جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ڕۆژی جیھانیی ژنان»

شائەمراز، + داڕێژە، باشترکردن
ب
(شائەمراز، + داڕێژە، باشترکردن)
[[پەڕگە:Frauentag 1914 Heraus mit dem Frauenwahlrecht.jpg|وێنۆک|پۆستەرێکی ئاڵمانی لە ڕۆژی جیھانیی ژنان لە ٨ی ئازاری ١٩١٤]]
'''ڕۆژی جیھانیی ژنان''' (بە [[ئینگلیزی]]: International Women's Day) یان بەدرووستیی '''ڕۆژی جیھانیی ژنە کارکەرەکان''' ناسراو بە '''٨ی مارس'''، ٨ی ئازاری ھەر ساڵێک یاد دەکرێتەوە. لە ناوچەکانی جیاواز، ئایینەکانی ئەم ڕۆژە لە ڕێزگرتن یان ئەوینداری سەبارەت بە ژنان، ھەتا ئایینەکانی کۆمەڵایەتی و سیاسیی جیاوازە. ئەم ڕۆژە وەکۆ ڕووداوەیەکی سیاسی و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] لە فەرھەنگی بڕێک لە وڵاتەکانی جیھان بەوێنەی ڕووسیا ڕۆژی پشۆدانە. ٨ی ئازار لە بڕێک لە وڵەتەکان لایەنی سیاسیی خۆی لە دەست داوە و وێنەی تێکەڵێک لە [[ڕۆژی دایک]] و [[ڕۆژی ڤالانتاین]] بووە بە ڕۆژیکی نا-سیاسی بۆ پیاوەکان تا ئەوینداری خۆیان لە بەرامبەر ژنان پێشان بدەن؛ بەڵام لە بڕێک لە وڵاتەکانی تر ھێشتا سیاسی ماگە و پرۆگرامەکانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بەھێز بەڕێوە دەچن و ئاگاداری سیاسی و کۆمەڵایەتیی ژنان لە خەباتەکانی ژنانی سەرانسەری جیھان بە شێوەێکی ھیوادارانە گەشە بووە. خەڵکی بە لەبەرکردنی نەوارەکانی ئەرخەوانی ئەم ڕۆژە پێرۆزبایی دەکەن.
[[پەڕگە:International Women's Day celebration.png|وێنۆک|پشووی وڵاتان لەو رۆژەدا،ڕۆژەدا،<br>ڕەنگی سوور: پشووی فەرمی<br>ڕەنگی قاوەیی: پشوو بەس بۆ ژنانە<br>ڕەنگی زەرد: پشووی نافەرمی]]
ڕۆژی جیھانیی ژنان لەوەتەی ١٩٠٩ لە ئەمریکا یادی دەکرێتەوە. دوای ماوەیەک ئەمریکا وازی لەیادکردنەوەی ئەو یادە ھێنا وەکوو پشووی وڵات دواتر لە ساڵی ١٩٢٠ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و چەند وڵاتێکی دیکەی [[کۆمۆنیزم]] وەکوو [[چین]] و [[کووبا]] ئەم بۆنەیان کردە پشوو. دواتر ئەم ڕۆژە لەچەندین وڵات بوو بە پشووی فەرمی.
رەنگی سۆر : پشووی فەرمی
رەنگی قاوەیی : پشوو بەس لۆ ئافرەتانە
رەنگی زەرد: پشووی نا فەرمی]]
ڕۆژی جیھانیی ژنان لەوەتەی ١٩٠٩ لە ئەمریکا یادی دەکرێتەوە. دوای ماوەیەک ئەمریکا وازی لەیادکردنەوەی ئەو یادە ھێنا وەکوو پشووی وڵات دواتر لە ساڵی ١٩٢٠ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و چەند وڵاتێکی دیکەی [[کۆمۆنیزم]] وەکوو [[چین]] و [[کووبا]] ئەم بۆنەیان کردە پشوو. دواتر ئەم ڕۆژە لەچەندین وڵات بوو بە پشووی فەرمی.
 
== سەرچاوەکان ==
* و[https://web.archive.org/web/20170712025939/https://simple.wikipedia.org/wiki/International_Women%27s_Day یکی ئینگلیزی ساکار.]
 
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|مێژوو}}
== سەرچاوە ==
*و[https://web.archive.org/web/20170712025939/https://simple.wikipedia.org/wiki/International_Women%27s_Day یکی ئینگلیزی ساکار.]
 
[[پۆل:فێمینیزم]]