جوگرافیای سلۆڤاکیا

سلۆڤاکیا یاخود کۆماری سلۆڤاکیا ولاتێکە دەکەوێتە ئەوروپای ناوەڕاستەوە‌و ھیچ سنوورێکی ئاوی نییە، واتە وڵاتێکی داخراوە، سلۆڤاکیا لەبەر گرنگی پێگە جوگرافییەکەی کەوتووەتە ناوەڕاستی ئەورووپا و بووەتە ئەڵقەی بەیەکگەیاندنی وڵاتانی دەوروبەری، براتیسلاڤا پایتەختەکەیەتی سەرەڕای بوونی چەندین شوێنەواری دێرین و سەیرانگای خۆش، کە ئەمەش بووەتە ھۆکاری گەشتی گەشتیاران بۆ ئەم وڵاتە. لە باکووری خۆراوا ھاوسنورە لەگەڵ کۆماری چیکدا ھەیە، لە باکوور ھاوسنورە لەگەڵ پۆڵەندا لە خۆرھەڵات سنوری ھاوبەشی ھەیە لەگەڵ ئۆکرانیادا، لەباشوور سنوری ھاوبەشس ھەیە لەگەڵ مەجەردا ھەیە، جگە لەوەی کە لەباشووری خۆراوا نەمسا ھەیە. ڕووبەرەکەی ٤٩٠٣٥ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە ھەروەھا بەسروشتی شاخاوی جیادەکرێتەوە، زنجیرە چیای (کارباسیان) دەکەوێتە بەشی خۆرئاوای، ئەم زنجیرە چیایە زۆر سەختە، ھەروەھا زنجیرە چیای (کارباسیانی بچووک) دەکەونە باکووری خۆرئاواو خۆرئاوای وڵات، زنجیرە چیای (تاتراسی بەرز) بەدرێژایی سنووری باکووری ئەم وڵاتە دەکشێت، ڕووباری (دانوب) بەباشووری ئەو وڵاتەدا تێدەپەڕێت، بووەتە سنوور بۆ ئەو ھەرێمەو زەویە نزمەکانیشی دەکەونە ئەو ناوچەیەو ئەو ناوچانەشی پاراو کردووە، کە بۆ کشتوکاڵ کردن زۆر بەپیتە، ئەم ڕوبارەو چەندین ڕووباری تر لەسلۆڤاکیا پێچاوپێچن‌و ڕێڕەوەکانیان بەرزو نزمی تێدەکەوێت، وەک ڕووباری (ھۆرنادا، ھەرون‌و فاخ)، لەھەمانکاتدا ئەم ڕووبارانە جگە لەوەی بۆ کشتوکاڵکردن سوودیان لێوەردەگیرێت، بوونەتە ڕێڕەوو دەرچەی کەشتیوانی وڵاتی سلۆڤاکیا، چونکە ئەم وڵاتە ڕێگای ئاوی نییە‌و ھیچ دەریایەک ناکەوێتە سەر سنوورەکانییەوە، بەرزترین لوتکە چیا لەو وڵاتە بریتییە لەلوتکە چیای (گرلانچۆفکا) کە بەرزییەکەی دەگاتە (٢٦٥٥)مەتر لەسەر ئاستی ڕووی دەریا. سلۆڤاکیا دابەش دەبێت بەسەر ھەشت یەکەی کارگێڕیدا، واتە (kraje) کە ئەمانەن:بانسکا بیستریتسا، براتیسلاڤا، کۆچیتسە، نیترا، ترینچین، بریچۆف، ترناڤاوجیلینا. بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی سلۆڤاکیا ٥٬٤٥٤٬١٥٤ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٨ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٨٫٦ ساڵە. ھەروەھا ٥٥ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین. ئاوو ھەوای سلۆڤاکیا بەشێوەیەکی گشتی بەئاوو ھەوایەکی مامناوەند ناودەبرێت، لەھاویناندا ئاوو ھەواکەی ساردەو باراناویە، بەڵام لەزستاناندا زۆر ساردەو ئاسمانەکەشی تەماویە، ھەروەھا زۆر بەچڕیش بەفر دەبارێت.

SlovakiaOMCmap.png
Slovakia topo.jpg

مەودای سنوور لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدەستکاری

سەرچاوەکاندەستکاری