بێنزیدامین

دەرمانی هەوکردنی قورگ و گەروو

بێنزیدامین (ھەروەھا بە تانتۆم ڤێردی ناسراوە و لە ھەندێک وڵات بە ناوی دیفلام و سیپتابێن ناسراوە)، کە وەک خوێی ھایدرۆکلۆرید بەردەستە، دەرمانێکی دژەھەوکردنی ناستیرۆیدییە (NSAID) کە جێگەییانە کار دەکات وەک سڕکەر و ئازارشکێن بۆ ھێورکردنەوەی ئازار و وەک دژەھەوکەریش، بۆ چارەسەری ھەوکردنەکانی دەم و گەروو بەکاردێت. لەڕووی کیمیایییەوە سەر بە پۆلی ئیندازۆلە.[١][٢]

بێنزیدامین
Chemical formulaC₁₉H₂₃N₃O
Canonical SMILESCN(C)CCCOC1=NN(C2=CC=CC=C21)CC3=CC=CC=C3
World Health Organisation international non-proprietary namebenzydamine
Medical condition treatedpharyngitis
Pregnancy categoryAustralian pregnancy category B2
ناوبراو بەژدارە بە ڕۆڵیanti-inflammatory agent، non-steroidal anti-inflammatory drug

مێژوودەستکاری

لە ساڵی ١٩٦٤ لە ئیتالیا دروست کرا و لە ساڵی ١٩٦٦دا خرایە بازاڕ.[٣]

بەکارھێنانەکانیدەستکاری

دەرماندەستکاری

لەوانەیە بە تەنیا یان لەگەڵ دەرمانی دیکەدا بەکار بھێنرێت بۆ چارەسەر، ئەگەری زیادبوونی کاریگەری چارەسەریی دەکات، بەڵام ڕەنگە لەکاتی کارلێک لەگەڵ دەرمانەکانی دیکەدا بکات و کاریگەرییەکی ھەبێت کە نەمانەوێت ڕووبدات، بۆیە پێویستە ئاگادری بین.

لە ھەندێک شوێندا وەک بازاڕ و دەرمانخانەکان، دەرمانەکە وەک کرێم بەردەستە بۆ کڕین بەبێ ڕەچەتەی پزیشکی (لۆنۆڵ لە مەکسیک لەڕێگەی کۆمپانیای بۆھیرینگەر ئینگلھایم) بۆ چارەسەری جێگەیی ئازار و نادرووستەکانی کۆئەندامی ماسولکە و ئێسک بەکاردەھێنرێت، وەک لەجێچوونی جومگە، ھەوکردنی تورەکەی جومگە، ھەوکردنی ژێ، ھەوکردنی پەردەی جومگە، ئازاری ماسوولکە، ھەوکردنی دەوروبەری جومگە.[٤]

بەکارھێنانی تردەستکاری

بێنزیدامین لە کاتی زێدەڕەوی لە بەکارھێنانیدا وەک وریاکەرەوەی کۆئەندادمی دەمار و وڕێنەھێن (کەسەکە وڕێنە دەکات و ھەست بە شتانێک دەکات کە لە ڕاستی دا بوونی نییە و حاڵی زۆر تێک دەچێت) کاردەکات.[٥] بە تایبەتی لە نێو ھەرزەکاران، لە پۆڵەندا،[٥] بەرازیل[٦][٧] و ڕۆمانیا.

ڕێگری بەکارھێناندەستکاری

ھیچ ڕێگرێک نییە بۆ بەکارھێنانی بنزیدامین جگە لە کەسێک کە بزانێت ھەستیاریی ھەیە.

کاریگەرییە لاوەکییەکاندەستکاری

بێنزیدامین بەشێوەیەکی گشتی لەلایەن زۆربەی بەکارھێنەرانییەوە بەرگەی دەگیرێت و کێشەیەکی وا دروست ناکات. بەڵام ڕەنگە بە دەگمەن ھەنێک کاریگەریی لاوەکی ھەبێت وەک، ھەستکردن بە سڕی و چووزانەوەی ناودەم، سووربوونەو و خورانی پێست و دروستبوونی لیر، گرفتی ھەناسەدان و خیزەخیز لەکاتی ھەناسەدانا.[٨]

دەرمان ناسییدەستکاری

دەرمانەکە دەلکێت بە وەرگرەکانی ئەو شانانەی کە ھەوکردنیان ھەیە، و دروستکردنی پرۆستاگلاندین دەوەستێنێت، و لە کاتی ئاساییدا لە لەشدا کاریگەریی لاوەکی گشتی نابێت و زیاتر جێگەییانە کار دەکات، جیاوازییەکی ھەیە لەگەڵ دژەھەوکردنە ناستیرۆیدییەکانی(NSAID) دیکەدا کە ئەم نابێتە ھۆی دروستبووننی برینی لە ناوپۆشی ئەندامەکاندا وەک ھەرسە برین،[٩]

جووڵەناسی دەرماندەستکاری

بێنزیدامین بە لاوازی لەڕێگەی زێ[١٠]و پێستەوە[١١] ھەڵدەمژرێت.

