قەیرانی سەر سنووری یەکێتیی ئەورووپا-بیلاڕووس (٢٠٢١)

قەیرانی سەر سنووری یەکێتیی ئەورووپا-بیلاڕووس ٢٠٢١ مەبەست لێی ئەو شاڵاوە کۆچبەرییەیە کە تێیدا دەیان ھەزار کۆچبەری نایاسایی دەیانەوێت لە ڕێی وڵاتی بیلاڕووسەوە بچنە ناو وڵاتانی یەکێتیی ئەورووپا. زۆربەی ئەو کۆچبەرانە خەڵکی باشووری کوردستان، عێراق و ئەفریقان مەبەستیانە لە یەکەم ھەنگاویاندا بچنە پۆلەندا، لیتوانیا یانیش لاتڤیا. ئەم کێشەیە لەگەڵ گرژبوونی پەیوەندییەکانی نێوان بیلاڕووس و یەکێتیی ئەورووپا دروست بوو. گرژبوونەوەکە دەگەڕێتەوە بۆ ناڕەزایییەکانی ٢٠٢٠–٢٠٢١ی ناوخۆی بیلاڕووسیا، فڕینی ٤٩٧٨ی ڕایان ئایر، دانانی ئابلووقە لەسەر بیلاڕووسیا لەلایەن یەکێتیی ئەورووپا.

قەیرانی سەر سنووری یەکێتیی ئەورووپا-بیلاڕووس ٢٠٢١
بەشێک لە قەیرانی کۆچکردن بۆ ئەورووپا
2021 Belarus-EU border crisis - general map.png
نەخشەیەک کە ڕێگای کۆچبەر نایاسایییەکان پشان دەدات لە سەر سنووری بیلاڕووس-یەکێتیی ئەورووپا.
ڕۆژ٧ی تەممووزی ٢٠٢١ – ئێستا
(١ ساڵ، و ٤ مانگ، و ٣ ھەفتە، و ٥ ڕۆژ)
شوێن
هۆکار
بەشداری حیزبەکان

بیلاڕووس


Supported by:
 ڕووسیا[٢] (denied by Russia)[٣][٤]

 تورکیا (denied by Turkey)[٥][٦]
Refugee and migrant groups
ژمارە
نەزانراو

Poland:

  • ١٥٬٠٠٠ سەرباز[١١]

لیتوانیا:

  • نەزانراو

لاتڤیا:

  • نەزانراو

Frontex:

  • 100 officers, 30 patrol cars and 2 helicopters in Lithuania[٧]

شانشینی یەکگرتوو:

  • ١٠ سەرباز لە پۆلەندا[١٢]
نزیکەی ١٠٬٠٠٠
زیانە گیانییەکان
None

ھێزەکانی پۆلەندا: ٢ مردن (لە پێکدادان نەبوو)[١٣]

١٩+ برینداربوون[١٤][١٥][١٦][١٧]
11+ dead[١٨]
١٬٥٠٠ دەستبەسەر

سەرەتای کێشەکان بۆ ھاوینی ٢٠٢١ دەگەڕیتەوە، کاتێک سەرۆکی بیلاڕووس ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ ھەڕەشەی ئەوەی کرد کە بازرگانانی مرۆڤ، قاچاغچییەکانی ماددە ھۆشبەرەکان و چەکداران کۆچ بۆ ئەورووپا دەکەن. دواتر دەستەی گەشت و گوزاریی ببیلاڕووس لەگەڵ دەسەڵاتدارانی وڵاتەکە، بەیەکەوە ھەماھەنگییان لەگەڵ ھێڵە ئاسمانییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین دروستکرد بۆ زیادکردنی گەشتەکانی نێوانیان ھەروەھا بانگەشەکردنیی گەشتکردن بۆ بیلاڕووس، لەبەرامبەردا حکوومەتی بیلاڕووس کارئاسانیی وەرگرتنی ڤیزای کرد.

