محەممەدی سێیەم: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

وتارێکی گرنگە، بەڵام خراپ نووسراوە. سەرچاوەیەکم بۆ دانا و بڕێک چاکسازیم تێدا کرد
ب (زیادکردنی دەروازەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، + ژیاننامە، + تورکیا)
تاگ: دەستکاریی تووڵی دەروازە
(وتارێکی گرنگە، بەڵام خراپ نووسراوە. سەرچاوەیەکم بۆ دانا و بڕێک چاکسازیم تێدا کرد)
{{پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو
|ھۆ = سەرچاوەی پشتڕاستکراوی نییە [[بەکارھێنەر:Sakura_emad/Notice/deletion|زانیاری زیاتر؟]]
|کات = 20210905045316
|بکەر = Sakura emad
|یارمەتی =
}}
{{زانیاریدانی سوڵتانی عوسمانی
|ناوی سوڵتان = سوڵتان محەمەدی سێیەم
|}}
 
'''محەمەدی سێیەم''' کوڕی [[موڕادی سێیەم]] کوڕی [[سەلیمی دووەم]]، سیانزەیەم خەلیفەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بوو،بوو. لە نێوان ساڵانی ١٥٦٦ و ١٦٠٣دا ژیاوە و لە ساڵی ١٥٩٥ حوکمی گرتەگرتووەتە دەست. ساڵی ١٥٩٥،ئەو شاعیر بوو و کوڕی بەندەیەکی بە نەژاد بوندقی بوو، سولتان موڕاد ھەڵیبژارد بۆ خۆی و کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەھۆنراوەی سیاسەتدادەنووسی.
 
== سەرەتای دەسەڵاتی ==
محەمەدی سێیەم کوڕی سوڵتان موراد و سەفیە سوڵتان بوو. سەفیە سوڵتانی دایکی کۆیلەیەکی ئالبانیایی بوو.<ref>{{Cite journal|last=Jardine|first=Lisa|date=2004-12|title=GLORIANA RULES THE WAVES: OR, THE ADVANTAGE OF BEING EXCOMMUNICATED (AND A WOMAN)1|url=https://www.cambridge.org/core/journals/transactions-of-the-royal-historical-society/article/abs/gloriana-rules-the-waves-or-the-advantage-of-being-excommunicated-and-a-woman1/6F8EF94EB0258FD79186F567618129C4|journal=Transactions of the Royal Historical Society|language=en|volume=14|pages=209–222|doi=10.1017/S0080440104000234|issn=0080-4401}}</ref> سولتان موڕاد ھەڵیبژارد بۆ خۆی و دواتر کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لە سیاسەتدا. محەممەدی سێیەم لە سەرەتای دەسەڵاتیدا براکانی کوشت و وازی لە بەرێوەبردنی کاروباری ناوخۆی وڵات ھێنا. ئەو کارەی دانا بۆ وەزیرەکانی. لە سەردەمی ئەودا دراوی عوسمانی گەڕایە دواوە و گەندەڵییەکی گەورە بڵاوبوویەوە لە وڵاتی عوسمانیدا.
لە سەرەتای دەسەڵاتیدا ھەستا بە کوشتنی براکانی پێش نێژرانی باوکی، و وازی لە بەرێوەبردنی کاروباری ناوخۆی وڵات ھێنا بۆ وەزیرەکانی، دراوی عوسمانی گەڕایە دواوە و گەندەڵییەکی گەورە بڵاوبوویەوە لە وڵاتی ئیسلامدا، و ھەڵوێستی خەلافەت شکانی بە خۆیەوە بینی لە ھەرێمەکانی بەغدان و ترانسلڤانیا لەسەر دەستی میخایل فەلاحی کە یارمەتی سوپای نەمسای دا.
 
== وەرگرتنی سوپای گشتی ==
ڕوون دیاربوو بۆ سوڵتان کە دوورکەوتنەوەی لە سەرکردایەتی سوپا و ھەڵ نەگرتنی بەرپرسیارییەتیەکانی حوکم ھۆکارن بۆ ئەو گەندەڵییەی لە وڵاتدا بڵاو بۆتەوە، بە ھاندانی ئەو زانایانەی لە دەوری بوون وەک شیخ سەعدەددین ئەفەندی ھەستا بە سەرکردایەتی سووپا، قەڵای ئارلوی سەختی فەتح کرد کە [[سوڵتان سولەیمان قانونی]] نەیتوانی بوو فەتحی بکات، و ڕووبەڕووی سوپای نەمساووی مەجەڕی دوژمنکاری بوویەوە لە ڕووداوی کرزت کە تێکی شکاندن و وێرانی کردن و ئەم شەرە چوێنراوە بەشەڕی موھاکسی جیاکەرەوە و ئەمانەش ھەمووی لە ساڵی ١٠٠٥ک ڕوویاندا، و شەڕ بەردەوم لە نیوان ھەردوو لادا بە بێ یەکلابوونەوە، و ئەمە ڕووی نەدابوو کە سوڵتان خۆی سەرکردایەتی سوپا بکات لە دوای سەردەمی سولەیمان قانونییەوە.
 
== بیروباوەڕی ==
محەمەدی سێیەم خاوەن باوەڕێکیباوەڕی [[ئیسلام]]ی گەورە بوو،بوو و لەو شەرەیشەڕەی کە فەتحی حوسن کەڕای لێکەوتەوە زۆر لە یاریدەدەرەکانی ھەڵھاتن و لەودا بوو سوڵتان بکەوێتە دیلی. بەڵام سەعدەددین ئەفەندی بیری خستەوە کە خۆی ڕابگرێت،ڕابگرێت و ھەستا و پاڕایەوە لە خوا تا سەرکەوتووی بکات و پاشان دەرچوو لەگەڵ دوژمنەکەی کەوتە شەڕەوە تا سەرکەوت بە سەریاندا.{{ژێدەر پێویستە}}
 
سولتان محەمەدی سێیەم لە جێگاکەی خۆی ھەلئەسا کە ناوی پێغەمبەر [[محەممەد]] ئەھێنرا لە ڕێزلێنان و پیرۆزییدا بۆی.{{ژێدەر پێویستە}}
 
== شۆڕشی ھەڵاتووەکان ==
٨٬٤٦٨

دەستکاری