جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «تیشکەچالاکی»

No edit summary
 
== مێژوو ==
[[پەڕگە:Pierre and Marie Curie.jpg|چەپ|220px|وێنۆک|بیر کۆرىکۆری و ژنەکەىژنەکەی لە تاقیگەکەیان لە ساڵىساڵی [[١٩٠٧]]]]
لە ساڵی [[١٨٩٦]] "بیکۆڕێڵ" ئەوەی دۆزییەوە کە یەکێک لە خوێیەکانی یۆڕانیۆم تیشک دەردەدات، لەو کاتەدا سروشتی ئەو تیشکانە ڕوون نەبوو، وە ھەروەھا سەلماندی کە ئەو تیشکەی دۆزییەوە؛ لە ھەموو ئاوێتەکانی یۆڕانیۆم دەردەچێت. بەو مانایەی سەرچاوەی ئەو تیشکانە بریتییە لە ناوکی "یۆڕانیۆم" و بۆی ڕوونبوویەوە کە ئەو تیشکدانە ڕوو دەدات بە شێوەیەکی خۆکارانەی بەردەوام؛ کە ھیچ کاریگەرییەکی پەستانی ھەوا و پلەی گەرمیشی لەسەر نەبێت.
ھەر لەبەر ئەو ھۆیەشەوە تیشکی "یۆڕانیۆم"ی ناونا "تیشکەچالاکی - Radioactive Radiation" و ئەو دیاردە چالاکییە تیشکییە پێی دەوترێت "Radioactivity".
وە ڕەگەزی دووەمیان ناونا "بۆلۆنیۆم" کە شوێنی لەدایکبوونی "ماری"یە.
 
شیوبوونەوەی تیشکی (تیشکەشیبوونەوە):- پڕۆسەیەکی خۆکارانەیە کە تێیدا ڕەگەزێک دەگۆڕێت بۆ ڕەگەزێکی تر لە ئەنجامی لەدەستدانی تەنۆلکەکانی "[[ئەلفا]]" یان "بێتا" و دەرچوونی "[[تیشکی گاما]]".
 
== جیاوازی چییە لە نێوان "تیشکەشیبوونەوە" و "گۆڕانی کیمیایی"؟ ==
٢٧

دەستکاری