جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)»

بەبێ کورتەی دەستکاری
(←‏دوای ڕۆژی هەڵبژاردن: پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان))
تاگەکان: بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد دەستکاریی دیداری
'''ھەڵبژاردنی ٢٠٢٠ی سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا''' لە ٣ی تشرینی دووەم، سێشەممە بەکۆتا هات. ھەڵبژاردنەکە ٥٩مین ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتییە لە مێژووی وڵاتەکە. دوای دەنگدانیان، ھەڵبژاردنەکە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠دا یەکلایی دەکرێتەوە. ھەڵبژاردنە بەرایییەکانیش لە نێوان شوبات بۆ ئابی ٢٠٢٠ ئەنجامدران. پرۆسەی ھەڵبژاردنەکە بەشێوەی ھەڵبژاردنی ناراستەوخۆ دەبێت، کە تێیدا دەنگدەران سەرەتا کاندیدێکی حیزبەکەیان ھەڵدەبژێرن بۆ سەرۆکایەتی دوای ئەوەش کاندیدی ناوبراو جێگرێک ھەڵدەبژێرێت و نوێنەرایەتی حیزبەکە دەکەن لە ھەڵبژاردنەکەدا.
 
[[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]]، کە ٤٥ەمین و سەرۆکی ئێستایە، توانی بە ئاسانی و بەبێ ھیچ ڕکابەرییەکی نێو حیزبەکەی وەک کاندیدی کۆمارییەکان بمێنێتەوە لەپاڵ جێگرەکەی مایک پێنس.<ref name="Nu5tF">{{cite web|url=https://codes.findlaw.com/us/title-3-the-president/3-usc-sect-7.html|title=3 U.S.C. § 7 – U.S. Code – Unannotated Title 3. The President § 7. Meeting and vote of electors|work=[[FindLaw]]}}</ref> لەوکاتەی جێگری سەرۆکی پێشوو، [[جۆو بایدن|جۆ بایدن]]، توانی بەسەر [[بێرنی ساندەرس]] سەرکەوێت دوای ڕکابەرییەکی سەختی ھەردوو کاندیدەکە. لە ١١ی ئابی ٢٠٢٠دا، بایدن ڕایگەیاند کە [[کامڵا هاریس]] وەک جێگری خۆی دەستنیشان کردووە، کە بەمەش ھاریس بووە یەکەمین ئەمریکی-ئەفریقی و ئەمریکی-ئاسیایی کە بەشداربێت لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی وڵاتەکە.{{efn|The previous two female vice presidential nominees were [[Geraldine Ferraro]] in [[1984 United States presidential election|1984]] and [[Sarah Palin]] in [[2008 United States presidential election|2008]].}} هەروەها بووە سێهەمین ئافرەت لەدوای هەریەک لە جێرالدینۆ فێرارۆ لە ١٩٨٤ و [[سارە پالین|سارا پالین]] لە ٢٠٠٨ کە بۆ پۆستی جێگری سەرۆک بپاڵێورێت.<ref>{{Cite web|last=Conradis|first=Brandon|date=August 11, 2020|title=Kamala Harris makes history — as a Westerner|url=https://thehill.com/homenews/campaign/511601-kamala-harris-makes-history-as-a-westerner|access-date=August 14, 2020|website=The Hill}}</ref> بەدەر لە هەردوو کاندیدە سەرەکیەکە، هەریەک لە جۆ جۆرگنسن لەسەر حیزبی لیبرالی و هاوی هاوکینس لەسەر حیزبی سەوز ڕکابەریان دەکرد. لە یەکێک لە چاوەڕوانەکراوترین کاندیدەکان بریتی بوو لە هونەرمەند [[کانیێ وێست]] کەوا لەسەر لیستی "لەدایکبوون" کەوا خۆی دایمەزراندبوو خۆی کاندید کرد. ئەمە یەکەمین هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمەریکا بوو کە تیایدا هەردوو پاڵێوراوەکە تەمەنیان لە سەرووی ٧٠ ساڵەوەیە.
 
