جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «پلاكی گەرمکەرەوە»

بەبێ کورتەی دەستکاری
(دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «Glowplug»)
تاگەکان: بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد وەرگێڕی ناوەڕۆک وەرگێڕی ناوەڕۆکی ٢
تاگەکان: بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد دەستکاریی دیداری
 
[[File:Glow_plug.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glow_plug.JPG|وێنۆک|وێنەی پلاکی گەرمکەرەوە.]]
پلاکی گەرمکەرەگەرمکەرەوە (بەئینگلیزی :'''glowplug''' )ئامرازێكى گەرم كردنەوەیە بەكار دەهێنێت بۆ ئەوەی يارمەتى بزوێنەری ديزل بدات لەکاتی هەڵبوون. لە ئاووهەواى سارد، مەكينەى ديزلى لە خێراييى بەرز زەحمەت دەتوانن کاربکەن (هەلبن ) چونكە بارستەىبارستایى بڵۆکی سلندەر و سلندەر گەرميى پەستان دەمژن، ڕێگرتنڕێگرن لە داگيرساندنی (كە پشت دەبەستێت لەسەر ئەوبەو  گەرميە).
 
(پرە-چامبەرەد) بزوێنەربزوێنەرەکان بەكارهێنانبەكاردەھێنرێن هيتەرىلە كارەباييىهيتەرە بچووككارەباييە پێشبچووكەکان ژووری سوتانی مەكينەيان هەيە ئەمانە (پلاكی گەرمکەرەوە) راستەوخۆ لە ناو ژوورى تەقینەوەن. [پلاكی گەرمکەرەوە] پارچەيێكى شێوە قەڵەمی كانزايە لەگەڵ پێكهاتەيێكى گەرم كردن لە سەرەنوكەكەسەرەنوكەكەی.
 
كاتێك كارەباى لێ دەدات، گەرمى بەهۆى بەرگريى كارەباييى و دەست پێ دەكات تا ڕووناكى بڵاو دەكاتەوە ، شەوق يان گڕ لە شەبەنگى بەرچاو، لەبەر ئەوە بە زاراوەكە دەڵێن [پلاكی گەرمکەرەوە].
 
سووتەمەنیەکە شێوازى سپرايى بەشێوەی ڕاستەوخۆ پياهەڵدەپژێتپياهەڵدەپرژێت لەسەر سەرەنوكى پلاكی گەرمکەرەوە دەبەسترێت لەكاتى ئینجێکتکردنی داگیرساندنی سووتەمەنى لە بەرزترین خالی بێجولەبێ جولە. ئەمە سووتەمەنيەكە دا دەگيرسێنێت هەتا ئەو كاتەى بزوێنەر گەرمی کەمە بۆ كردارى ئاسايى، كات كەم دەكاتەوە تا ئیش بە بزوێنەر بكات.
 
سووتەمەنیەکە شێوازى سپرايى بەشێوەی ڕاستەوخۆ پياهەڵدەپژێت لەسەر سەرەنوكى پلاكی گەرمکەرەوە دەبەسترێت لەكاتى ئینجێکتکردنی سووتەمەنى لە بەرزترین خالی بێجولە. ئەمە سووتەمەنيەكە دا دەگيرسێنێت هەتا ئەو كاتەى بزوێنەر گەرمی کەمە بۆ كردارى ئاسايى، كات كەم دەكاتەوە تا ئیش بە بزوێنەر بكات.
 
 
== دیمەنی گشتی: ==
 
مەكينەىبزوێنەرى ديزل، جيا لە مەكينەىبزوێنەری  بەنزين، سپارک پلاک بەكار ناهێنن تا تەقینەوە ڕوبدات. لەجياتى ئەوان بەتەنها پشت دەبەستن لەسەر پەستان تا پلەى گەرميى هەواكە بەرز بكاتەوە بۆ خاڵێكئەو خاڵەی کە لە ئەو  شوێنەى ديزل تەقینەوەی تێدا ڕودەدات.
 
فشارى بڵند و شێوازى سپرايى ديزل كۆنترۆل كراو دڵنیات دەکاتەوە که سووتانى تەواو ڕودەدات. بەرزبوونەوەى پستن، پەستانى هەواكە لە سلندەر؛ ئەمبەم هۆيە پلەى گەرميى هەوا بەرزدەبێتەوە. تا ئەو كاتەی پستنەكە دەگات بە لووتكە، پلەى گەرميەكە لە سلندەر زۆر بڵندەبەرز دەبێتەوە .
مەكينەى ديزل، جيا لە مەكينەى بەنزين، سپارک پلاک بەكار ناهێنن تا تەقینەوە ڕوبدات. لەجياتى ئەوان بەتەنها پشت دەبەستن لەسەر پەستان تا پلەى گەرميى هەواكە بەرز بكاتەوە بۆ خاڵێك کە لە ئەو شوێنەى ديزل تەقینەوەی تێدا ڕودەدات.
 
