ئەستێرەگەڕ: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

بەبێ کورتەی دەستکاری
No edit summary
تاگەکان: دەستکاریی دیداری دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی مۆبایلیی پێشکەوتوو بزوێنی دوای یەک
ئەم وشەیە بەتایبەتی بۆ ئەستێرەگەڕە پرۆفێشناڵەکان بەکار دێ، بەڵام بەگشتی بە کەسێ کە بە جۆرێک چووبێتە [[بۆشاییی ئاسمان]]<nowiki/>یش دەوترێت. بۆ نموونە زانایان، لێکۆڵەران، فڕۆکەوانان و تەنانەت گەشتیارانی بۆشاییگەڕ کە ئەزموونی گەڕان لە بۆشایییان بێ، بە ئەستێرەگەڕ دەژمێردرێن. ھەندێ جار، بە پێی ھەندێ پێناسە، تەنانەت سەرنشینانی ھەندێک لە مووشەک-فڕۆکەکانیش وەکوو [[نۆرت ئەمەریکەن ئێکس-١٥]] بە ئەستێرەگەڕ دەژمێردرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://fa.wikipedia.org/wiki/فضانورد|سەردێڕ=فضانورد|زمان=فارسی|سەردان=٦ی ٦ی ٢٠٢٠}}</ref>
 
== یەکەمینەکان لە بۆشاییگەڕیئەستێرەگەڕیدا ==
=== یەکەمین گیانلەبەر لە بۆشاییبۆشاییی ئاسمان ===
یەکەمین بوونەوەری زیندوو لە بۆشاییبۆشاییی ئاسماندا سەگێک بوو بە ناوی [[لایکا]] کە لە ٣ی ١١ی ١٩٦٧ی زایینی،١٩۵٧، تەنیا یەک مانگ پاش هەڵدانیپڕتاوی [[سپوتنیک-١]] و دەستپێکی فەرمیی سەردەمی بۆشایی، بە [[کەشتیی بۆشاییگەڕ]]ی [[ڕووسی]]ی [[سپوتنیک-٢]] نێردرایە خولگەی زەوی. مەبەست لەم هەڵدانەدا کە بە مەبەستیپڕتاوە تاقیکردنەوەی کۆئەندامەکانی لەش لە ھەلومەرجی بێکێشیدا بۆو دروستکردنیتەواوکردنی سیستمەکانی پاڵپشتییژیانپارێز لەشلە قەومابووبۆشاییگەڕە کەشتییەسەرنشیندارەکاندا بوو. بۆشاییگەڕەکە بۆ مەبەستی گەڕانەوە بۆ زەوی دروست نەکرابوو و لایکا پاش ماوەیەک، لە خولگەی زەویدا گیانی لەدەست دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.russianspaceweb.com/sputnik2.html|سەردێڕ=ئەرکی فەزایی سپوتنیک|ناونیشانی ئەرشیڤ=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=|نووسەر=|ناوی بنەماڵەیی=|ناونیشانی نووسەر=|ناو=وێبگەی فەزایی ڕووسیا|نووسەرەکانی تر=|ڕێکەوت=|ساڵ=|مانگ=|ھەڵەگیر=|زمان=ئینگلیزی|قاڵب=|بەرھەم=|پەڕە=|بڵاوکەرەوە=|ڕێکەوتی سەردان=|وتەگێڕانەوە=}}</ref>
 
=== یەکەمین مرۆڤی بۆشاییگەڕئەستێرەگەڕ ===
[[پەڕگە:Yuri_Gagarin_(1961)_-_Restoration.jpg|چەپ|وێنۆک|[[یوری گاگارین]] لە ساڵی ١٩٦١دا]]<br>
 
یەکەمین مرۆڤی بۆشاییگەڕیئەستێرەگەڕی جیھان [[یوری گاگارین]]، بۆشاییوانیئەستێەرەگەڕی [[ڕووسی]] بوو کە لە ١٢ی ٤ی ١٩٦١دا بە کەشتیی بۆشاییگەڕی [[ڤۆستۆک-١]] (بە [[ڕووسی]]: Восток-1) و لە ماوەی ١٠٨ خولەکدا یەکجار بە دەوری زەویدا گەڕا.
 
=== یەکەمین ژنی بۆشایەوان ===