جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ڕۆژی جیھانیی ژنان»

ب
بەبێ کورتەی دەستکاری
ب
[[پەڕگە:Frauentag 1914 Heraus mit dem Frauenwahlrecht.jpg|وێنۆک|پۆستەرێکی ئاڵمانی لە ڕۆژی جیھانیی ژنان لە ٨ی ئازاری ١٩١٤]]
'''ڕۆژی جیھانیی ژنان''' (بە[[ئینگلیزی]]: International Women's Day) یان بەدرووستیی '''ڕۆژی جیھانیی ژنە کارکەرەکان''' ناسراو بە '''٨ی مارس'''، ٨ی ئازاری ھەر ساڵێک یاد دەکرێتەوە. لە ناوچەکانی جیاواز، ئایینەکانی ئەم ڕۆژە لە ڕێزگرتن یان ئەوینداری سەبارەت بە ژنان، ھەتا ئایینەکانی کۆمەڵایەتی و سیاسیی جیاوازە. ئەم ڕۆژە وەکۆ ڕووداوەیەکی سیاسی و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] لە فەرھەنگی بڕێک لە وڵاتەکانی جیھان بەوێنەی ڕووسیا ڕۆژی پشۆدانە. ٨ی ئازار لە بڕێک لە وڵەتەکان لایەنی سیاسیی خۆی لە دەست داوە و وێنەی تێکەڵێک لە [[ڕۆژی دایک]] و [[ڕۆژی ڤالانتاین]] بووە بە ڕۆژیکی نا-سیاسی بۆ پیاوەکان تا ئەوینداری خۆیان لە بەرامبەر ژنان پێشان بدەن؛ بەڵام لە بڕێک لە وڵاتەکانی تر ھێشتا سیاسی ماگە و پرۆگرامەکانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بەھێز بەڕێوە دەچن و ئاگاداری سیاسی و کۆمەڵایەتیی ژنان لە خەباتەکانی ژنانی سەرانسەری جیھان بە شێوەێکی ھیوادارانە گەشە بووە. خەڵکی بە لەبەرکردنی نەوارەکانی ئەرخەوانی ئەم ڕۆژە پێرۆزبایی دەکەن.
[[پەڕگە:International Women's Day celebration.png|وێنۆک|پشووی وڵاتان لەو رۆژەدا،
 
رەنگی سۆر : پشووی فەرمی
رەنگی قاوەیی : پشوو بەس لۆ ئافرەتانە
رەنگی زەرد: پشووی نا فەرمی]]
ڕۆژی جیھانیی ژنان لەوەتەی ١٩٠٩ لە ئەمریکا یادی دەکرێتەوە. دوای ماوەیەک ئەمریکا وازی لەیادکردنەوەی ئەو یادە ھێنا وەکوو پشووی وڵات دواتر لە ساڵی ١٩٢٠ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و چەند وڵاتێکی دیکەی [[کۆمۆنیزم]] وەکوو [[چین]] و [[کووبا]] ئەم بۆنەیان کردە پشوو. دواتر ئەم ڕۆژە لەچەندین وڵات بوو بە پشووی فەرمی.
 
 
== سەرچاوە ==