براوەیجۆ ھەڵبژاردنیبایدن، ٢٠٢٠یبووە سەرۆکایەتیبراوەی ویلایەتەهەڵبژاردنەکە یەکگرتووەکانی ئەمریکاو لە ٢٠ی کانوونی دووەمیدووەم ٢٠٢١دا٢٠٢١ سوێندی یاساییسەرۆکایەتی دەخوات و دەستبەکار دەبێت. ئەگەر جۆ بایدن بباتەوە،دەبێتە دەبێتە بە تەمەنترین سەرۆکی ئەمەریکی، بەوپێیەی لە ڕۆژی دەستبەکاربوونی تەمەنی دەبێتە ٧٨ ساڵ و دەبێتە یەکەمین پاڵێوراو لەوەتەی [[بیڵ کڵینتن|بیڵ کلینتن]] کە شکست بە سەرۆکێکی دەستبەکاربوو بهێنێت، پێشتر کلینتن شکستی بە [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش]] هێنا لە هەڵبژاردنی ١٩٩٢دا. ئەمەهەروەها بووە یەکەمین هەڵبژاردنیکاسۆلیکی سەرۆاکیەتیڕۆمانی ئەمەریکایەدوای جۆن ئێف. کێنەدی لەساڵی ١٩٦٠ کە تیایداببێتە هەردووسەرۆک، پاڵێوراوەکەو تەمەنیانکامڵا لەهاریسیش بووە یەکەمی. ئافرەت و یەکەمین کەسیش کە ڕەچەڵەکی ئەوڕوپی نەبێت وەک جێگری سەروویسەرۆک ٧٠خزمەت ساڵەوەیەبکات.
== ئەگەرەکان ==
براوەی ھەڵبژاردنی ٢٠٢٠ی سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١دا سوێندی یاسایی دەخوات و دەستبەکار دەبێت. ئەگەر جۆ بایدن بباتەوە، دەبێتە بە تەمەنترین سەرۆکی ئەمەریکی، بەوپێیەی لە ڕۆژی دەستبەکاربوونی تەمەنی دەبێتە ٧٨ ساڵ و دەبێتە یەکەمین پاڵێوراو لەوەتەی [[بیڵ کڵینتن|بیڵ کلینتن]] کە شکست بە سەرۆکێکی دەستبەکاربوو بهێنێت، پێشتر کلینتن شکستی بە [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش]] هێنا لە هەڵبژاردنی ١٩٩٢دا. ئەمە یەکەمین هەڵبژاردنی سەرۆاکیەتی ئەمەریکایە کە تیایدا هەردوو پاڵێوراوەکە تەمەنیان لە سەرووی ٧٠ ساڵەوەیە.
 
== باکگراوەند ==
 
دۆناڵد ترامپ چەند جار دیموکراتەکانی بە ھەوڵدان بۆ ساختەکاری لەو ویلایەتانە تۆمەتبار کرد کە بوونەتە شوێنی کێبڕکێی تووندی ھەردوو بەربژێری ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی، بە تایبەت، جۆرجیا، پەنسلڤانیا و نیڤادا،<ref>{{cite web|title=ترەمپ: دیموکراتەکان ناھێڵن چاودێری جیاکردنەوەی دەنگەکان بکەین|url=https://www.rudaw.net/sorani/world/061120202|website=www.rudaw.net|publisher=رووداو دیجیتاڵ|accessdate=7ی تشرینی دووەمی 2020}}</ref> لە وڵامدا بەرپرس و حاکمی بەرپرس و حاکمی ھەرسێ ویلایەتی جۆرجیا، پەنسلڤانیا و میشیگن ڕایانگەیاند پرۆسەی ھەڵبژاردن لە ویلایەتەکانیان بەبێ کێشە بەڕێوەچوو، ساختەکارییش ئەنجامنەدراوە.<ref>{{cite web|title=حاکمی چەند ویلایەتێک وەڵامی ترەمپ دەدەنەوە: ساختەکاری نەکراوە|url=https://www.rudaw.net/sorani/world/0411202030|website=www.rudaw.net|publisher=رووداو دیجیتاڵ|accessdate=7ی تشرینی دووەمی 2020|language=ku}}</ref>
 
لە ٧ی ١١ تشرینی دووەمی ٢٠٢٠دا، دوابەدوای یەکلابوونەوەی ویلایەتی پەنسلڤەینیا، بایدن گەیشتە دەنگی پێویست بۆ بوون بە سەرۆکی ئەمەریکا.
 
=== ئەنجامی ڕاستەوخۆ ===
براوە پێویستە بگات بە ٢٧٠ دەنگی ئێلێکتۆرال یاخود کورسی بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی داهاتووی ئەمەریکا.
{| style="width:100%; text-align:center"
|+
| style="background:{{Democratic Party (United States)/meta/color}}; width:50.3%" | '''٢٦٤٢٩٠ کورسی'''
| style="background:{{Republican Party (United States)/meta/color}}; width:48.1%" | '''٢١٣٢١٤ کورسی'''
|-
| style="color:{{Democratic Party (United States)/meta/color}}" |'''جۆ بایدن'''
١٬٥٨٩

دەستکاری