سووتەمەنى دەپڕژێنرێت بۆ سلندەرەکە؛ ئەو دەستبەجێ تەقینەوە ڕودەدات بەم هۆیەوە پاڵ بە پستنەکەوە دەنێت بۆ خوارەوە بەم جۆرە توانا دروست دەكات. فشارەکەپەستانەکە  پێويستە تا هەواكە گەرم بكات تابۆ كەئەو پلەىپلە گەرمى،گەرمیە ، لەگەڵ ئەوەشدا بلۆكى مەكينەىبزوێنەر پێویستی بە هێز و بەهێزگەورەی داواھەیە دەكات.
فشارى بڵند و شێوازى سپرايى ديزل كۆنترۆل كراو دڵنیات دەکاتەوە که سووتانى تەواو ڕودەدات. بەرزبوونەوەى پستن، پەستانى هەواكە لە سلندەر؛ ئەم هۆيە پلەى گەرميى هەوا بەرزدەبێتەوە. تا ئەو كاتەی پستنەكە دەگات بە لووتكە، پلەى گەرميەكە لە سلندەر زۆر بڵندە.
 
پلەى گەرميەكەگەرمي لە لووتكەى تەقینەوە پشت دەبەستێت بە زۆر هۆکار، بەتايبەتى ڕێژەى پەستانى سلندەرەکە کە پارێزگاری لە پلەی گەرمیەکەی دەکات. كاتێك مەكينەكەبزوێنەرەكە ساردە، پلەى گەرميەكەيەكەگەرمی هەوا کەمە و ئەو گەرميىگەرميیە بچووكبچووکە لێوەكەلە لێواری ديوارى سلندەری مەكينەبزوێنەرەکە وەر دەگرێت.
سووتەمەنى دەپڕژێنرێت بۆ سلندەرەکە؛ ئەو دەستبەجێ تەقینەوە ڕودەدات بەم هۆیەوە پاڵ بە پستنەکەوە دەنێت بۆ خوارەوە بەم جۆرە توانا دروست دەكات. فشارەکە پێويستە تا هەواكە گەرم بكات تا كە پلەى گەرمى، لەگەڵ ئەوەشدا بلۆكى مەكينەى بەهێز داوا دەكات.
 
سەرەراى ئەوەش، هەروەك کە هەواكە دەپەسترێت و گەرموگوڕگەرمتر دەبێت، هەندێك لەم گەرميە بزرەبەرزە بۆ ديوارى سلیندەرسلیندەری سارد،سارد دەگوێزرێتەوە ، کە زياتر پلەى گەرميەكە كەم دەكەنەوە لە بەرزترین پەستان. (پلاكی گەرمکەرەوە) ئەمەدەبێتەوە چارەسەرھۆی چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە دەكات.
پلەى گەرميەكە لە لووتكەى تەقینەوە پشت دەبەستێت بە زۆر هۆکار، بەتايبەتى ڕێژەى پەستانى سلندەرەکە کە پارێزگاری لە پلەی گەرمیەکەی دەکات. كاتێك مەكينەكە ساردە، پلەى گەرميەكەيەكە هەوا کەمە و ئەو گەرميى بچووك لێوەكە ديوارى سلندەری مەكينە وەر دەگرێت.
 
دوو جۆرى پلاكی گەرمکەرەوەی جياواز هەيە: جۆرى ين-سليندەر و ين-مانيفۆلدەكە (" [تهەرمۆستارت] "سێرمۆستات). لە حالەتى ين-سليندەر، پلاكێك هەيە لە هەر سلندەرێک ڕاستەوخۆ دەرزىئینجێکت لى دەدات (يان لە حالەتەكەى ناڕاستەوخۆ دەرزىئینجێکت لى دەدات). لە حالەتەكەيەكە ين-مانيفۆلد تەنها يەكدانەی هەيە بۆ هەموو سلندەرەکان.
سەرەراى ئەوەش، هەروەك هەواكە دەپەسترێت و گەرموگوڕ دەبێت، هەندێك لەم گەرميە بزرە بۆ ديوارى سلیندەر سارد، زياتر پلەى گەرميەكە كەم دەكەنەوە لە بەرزترین پەستان. (پلاكی گەرمکەرەوە) ئەمە چارەسەر دەكات.
 
بەگشتى، مەكينەىبزوێنەری ديزل هیچ یارمەتییەکی ناوێت تا هەڵببێت. هەندێک مەکینەیبزوێنەری دیزل ڕاستەوخۆ دەرزیئینجێکت لێدەدات بۆ هەڵبوون،پێویستیان بە ئامرازی هەڵبوون نیە وەک پلاکی گەرمکەرەوە.
 
