خەرمانە (دیاردەی تیشکی)

Disambig RTL.svg  ئەم وتارە سەبارەت بە خەرمانە (دیاردەی تیشکی) نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە خەرمانە (ڕوونکردنەوە).

خەرمانە (بە ئینگلیزی :) دیاردەیەکی ڕووناکییە کە بە ڕووناکی بەرهەم دەهێنرێ (بە پڕشەنگی خۆر یان تریفەی مانگ ) کاتێک ڕووناکی بەناو کریستاڵی سەهۆڵی شەش پاڵوی ناو کەشە بەرزەکان ڕەت دەبێت تووشی شکانەوە دەبن و ئەم دیاردەیە درووست دەکەن . خەرمانە چەندین شێوەی هەیە، وەک خەرمانەی رەنگاو رەنگ یان خەرمانەی سپیی هەروەها دەکرێت شێوەی کەوانە یان بازنەیی بێت کە بەگشتی لە دەوری مانگ یان خۆر درووست دەبن ، بەڵام هەندێکی تر لە شوێنێکی تر یان تەنانەت لە بەشی پێچەوانەی ئاسماندا ڕوو دەدات . لە باوترین جۆری خەرمانە ناسراوەکان، خەرمانەی بازنەیی ( خەرمانەی ٢٢)ە . هەندێک لە خەرمانەکان دەگمەنن وەک خەرمانەی ٤٦ پلەیی و خۆرەدرۆزنە[١].

خەرمانەی خۆر لە زنجیرە چیاکانی هیمالایە.
خەرمانەی خۆر.

ئەو کریستاڵە سەهۆڵیانەی کە بەرپرسن لە درووست بوونی خەرمانە، بەشێوەیەکی ئاسایی لە هەوری سیرۆستراتۆس لە ترۆسفری سەرەوە (٥-١٠ کم (٣.١-٦.٢ میل)ڕاگیر دەبن، بەڵام لە کەشوهەوای سارددا دەتوانن لە نزیک ڕووی زەویدا خۆیان ڕاگیربکەن ، لەو حاڵەتەدا وەک تۆزی ئەڵماس ناودەبرێن شێوە و ئاڕاستەکردنی تایبەتی کریستاڵەکان بەرپرسیارن لە جۆری خەرمانەی بەرهەم هاتوو. ڕووناکی بەهۆی کریستاڵی سەهۆڵیەوە دەشکێنەوە و دووبارە ڕووناکی دەدەنەوە و رەنگە بەهۆی پەرتبوونی ڕووناکیەکان دابەش بوونی رەنگەکانیش درووست ببێت. کریستاڵەکان وەک هاوێنە و ئاوێنە ڕەفتار دەکەن[٢]. دیاردە ئەتۆمۆسفیریەکانی بینایی وەک خەرمانە وەک بەشێک لە کەشناسی کەشوهەوا بەکاردەهێنرێت ، ئەمەش مەبەستێکی ئەزموونکاری پێشبینی کەشوهەوا بوو پێش ئەوەی کەشناسی پێش بکەوێت . زۆر جار ئاماژە بەوە دەکەن کە باران لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری داهاتوودا دەبارێت، چونکە هەوری سیرۆستراتۆس کە دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەتوانێت نیشانەی نزیکبوونەوەی باران بارین نیشان بدات[٣] .

جۆرە باوەکانی تری دیاردە ڕووناکیەکان کە بەهۆی دڵۆپە ئاویەکان درووست دەبن جیاوازن لەو دیاردانەی کەبەهۆی کریستاڵی سەهۆڵی درووست دەبن وەک (پەلکەزێڕینە).

پێشانگادەستکاری

ئەمانەش ببینەدەستکاری

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ ""Disk with a hole" in the sky". www.atoptics.co.uk. Retrieved 2021-05-02.
  2. ^ "Bottlinger's Rings". www.atoptics.co.uk. Retrieved 2021-05-02.
  3. ^ "HaloSim3 software". www.atoptics.co.uk. Retrieved 2021-05-02.