکەن کەن کە کەسەکە پەنابەرێتە بەر خۆکوشتن بۆ ئەوەی لەو بارودۆخە ڕزگاری بێت
  3. ھۆکاری ئابووری: بەیەکیک لە ھۆکارەکانی خۆکوشتن دادەنرێت وەک (ھەژاری و نەبوونی و برسییەتی) ھەندێک جاریش بەھۆی کەلەکە بوونی قەرز و پارەی کەسانی دیکە نەتوانین بۆ داناوەیان کەسی قەرزدار پەنادەباتە بەر خۆکوشتن.
  4. نەخۆشییە درێژخایەنەکان: بەھۆی توشبونی بەنەخۆشی درێژخایەن و نەبوونی چارەسەری وا لە مرۆڤ دەکات کە بۆ ڕزگاربوون لەو ئازار و خەم و خەفەتەی ھەیەتی پەنا بۆ خۆ کوشتن بەرێت
  5. بێ ھیوایی لە ژیان و لەدەستدانی کەسێکی نزیکی خێزانەکە لە ھۆکارەکانی دیکەی خۆکوشتنن

ھیچ ئاینێک پشتیوانی لە خۆکوشتن ناکات بە کارێکی خراپەکاری دانراوە و حەرامکراوە بۆ نموونە لە ئاینی ئیسلام خۆکوشتن وەک تاوانێکی گەورە باسکراوە.

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Paris, J (June 2002). "Chronic suicidality among patients with borderline personality disorder". Psychiatric services (Washington, D.C.) 53 (6): 738–42. doi:10.1176/appi.ps.53.6.738. PMID 12045312.
  2. ^ Hawton K, van Heeringen K (April 2009). "Suicide". Lancet 373 (9672): 1372–81. doi:10.1016/S0140-6736(09)60372-X. PMID 19376453.

کتێبی بنەماکانب دەرونزانی گشتی نوسنی عێزەدین احمد عزیز چاپی شەشەم ٢٠١٧ ژمارەی سپاردن ٢٤٢١ سالی ٢٠١٠

خۆکوشتن[بەستەری مردوو]