ھاوواتا یان ھاومانا (بە ئینگلیزی: Synonym) وشەیەک یان دەستەواژەیەکە کە لە یەک زماندا بەتەواوی یان بە نزیکەیی، یەکسانە لە مانادا بە وشە یان دەستەواژەیەکی تر.[١]

لیستی ھاوواتا لە خەتی مێخی لەسەر تابلێتێکی قوڕ، سەردەمی نیو- ئاشووری

تاقیکردنەوەی پێوانەیی بۆ وشە ھاوماناکان، بە شێوازی جێگرتنەوەیە: فۆرمێک لە ڕستە دەتوانێت بە ڕستەیەکی تر بگۆڕێت بەبێ گۆڕینی ماناکەی. لە ڕووی زمانەوانییەوە، وشەی ھاوواتا بە گشتی بۆ خۆلادان لە دووبارەکردنەوەی وشەکان لە ڕستەکاندا بەکار دەھێنرێت و لە ڕوانگەی ئەدەبییەوە، ھەروەھا بۆ جوانی و دەوڵەمەندی دەقەکە زیاد دەکرێت.

وشەی وەرگیراو لە زمانەکانی تر دەکرێت وەک ھاوواتا بەکار بھێنرێت ئەگەر ھەمان مانای بێت. وەک تغییر: گۆڕان. لەم حاڵەتەدا بەھۆی ھاتنی وشەی عەرەبی بە زمانەکانی دیکە وەک فارسی دەکرێت ئەو وشانەی چوونە ژوورەوە بە ھاوواتا لەقەڵەم بدرێت.[٢]

وشەناسیدەستکاری

ھەندێک لە وشەناسان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ھیچ ھاوواتایەک بەتەواوی ھەمان مانایان نییە (لە ھەموو دەقەکان یان ئاستەکانی کۆمەڵایەتیی زماندا) چونکە وشەڕەتناسی، ئۆرتۆگرافی، سیفەتی فۆنیکی، بەستنەوە (Connotation)، مانا نادیارەکان، بەکارھێنان، و ھتد وشەکان وەک یەک لێ دەکەن.[٣]

ناوناسیدەستکاری

وشەکە لە لاتینی synōnymum لە نۆرەی خۆی لە زمانی یۆنانی کۆن synōnymon (υ΁ώυμοó)، پێکھاتوو لە (s¦n (١ۭщыъ 'پێکەوە، ھاوشێوە و ھتد -ōnym- (-υμ-)، جۆرێک لە 'ئۆنۆما( (ویکت:ὄομα 'ناو').[٤]

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Stanojević, Maja (2009), "Cognitive synonymy: a general overview" (PDF), Facta Universitatis, Linguistics and Literature Series, 7 (2): 193–200.
  2. ^ Grambs, David. The Endangered English Dictionary: Bodacious Words Your Dictionary Forgot. WW Norton & Company, 1997.
  3. ^ "World Architecture Images- The White House". www.essential-architecture.com. Retrieved 2019-12-09.
  4. ^ Oxford English Dictionary, 1st edition, 1919, s.v.