دیارترین خاڵەکاندەستکاری

کەمینە نەتەوەیی و ئایینییەکانی عێراق (کورد و ئێزیدی) زۆرترین پۆلی کۆچبەرانن.[١٩][٢٠] بەپێی لێکۆڵینەوەکانی کەناڵی سی بی سی، زۆرێک لەوانە لەدەست داعشەوە هەڵاتوون،[٢١] بەڵام کۆچبەرێکی زۆریش لە هەرێمی کوردستانەوە هاتبوون، کە یەکێکە لە سەلامەتترین ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست؛ ئەوان بەدوای ژیانێکی باشتردا دەگەڕێن لە دەرەوەی وڵات بەهۆی نەبوونی دەرفەتی کار و ژیان لە هەرێم.[٢٢] بەم شێوەیە زۆربەی کۆچبەران کوردی عێراق بوون، بەڵام ژمارەیەک عەرەبی عێراقی و سوری و یەمەن و هەندێکیش لە ناوچەکانی دیکە لە هەردوو ئاسیا و ئەفریقاش هاتوون.[٢٣][٢٤] لەنێویاندا لە ئەفغانستان و کامێرون و ژمارەیەک لە ڕووسەکانیش.[٢٥][٢٦]

بەپێی ڕاپۆرتی میدیای ڕیفۆرم بای، کەناڵە عێراقییەکان هەواڵی ناڕاست و پڕووپاگەندەی سەرۆکی بیلارووسیان بڵاوکردۆتەوە هەربۆیە خەڵکی هاندراون بۆ کۆچی بە کۆمەڵ بەرەو ئەورووپا.[٢٧][٢٨][٢٩]

خزمەتگوزارییە گەشتیارییەکاندەستکاری

ئەوەش خراوەتەڕوو کە دەزگاکانی گەشت و گوزاری عێراق "گەشتی گەشتیاری" بۆ بێلاڕووس ڕێکدەخەن.[٣٠] بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی میدیای ڕیفۆرم بای، لە ساڵی ٢٠٢١دا، دەزگاکانی گەشتیاران لە عێراق نرخی گەشتەکانیان بۆ بێلاڕووس کەمکردووەتەوە و ئەمەش وایکردووە کە نرخەکانیان گونجاوتر بێت، هەروەها ژمارەی فڕۆکەکانیش لە بەغداوە بۆ مینسک زیادکرا.[٣١] لەلایەکی دیکەشەوە، کۆمپانیا گەشتیارییەکانی بیلارووسیش بەهەمان شێوە بانگەشەیان دەستپێکرد بۆ گەشتی بیلارووس بۆ هاوڵاتیانی عێراقی.[٣٢]

