جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «گورچیلە»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب (بۆت: پۆلی ھاوپلە (٢٢): + پۆل:کۆئەندامی کوێرەڕژێنە)
[[پەڕگە:Urinary system.svg|230px|وێنۆک|گورچیلە ژمارەی ٢]]
'''گورچیلە''' (بە [[ئینگلیزی]]: Kidney) ئەو ئەندامەیە کە دەکەوێتە ناو [[سکە کەلێن]]ەوە.
 
گورچیلە یەکێکە لەو ئەندامە گرنگانەی مرۆڤ کە زۆر پێویستە، هەریەکە لە گورچیلەکان نزیکەی ٤ ئینج و نیو درێژە و قورساییەکەشی نزیکەی ١٤٠ گرام دەبێت، ڕۆژانە گورچیلەکانمان زیاتر لە ١٨٢ لیتر خوێن دەپاڵێون. هۆکاری زەردی میزی مرۆڤ بەهۆی ماددەی بیلرۆبینەوەیە (بەرهەمی تێکشکانی هیمۆگلۆبینی خوێن). لێرەدا پێنج زانیاری گرنگ دەخەینە پێش چاوی ئێوەی خوێنەر.
 
 
١- هەریەکە لە گورچیلەکان زیاتر لە ٢ ملیۆن یەکەی پاڵاوتنیان تیادایە. لیمفەگرێکان پاڵێوەری زۆر بچوکن کە لەتوانایاندایە خوێن بپاڵێون و ماددە زیانبەخشەکانیش لە خوێن لابدات.
 
٢- هەرچەندە کێشی گورچیلەکان ٠،٥% ی هەموو لاشەی مرۆڤ پێکدەهێنێت بەڵام بە بەراورد بە ئەندامەکانی تری لاشە خوێنێکی زۆری پێدەگات، نزیکەی ٢٥% ی ئەو خوێنەی کە لەلایەن دڵەوە دەهاوێژرێت دەڕوات بۆ گورچیلەکان.
 
٣- ڕۆژانە گورچیلەکان ١٠٠٠-٢٠٠٠ میللیلیتر میز دەپاڵێون و دروستدەکەنو ڕۆژانە بە گشتی نزیکەی لیتر و نیوێک میز دەردەهاوێژرێت لەلایەن هەر مرۆڤێکەوە. ڕۆژانە گورچیلەکان زیاتر لە ٤٠٠ جار خوێن دەپاڵێون.
 
٤- هەموو خولەکێک گورچیلەکان نزیکەی ١،٣ لیتر لە خوێن پاک دەکەنەوە، کە ئەوەش نزیکە لە هەمان بڕی میزی دروستبوو لەلایەن گورچیلەکانەوە لە ڕۆژێکدا واتە زۆربەی ماددە پاڵێوراوەکان دەگەڕێنەوە بۆ ناو لەش.
 
٥- نەخواردنەوەی ئاوی پێویست باوترین هۆکارە بۆ دروستبوونی بەردی گورچیلە، هەربۆیە باشترە ئاوی گەرمی زۆر بخۆیتەوە بەڵام دڵنیا ببەرەوە لە خاوێنی و پاڵاوتنی. بڕی ئاوی پێویست بۆ پیاوان ڕۆژانە بەگشتی ٣،٧ لیترە و بۆ ژنانیش ٢،٧ لیترە.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
{{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}}
[[پۆل:کۆئەندامی کوێرەڕژێنە]]
١٦

دەستکاری