جەنگی جیھانیی دووەم: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

ب
گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی 185.54.165.252 (لێدوان) بۆ دوایین پێداچوونەوەی -Haryad
(جەنگی جیهانی دووەمم گوڕی کردمە بە جەنگی دووەمی جیهانی)
تاگەکان: گەڕێندراوە دەستکاریی دیداری دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد
ب (گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی 185.54.165.252 (لێدوان) بۆ دوایین پێداچوونەوەی -Haryad)
{{ناکۆکی سەربازی
| ناوی شەڕ= شەڕی دووەمیجیھانی جیهانیدووەم
| وێنە= [[پەڕگە:WW2Montage.PNG|270px|center]]
| لێدوان= بە پێی سوڕانی کاتژمێر؛ ھێزەکانی کومنولز لە بیابان، مەدەنییە چینییەکان ژاپۆنییەکان ئەیان نێژن، ھێزە سۆڤێتییەکان لە ماوەی ھێرشی زستاندا، فڕۆکە ژاپۆنییەکان لەسەر ھەڵگری فڕۆکەکان، سەربازە سۆڤێتییەکان کوشتار ئەکەن لە [[بەرلین]]، ژێردەریاییەکی ئەڵمانی ئەکەوێتە بەر ھێرش.
|زیانەکان٢= '''کوژراوی سەربازی'''؛{{ھن}}زیاتر لە ٨، ٠٠٠، ٠٠٠{{ھن}}'''کوژراوی مەدەنی'''؛{{ھن}}زیاتر لە ٤، ٠٠٠، ٠٠٠{{ھن}}'''کۆی کوژراوەکان'''؛{{ھن}}١٢، ٠٠٠، ٠٠٠}}
 
'''جەنگی دووەمیجیھانیی جیهانیدووەم''' یان '''دووەم جەنگی جیھانی''' بریتی بوو لە ناکۆکییەکی نێودەوڵەتی وێرانکەر کە لە ٧ی تەممووزی ١٩٣٧ دەستی پێکرد لە [[ئاسیا]] و لە ١ی ئەیلوولی ١٩٣٩ لە [[ئەورووپا]] و لە ساڵی ١٩٤٥ کۆتاییی ھات بە خۆبەدەستەوەدانی [[ژاپۆن]] لە دوای [[وێرانکردنی ھێرۆشیما]] و [[قەڵاچۆکردنی ناگازاکی|ناگازاکی]] لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]]، ھێزە چەکدارەکانی نزیکەی ٧٠ دەوڵەت بەشدار بوون لە شەڕە ئاسمانی و دەریایی و وشکانییەکاندا.
 
جەنگی دووەمیجیھانیی جیهانیدووەم بە جەنگێکی گشتگیر دادەنرێت، و زۆرترین باجی ھەبوو لە مێژووی مرۆڤایەتیدا لەبەر فراوانیی ڕووبەری شەڕەکە و زۆریی شانۆکانی جەنگ و بەرەکانی. زیاتر لە ١٠٠ میلیۆن سەرباز بەشدار بوون تێیدا، و لایەنە ناکۆکەکان چەندین دەوڵەت بوون، و زیانە گیانەکان ئێجگار زۆربوون. نزیکەی ٦١ میلیۆن کەس بوونە قوربانی لە سەربازی و مەدەنییەکان. مەدەنییەکان دوچاری زیانی گیانی بوونەوە لە جەنگی جیھانیی دووەمدا زیاتر لەھەر شەڕێکی تر لە مێژوودا، و ھۆکارەکەش دەگەڕێتەوە بۆ بۆمبارانە چڕەکانی سەر شار و گوندەکان کە سوپای بەریتانی ھێنایانە کایەوە بە ھاتنە سەر حوکمی [[وینستۆن چێرچیل]] و سوپای [[ئاڵمانیای نازی|نازی]] ئەڵمانییش بە ھەمان شێوە وەڵامیان دایەوە، و زیانێکی مەدەنیی گەورە لە ھەردوو لایان کەوتەوە. ھاوکات لەگەڵ ئەمانە ئەو کوشتارگانەی کە سوپای ژاپۆنی بەرامبەر میللەتی [[چین]]ی و [[کۆریای باشوور|کۆری]] کردیان، ژمارەی قوربانییە بێتاوانەکان و سەربازەکان بەرز بوویەوە بۆ ٥١ میلیۆن کوژراو، کە نزیکەی %٢ی دایشتوانی جیھان بوو لەو سەردەمەدا.
 
== ڕووداوەکان ==