کووەیت

(ڕەوانەکراوە لە کوەیتەوە)

کووەیت یان کوێت (بە عەرەبی: دولة الكويت) وڵاتێکی عەرەبییە لە ڕۆژھەڵاتی ناوین. پایتەختەکەی شاری کووەیتە. کە باکوور و ڕۆژاوای عێراقە و باشووریشی سعوودیەیە. ڕووبەری کووەیت ٦٬٨٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە.

دەوڵەتی کووەیت
دولة الكويت
Dawlat al-Kuwait
سروود: Al-Nasheed Al-Watani
National anthem of Kuwait
پایتەخت
و گەورەترین شار
شاری کووەیت
29°22′N 47°58′E / 29.367°N 47.967°E / 29.367; 47.967
زمانە فەرمییەکان عەرەبی
گرووپە ڕەگەزییەکان  33.9% Kuwaiti Arabs
45.9% Other Arabs
13.5% South/East Asian
1.9% Iranian

4.8% Europeans and Americans
ناوی هاووڵاتی کووەیتی
دەوڵەت Unitary, hereditary[١] and
constitutional monarchy[٢]
 -  Emir Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah
 -  Prime Minister Jaber Al-Mubarak Al-Hamad Al-Sabah
یاسادانەر Majlis al-Umma
Establishment
 -  First settlement ١٧٠٣ 
 -  Anglo-Ottoman Convention ١٩١٣ 
 -  Independence from the شانشینی یەکگرتوو ١٩ی حوزەیرانی ١٩٦١ 
ڕووبەر
 -  سەرجەم ١٧٬٨٢٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (157th)
٦٬٨٨٠ مایلی چوارگۆشە 
 -  ئاو (%) negligible
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی ٢٠١٠ 3,566,437[٣] (131st)
 -  چڕی ٢٠٠٫٢ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (61st)
٥١٨٫٤کەس لە مایلی چوارگۆشە
GDP (PPP) بەراوردی ٢٠١١
 -  سەرجەم $153.501 billion[٤] 
 -  سەرانە $41,690[٤] 
GDP (nominal) بەراوردی ٢٠١١
 -  سەرجەم $176.667 billion[٤] (52nd)
 -  سەرانە $47,982[٤] (16th)
HDI (٢٠١١) decrease 0.760[٥] (high) (٦٣rd)
دراو Kuwaiti dinar (KWD)
ناوچەی کاتی AST / KSA (UTC+٣)
 -  ھاوین (DST) not observed (UTC+٣)
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین dd/mm/yyyy (CE)
لای لێخوڕین right
پاوانی ئینتەرنێت .kw
کۆدی تەلەفۆن 965
پایتەخت

زانیاری لەسەر وڵاتدەستکاری

  • لە ساڵی ١٩٦١ چووە ناو کۆمکاری وڵاتانی عەرەبی
  • وە لە ساڵی ١٩٦٣ بووە ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
  • کووەیت لەتوانایدایە ١٠٪ ی نەوتی یەدەگی جیھان بگرێتە ئەستۆ
  • کووەیت ڕووبەرەکەی لەسەدا ٨٠ بۆ ٩٠ نەوتە

جوگرافیادەستکاری

باکوور و ڕۆژاوای عێراقە و و باشووریشی سعوودیەیە. ڕووبەری کووەیت ٦٬٨٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە.

ئابووریدەستکاری

بەھۆی بوونی نەوت لەم وڵاتە بۆتە ھۆی پێشکەوتن و دارایییەکی تەواو کە داھاتی ساڵانەیان بە ٨١٬٨٠٠ بلیۆن دۆلار خەملێنراوە بەمەش وڵاتی کووەیت بۆتە پێنجەم دەوڵەمەنترین وڵاتانی سەر زەوی وە دراوی کووەیت بەناوی وڵاتەکەیەتیانە کە ناوی دروای کووەیتە بەھێمای (KWD)

دانیشتواندەستکاری

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی کووەیت ٣٬٤٧٩٬٣٧١ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٥ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٩٫٤ ساڵە. ھەروەھا ٩٨ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.[٦]

زماندەستکاری

زمانی فەرمی وڵات زمانی عەرەبییە وە زمانی ئینگلیزی زمانی دووەمە.

ئاییندەستکاری

 
مزگەوتی گەورە لە پایتەخت

لە ٨٥٪ ی خەڵکی کووەیت مووسڵمانن کە زۆرینەیان لەسەر مەزھەبی سوننەن وە ١٥٪ شیعەن، وە ڕێژەی ئاینی مەسیحیەت لەناویاندا ٣٠٠٬٠٠٠ بۆ ٤٠٠٬٠٠٠ ھەزار خەملێنراوە وە ھەروەھا ڕێژەی کەمینەی ھیندۆسەکان بریتییە لە ١٠٬٠٠٠ کەس

جەژنەکانی کووەیتدەستکاری

جگە لە جەژنە ئاینەکانیان جەژنی سەربەخۆبوونی وڵاتیشیان ھەیە کە لە ڕێککەوتی ٢٥ و ٢٦ ی شوباتی ھەموو ساڵێکە.

سرودی نیشتیمانیدەستکاری

سرووی نیشتیمانی لەلایەن شاعیر ئەحمەد عەدوانی نوسراوە کە لە ساڵی ١٩٧٨ز تاوەکوو ئێستا ئەم سروودە کراوەتە سروودی نیشتیمانی.

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ Nominal succession within the House of Sabah.
  2. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری kuwait_by_CIA نەدراوە
  3. ^ "The Public Authority for Civil Information". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  4. ^ ی ا ب پ "Kuwait". International Monetary Fund. لە ڕێکەوتی ١٩ی نیسانی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  5. ^ "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. 2011. لە ڕێکەوتی ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  6. ^ Countries in the world (ranked by 2014 population)(ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ٥ی ئایاری ٢٠١٥.