توێژینەوەکاندەستکاری

توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە بێنزیدامین لە چالاکی دژەباکتریای دەرو جەستەیی (لەناو تاقیگەدا کراوە In vitro) زۆر چالاکە و ھەروەھا لەگەڵ دژەبەکتریاکانی دیکەدا بەھێزتر دەبێت، بە تایبەتی تێتراسایکلینەکان، دژی بەکتریاکان کە بەرگەگرن بۆ ھەندێک دەرمانی دژەبەکتریا وەک بەکتریاکانی جۆری Staphylococcus aureus و Pseudomonas aeruginosa.[١٢][١٣]

ستافیلۆکۆکوس ئاریوس و پسۆدۆمۆناس ئائرۆگینۆزا کاردەکات.

ھەروەھا ھەندێک چالاکی کانابنۆیدی لە جرجدا (لە مشک گەورەترە) ھەیە بەڵام لە مرۆڤدا تاقی نەکراوەتەوە، وا گومان دەبرێت کار لەسەر وەرگرەکانی 5-HT2A بکات بەھۆی نزیکی و لەیەکچوونی پێکھاتەکەی لەگەڵ سیرۆتۆنین.[١٤][١٥]

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Turnbull, R. S. (1995-02). "Benzydamine Hydrochloride (Tantum) in the management of oral inflammatory conditions". Journal (Canadian Dental Association). 61 (2): 127–134. ISSN 0709-8936. PMID 7600413. Check date values in: |date= (help)
  2. ^ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7600413/
  3. ^ https://flipper.diff.org/app/items/info/6989
  4. ^ https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15563650600981210
  5. ^ ئ ا Anand, Jacek Sein; Glebocka, Magdalena Lukasik-; Korolkiewicz, Roman Paweł (2007). "Recreational abuse with benzydamine hydrochloride (tantum rosa)". Clinical Toxicology (Philadelphia, Pa.). 45 (2): 198–199. doi:10.1080/15563650600981210. ISSN 1556-3650. PMID 17364645.
  6. ^ Opaleye, Emérita Sátiro; Noto, Ana Regina; Sanchez, Zila van der Meer; Moura, Yone Gonçalves de; Galduróz, José Carlos Fernandes; Carlini, Elisaldo Araújo (2009-09). "Recreational use of benzydamine as a hallucinogen among street youth in Brazil". Revista Brasileira De Psiquiatria (Sao Paulo, Brazil: 1999). 31 (3): 208–213. doi:10.1590/s1516-44462009000300005. ISSN 1516-4446. PMID 19784487. Check date values in: |date= (help)
  7. ^ Mota, Daniel Marques; Costa, Alessandra Alves da; Teixeira, Christiane Dos Santos; Bastos, Augusto Amorim; Dias, Murilo Freitas (2010-05). "[Use abusive of benzydamine in Brazil: an overview in pharmacovigilance]". Ciencia & Saude Coletiva. 15 (3): 717–724. doi:10.1590/s1413-81232010000300014. ISSN 1678-4561. PMID 20464184. Check date values in: |date= (help)
  8. ^ https://www.scielo.br/j/rbp/a/qZhKKSDHTY99vYdRcswFVRr/?lang=en
  9. ^ Anand, Jacek Sein; Glebocka, Magdalena Lukasik-; Korolkiewicz, Roman Paweł (2007). "Recreational abuse with benzydamine hydrochloride (tantum rosa)". Clinical Toxicology (Philadelphia, Pa.). 45 (2): 198–199. doi:10.1080/15563650600981210. ISSN 1556-3650. PMID 17364645.
  10. ^ Maamer, M.; Aurousseau, M.; Colau, J. C. (1987). "Concentration of benzydamine in vaginal mucosa following local application: an experimental and clinical study". International Journal of Tissue Reactions. 9 (2): 135–145. ISSN 0250-0868. PMID 3610512.
  11. ^ Baldock, G. A.; Brodie, R. R.; Chasseaud, L. F.; Taylor, T.; Walmsley, L. M.; Catanese, B. (1991-10). "Pharmacokinetics of benzydamine after intravenous, oral, and topical doses to human subjects". Biopharmaceutics & Drug Disposition. 12 (7): 481–492. doi:10.1002/bdd.2510120702. ISSN 0142-2782. PMID 1932611. Check date values in: |date= (help)
  12. ^ Fanaki, N. H.; el-Nakeeb, M. A. (1992-12). "Antimicrobial activity of benzydamine, a non-steroid anti-inflammatory agent". Journal of Chemotherapy (Florence, Italy). 4 (6): 347–352. doi:10.1080/1120009x.1992.11739190. ISSN 1120-009X. PMID 1287137. Check date values in: |date= (help)
  13. ^ Fanaki, N. H.; El-Nakeeb, M. A. (1996-03). "Antibacterial activity of benzydamine and antibiotic-benzydamine combinations against multifold resistant clinical isolates". Arzneimittel-Forschung. 46 (3): 320–323. ISSN 0004-4172. PMID 8901158. Check date values in: |date= (help)
  14. ^ http://sro.sussex.ac.uk/id/eprint/67500/1/__smbhome.uscs.susx.ac.uk_ellenaj_Desktop_SRO_Avvisati_BZY_R2.pdf
  15. ^ Avvisati, Riccardo; Meringolo, Maria; Stendardo, Emiliana; Malavasi, Elisa; Marinelli, Silvia; Badiani, Aldo (2018-03). "Intravenous self-administration of benzydamine, a non-steroidal anti-inflammatory drug with a central cannabinoidergic mechanism of action". Addiction Biology. 23 (2): 610–619. doi:10.1111/adb.12516. ISSN 1369-1600. PMID 28429885. Check date values in: |date= (help)