جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «مورادی چوارەم»

شائەمراز
تاگەکان: بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە
(شائەمراز)
 
|وێنەی واژوو =Tughra of Murad IV.JPG
|لێدوان = سوڵتان موڕادی چوارەم
|ماوەی حوکم =١٦٢٣ - ١٦٤٠١٦٢٣–١٦٤٠
|پێش خۆی = [[موستەفای یەکەم]]
|دوای خۆی =[[ئیبراھیمی یەکەم]]
|باوک = [[ئەحمەدی یەکەم]]
|دایک = ماھپەیكەرماھپەیکەر كۆسەمکۆسەم سوڵتان
|مێژووی لە دایکبوون = ١٦١٢
|شوێنی لە دایکبوون =
 
== وەرگرتنی دەسەڵات ==
کارووباری وڵات تێکچوو بوو، ئاژاوە و پێکدادان ھەموو لایەکی گرتبوویەوە، و بە بەردەوام بوونی ئەم بارودۆخە لە دوای سوپای [[ئینکیشاری]] عوسمانی دووەمیان کوشت جارێکی تر [[موستەفای یەکەم]]یان لە جێگەی دانا، پاشان ھەستان بە لابردنی موستەفای یەکەم و موڕادی چوارەمیان لە جێگەی دانا کە لە تەمەنی ١١ ساڵیدابوو، بەھۆی بچووكیبچووکی سوڵتان موراد دایكیدایکی (ماھپەیكەرماھپەیکەر كۆسەمکۆسەم سوڵتان) كەکە بە بەھێزترین سوڵتانی ئافرەت دەناسرێت لە مێژووی دەوڵەتی عوسمانیدا، بوو بە نائیبەی سەڵتەنات و چەندین ساڵ خۆی بە تایبەت فەرمانڕەوایی دەوڵەتی عوسمانی كردکرد تا سوڵتان موراد گەورە بوو و جڵەوی لە دایكیدایکی وەرگرتەوە و وەكوەک باپیرانی دەستی كردەوەکردەوە بە فەتح
 
== ویلایەتی سوڵتان ==
 
== جێگیربوونی ئاسایش ==
ماوەی جێگیری كۆسەمکۆسەم سوڵتان کۆتایی پێھات کە نۆ ساڵی خایاند، و موڕادی چوارەم دەستی گرت بەسەر کاروباری دەوڵەتدا، دوای ئەوەی بە توندی رووبەڕووی شۆڕشگێرەکان بوویەوە و ھەموو ئەوانەی کوشت کە دەستیان لە ئاژاوەکەدا ھەبوو، شۆڕشەکە ھێور بویەوەو بارودۆخ جێگر بوو، و سوڵتان ھەستا بە دەرکردنی ئەو بڕیارانەی کە یاسایان ئەگەڕاندەوە بۆ دەوڵەت، تاکو یەک لایی بێتەوە بۆ گەراندنەوەی ئەو خاکانەی لە دەستیان داوە.
 
سوڵتان لە سەرکردەی سوپایەکی گەورەدا ڕۆیشت بەرەو وڵاتی فارس لە ساڵی ١٦٣٥ز و دوا ئەوە چەند شەڕێک کەوتەوە لە نێوانیان و لە نێوان [[سەفەوییەکان]]، تا لە کۆتاییدا شای سەفەوی ڕازی بوو بە ڕێکەوتن و وازی لە شاری [[بەغدا]] ھێنا بۆ [[عوسمانییەکان]] لە بەرامبەر ئەوەی ئەریوانی بۆ بگەڕێننەوە، وتوێژ ماوەی دە مانگ لە نێوانیان بەردەوام بوو، و ڕێکەوتنامە بە سترا لە ١٩ی ئەیلوولی ١٦٣٩ز بەناوی ڕێکەوتننامەی زەھاو بۆ دیاریکردنی سنوری عوسمانی - سەفەوی.