سەرچاوەکاندەستکاری

  1. ^ "Estonia: Governo richiama riservisti per esercitazione anti migranti".
  2. ^ Troianovski, Anton (11 November 2021). "Border tensions are of 'utmost concern to all sober-thinking people,' Russia says". The New York Times.
  3. ^ Kotkamp, Lukas (10 November 2021). "Russia slams EU over Poland-Belarus border crisis". Politico.
  4. ^ Thuburn, Dario; Mainville, Michael (11 November 2021). "Belarus Warns Against New EU Sanctions, Says Could Cut Gas". The Moscow Times. AFP.
  5. ^ "Turkey Dismisses Polish Accusation of Aiding Migrant Crisis". Balkan Insight. 11 November 2021.
  6. ^ "Turkey curbs flights to Belarus to ease migrant crisis". Reuters. 13 November 2021. Turkey has denied playing a direct role by allowing its territory to be used to ferry in migrants. But Minsk airport's website listed six commercial flights arriving from Istanbul on Friday, the most from any city outside the former Soviet Union.
  7. ^ ئ ا ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری Frontex نەدراوە
  8. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری Estonia نەدراوە
  9. ^ "Ukraine sends barbed wire to Lithuania for Belarus border". France 24. 12 August 2021.
  10. ^ "Британські війська зміцнять польський кордон із Білоруссю". Ukrinform. 13 November 2021.
  11. ^ "Belarus migrants: Poland faces fresh border breaches". BBC News. 10 November 2021. Retrieved 10 November 2021.
  12. ^ "Team of 10 UK soldiers sent to Poland to assist on Belarus border". The Guardian. 12 November 2021.
  13. ^ "Polski żołnierz zmarł przy granicy. "Doszło do nieszczęśliwego zdarzenia"". Rzeczpospolia (بە پۆڵەندی). 2021-11-13. Retrieved 2021-11-13.
  14. ^ Kujawa, Emilia (2021-10-25). "Powstało 139 km płotu na granicy polsko-białoruskiej". Radio Szczecin (بە پۆڵەندی). Retrieved 2021-11-13.
  15. ^ Minko, Ryszard; Szubzda, Wojciech (2021-11-03). "Na terytorium Polski weszły trzy umundurowane osoby z bronią". Polskie Radio Białystok (بە پۆڵەندی). Retrieved 2021-11-13.
  16. ^ Kujawa, Emilia (2021-11-08). "Żołnierze 12DZ ranni w starciach na polsko-białoruskiej granicy". Radio Szczecin (بە پۆڵەندی). Retrieved 2021-11-13.
  17. ^ "Dziewięcioro policjantów, dwoje strażników granicznych i żołnierz. Ranni od kamieni i przedmiotów rzucanych przez migrantów". TVN24 (بە پۆڵەندی). Retrieved 2021-11-17.
  18. ^ Simmons, Ann M. (2021-11-13). "Migrant Dies as Belarus-Poland Border Standoff Deepens". Retrieved 2021-11-14.
  19. ^ Gerdžiūnas, Benas; Makaraitytė, Indrė; Juknevičiūtė, Rūta; Čeponytė, Jurgita; Botane, Kareem; Maglov, Michail (15 July 2021). "Baghdad to Lithuania: how Belarus opened new migration route to EU – LRT Investigation". lrt.lt. Archived from the original on 4 August 2021. Retrieved 2021-11-11.
  20. ^ Thebault, Reis; Dixon, Robyn (1 August 2021). "Why are so many migrants coming to one of Europe's smallest countries? Blame Belarus, officials say". The Washington Post. Brussels. Archived from the original on 1 August 2021. Retrieved 2 August 2021.
  21. ^ Collard, Rebecca (27 July 2021). "Desperate Iraqis the latest pawn in Belarus standoff with EU". CBC. Archived from the original on 2 August 2021. Retrieved 8 August 2021.
  22. ^ Arraf, Jane; Peltier, Elian (2021-11-13). "Migrants Say Belarusians Took Them to E.U. Border and Supplied Wire Cutters". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 14 November 2021. Retrieved 2021-11-14.
  23. ^ Arraf, Jane; Khaleel, Sangar (22 November 2021). "Limping and Penniless, Iraqis Deported From Belarus Face Bleak Futures". The New York Times.
  24. ^ "Polish PM mulls asking NATO to hold talks amid border crisis". ABC News.
  25. ^ Peseckytė, Giedrė. "In Lithuania, a refugee crisis blamed on Belarus is brewing". www.aljazeera.com.
  26. ^ "The Massive Migrant Surge From Belarus Into The EU". RadioFreeEurope/RadioLiberty.
  27. ^ "Кто стоит за потоком мигрантов из Беларуси в Литву. Расследование Reform.by". Reform.by. 23 July 2021. Archived from the original on 26 July 2021. Retrieved 2021-11-11.
  28. ^ Collard, Rebecca (27 July 2021). "Desperate Iraqis the latest pawn in Belarus standoff with EU". CBC. Archived from the original on 2 August 2021. Retrieved 8 August 2021.
  29. ^ Al-Khashali, Abbas; Al-Shavakbekh, Khamza (2021-08-19). "Лукашенко мстит Европе, зазывая мигрантов в Литву". Deutsche Welle (بە ڕووسی). Archived from the original on 23 August 2021. Retrieved 2021-11-11.
  30. ^ ""Гибридная агрессия". Как мигранты стали оружием в противостоянии Лукашенко с Западом". BBC News Русская служба. 2 August 2021. Archived from the original on 6 August 2021. Retrieved 2 August 2021.
  31. ^ "Кто стоит за потоком мигрантов из Беларуси в Литву. Расследование Reform.by". Reform.by. 23 July 2021. Archived from the original on 26 July 2021. Retrieved 2021-11-11.
  32. ^ Al-Khashali, Abbas; Al-Shavakbekh, Khamza (2021-08-19). "Лукашенко мстит Европе, зазывая мигрантов в Литву". Deutsche Welle (بە ڕووسی). Archived from the original on 23 August 2021. Retrieved 2021-11-11.