جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «قەزوین»

ب
تاگەکان: گەڕێندراوە دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە
 
{{داتابۆکس-شار}}
[[پەڕگە:Ghazvin logo3.tif|230px|وێنۆک|چەند دیمەنێک لە شاری قەزوین]]
'''قەزوین''' (بە [[فارسی]]: قزوین) شارێکە لە [[پارێزگای قەزوین]]ی [[ئێران]]. قەزوین لە سەردەمی [[سەفەوییەکان]]دا پایتەختی ئێران بووە. لە قەزویندا ژمارەیەک بچووک [[کورد]] دەژین.
 
== دانیشتووان ==
دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦ دا، ٤٠٢،٧٤٨ کەس بووە.<ref>http://yaftenews.ir/important-news/17464-sarshomarii96.html</ref>
 
== مرۆڤناسی ==
=== زمان ===
زمانی زۆربەی خەڵکی شاری قەزوین [[فارسی]] و بە [[زاری قەزوینی]]یە.<ref>https://qazvin.ostan-qz.ir</ref><ref>Mohammad Jalal Abbasi-Shavazi, Peter McDonald, Meimanat Hosseini-Chavoshi, "The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction", Springer, 2009. pp 100-101: "The first category is 'Central' where the majority of people are Persian speaking ethnic Fars (provinces of Fars, Hamedan, Isfahan, Markazi, Qazvin, Qom, Semnan, Yazd and Tehran..."</ref> لە دوای فارسەکان نەتەوەی [[خەڵکی تات (ئێران)|تات]]ەکان، [[ئازەربایجانی|ئازەری]]یەکان، [[کورد]]ەکان و [[خەڵکی گیلەک|گیلەکییەکان]] لە شاری قەزوین دەژین کە لە ناوچەکانی تری [[ئێران]] و [[پارێزگای قەزوین]] بە شاری قەزوین کۆچیان کردووە.<ref>http://www.negahmedia.ir/media/show_video/64113</ref>
لە سەفەرنامەی ئێدوارد براون بە ناوی «یەک ساڵ لە ناو ئێرانییەکان» (۱۸۸۷–۱۸۸۸) زمانی زۆرینەی خەڵکی قەزوین [[فارسی]] نوسراوە.<ref>[http://isfahan.irib.ir/en/web/qazvin1006381/-/شھرستان-قزوین «شارستانی قەزوین»]</ref><ref>[http://elmineh.ir/قزوین/ «قەزوین»]</ref><ref>Edward Brown-A YEAR AMONGST THE PERSIANS - IMPRESSIONS AS TO THE LIFE, CHARACTER, & THOUGHT OF THE PEOPLE OF PERSIA - Received during Twelve Months' Residence in that Country in the Year 1887-1888.
excerpt 1:
It isnot till Kazvin is reached, and only four or five stages separate the traveler from Tehran, that the Persian distinctly predominates over the Turkish
 
excerpt 2:
The bazaars were much like those which we had already seen at Khuy, Tabriz, and Zanjan; but as regards the people, the advantage was decidedly in favor of Kazvinis who are more pleasing in countenance, more gentle in manners and rather darker in complex than the Azerbaijanis. Persian is spoken by them universally,</ref> ھەروەھا خەڵکی پێشووی قەزوین بە [[زمانی فارسی]] و [[زاری قەزوینی]] قسەیان دەکرد.<ref>[http://www.citypedia.ir/اقوام-و-زبان-در-استان-قزوین/ «نەتەوە و زمان لە پارێزگای قەزوین»]</ref>{{bar box|title=نەتەوەکانی شاری قەزوین|titlebar=#ddd|right1=ڕێژە لەسەد|float=right|bars={{bar percent|[[فارس]]|black|٤٨٫٠}}
{{bar percent|[[خەڵکی تات|تات]]|red|٢٥٫٠}}
{{bar percent|[[ئازەربایجانی]]|blue|١٢٫٠}}
{{bar percent|[[کورد]]|yellow|١٠٫٠}}
{{bar percent|[[باکووری ئێران|گیلەک]]|pink|٥}}}}
 
=== ئایین ===
زۆرینەی دانیشتووانی قەزوین [[موسڵمان]]ن و لە مەزھەبی [[شیعە]] دوازدە ئیمامی پەیرەوی دەکەن.<ref>{{Cite web |url=http://www.gozinesh.medu.ir/ |title=وەشانی ئەرشیڤکراو |access-date=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150106112555/http://www.gozinesh.medu.ir/ |بەستەری شکاو=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106112555/http://www.gozinesh.medu.ir/ |date= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ }}</ref>
 
== ئەمانەش ببینە ==