خاڵێکی گومرگی میری لە شاری ئیلام (١٩٠٩).

گومرگ یان سەرانە بریتییە لە باج یان وەرگرتنی پارە یان پولی دارایی بەبیانووی پاراستن و ئاسایشی بازرگانی وکاڵا نێودەولەتیەکان کە بەشێوەی خاڵی پشکنین لەسەرسنورە نێودەولەتیەکان دادەنرێت.

باجی گومرگ ڕۆڵێکی کاریگەری ھەیە بەسەرئابووری ناوەخۆی وڵات، ھەروەھا ڕێگایەکە بۆ پاڵپشتیکردنی بەرھەمی ناوەخۆیی و ڕێگەگرتن لەکاری بەھەدەردانی بەروبۆمی خۆماڵی ھەر وڵاتێک، ئەم خاڵی گومرگانە دەکەونە سەر خاڵەسنوریەکانی ئاوی و ئاسمانی وشکاییەکان بەھۆی گومرگەوە دەکرێت ڕێگری لە کەلوپەلی قەدەغەکراو و بەسەرچوو بگیرێت.

لەکاتی ئێستا گومرگەکان ڕێکخراون بەیاسا جۆربەجۆرەکانی وڵاتان بەڵام ھەندیک لەیاساکان یەکخراون بەپێی رێککەوتن و پەیماننامەی تایبەت لەچوارچێوەی ڕێکخراوە بازرگانیە نێودەولەتیەکان وەک (رێکخراوی بازرگانی جیھانی و رێکخراوی ئالوگۆری ئازاد و ھتد)

مێژووی گومرگ لە کوردەواریدەستکاری

 
یەکێتی گومرگەکانی جیھانی و وڵاتانی ئەندام

خۆی گومرگ وشەیەکی ئازەری تورکی کۆنە کە بەواتای سەرانە یان پارەی کەرانە دێت کە کاتی خۆی والی و پاشا و پلەبەندیەکانی تر لەسەردەمی عوسمانیەکان لەسەر ڕێگاکان چەکداریان دادەناو ھەرکەسێک تێپەریبا سەرانەیان لێدەسەند لەشێوەی پارە یان خواردن یان جلوبەرگ جگەلە دەولەت کە خاڵی گومرگی لەسەر سنورەکان دانابوو برێک پارەی لەو باجگر و کەسانەش وەردەگرت کەلەناوەوەی دەولەتی عوسمانی گومرگیان لەخەڵک دەسەند.

گرنگی خاڵی پشکنینی گومرگیدەستکاری

  • ڕێگەگرتن لە چوونەدەرەوە و ھاتنەناوەوەی ئەوکەلوپەلانەی کە قەدەغەکراون لەپەیرەوی ناوەخۆی وڵات.
  • دانانی بەرنامەی میری و سیاسەتەکانی لەچۆنیەتی ڕێگەگرتن و خۆدزینەوە لە باج.
  • جێبەجێکردنی ڕێنماییەکان بەسەر کەلوپەلە گوێزراوەکان.
  • ڕێگریکردن لە فێڵ و ڕوتانەوەی ھاوڵاتیان و بازرگانان.

ئەمانەش ببینەدەستکاری

سەرچاوەکاندەستکاری


بەستەرە دەرەکییەکاندەستکاری