لەوانەيە بەكارهێنانى پلاکی گەرمکەرەوە پێویست بێت بۆ ئەوەی بەشێوەیەکی دروست هەڵبێت. كەمترين پلەى گەرمى بەبێ بەكار هێنانى پلاکی گەرمکەرەوە ٤٠ [°ك] بۆ [پرەكۆمبوستيۆن] ژوور ئینجێکشن، ٢٠ [°ك] بۆ (ژوورى گێژ دەدات دەرزىئینجێکشنی لىخولاوە دەدات)، و ٠ [°ك] بۆ (ڕاستەوخۆبزوێنەرە دەرزىئینجێکشنە لىڕاستەوخۆکان دەدات مەكينە). مەكينەبزوێنەر لەگەڵلە جيگۆڕكيێكىکاتی جوڵە زياتر لە يەك لتر لەبۆ ھەر لوولەكسلندەرێک دەخاتە ناو سيستەمێكىسيستەمەکە ( عادەتەن فلامە-ستارتلە کاتی سیستەمی دەست پێکردنی ئاگر نەك پلاكی گەرمکەرەوە)، ئەگەرێكبەڵام هەڵبوونیئەگەر سيستەمەکەسيستەمی ئامانجی يارمەتىھەڵکردنی پێويستبێت. [ ١ ]
دوو جۆرى پلاكی گەرمکەرەوەی جياواز هەيە: جۆرى ين-سليندەر و ين-مانيفۆلدەكە (" [تهەرمۆستارت] "). لە حالەتى ين-سليندەر، پلاكێك هەيە لە هەر سلندەرێک ڕاستەوخۆ دەرزى لى دەدات (يان لە حالەتەكەى ناڕاستەوخۆ دەرزى لى دەدات). لە حالەتەكەيەكە ين-مانيفۆلد تەنها يەكدانەی هەيە بۆ هەموو سلندەرەکان.
 
 
بەگشتى، مەكينەى ديزل هیچ یارمەتییەکی ناوێت تا هەڵببێت. هەندێک مەکینەی دیزل ڕاستەوخۆ دەرزی لێدەدات بۆ هەڵبوون،پێویستیان بە ئامرازی هەڵبوون نیە وەک پلاکی گەرمکەرەوە.
 
لەوانەيە بەكارهێنانى پلاکی گەرمکەرەوە پێویست بێت بۆ ئەوەی بەشێوەیەکی دروست هەڵبێت. كەمترين پلەى گەرمى بەبێ بەكار هێنانى پلاکی گەرمکەرەوە ٤٠ [°ك] بۆ [پرەكۆمبوستيۆن] ژوور ئینجێکشن، ٢٠ [°ك] بۆ (ژوورى گێژ دەدات دەرزى لى دەدات)، و ٠ [°ك] بۆ (ڕاستەوخۆ دەرزى لى دەدات مەكينە). مەكينە لەگەڵ جيگۆڕكيێكى زياتر لە يەك لتر لە لوولەك دەخاتە ناو سيستەمێكى( عادەتەن فلامە-ستارت نەك پلاكی گەرمکەرەوە)، ئەگەرێك هەڵبوونی سيستەمەکە يارمەتى پێويستبێت. [ ١ ]
 
== ڕێگاکانی بەکار‌هێنان: ==
 
== بزوینەری سوتانی خولاوەی وانکل ==
ت.کۆنھۆ ئیت ئەل، لە تۆکیۆوە ، لە رۆژنامەی SAE بە ژمارەی ٧٩٠٤٣٥ ‏(T. Kohno et al, from Toyota, in SAE paper 790435)
``كاركردنى ئەرکی کەمی لەسەر بزوینەرى خولاوە`` ئەوەى دۆزيەوە لەلايەن دامەزراندنى پلاكێكى گەرمکەرەوە بەردەوام لە شوێنى پێشەنگى دوو خانووبەرەى پلاك، لەگەڵ ئامرازێكى ريد-ڤالڤە، تا ڕێ بگرێت بلۆو-باكى تێكەڵە بۆ جۆگەى هێنانە ناو، ئابووريى سووتەمەنييان باشتر كرد دەوروبەر ٩٪. هەروەها داهێناننامە DE٣٢٠٧٠٥٩، (كارل فراكە)، لە مانگی نیسانی سالی ١٩٨٣ بڵاویکردەوە.
 
دەڵێت ``كاركردنى ئەرکی کەمی لەسەر بزوینەرى خولاوە`` ئەوەىئەوە دۆزيەوەدۆزرایەوە لەلايەن دامەزراندنىئەو پلاكێكىبە گەرمکەرەوەجێگیرکردنی بەردەوامدوو لەپلاکی شوێنىسەرەکی پێشەنگى دوو خانووبەرەى پلاك،گەرمکەرەوە لەگەڵ ئامرازێكىدەمەوانەکانی ريد-ڤالڤە، تا ڕێ بگرێت بلۆو-باكىبلۆوکی تێكەڵە بۆ جۆگەى هێنانە ناو، ئابووريى سووتەمەنييان باشتر كرد دەوروبەر ٩٪. هەروەها داهێناننامە DE٣٢٠٧٠٥٩، (كارل فراكە)، لە مانگی نیسانی سالی ١٩٨٣ بڵاویکردەوە.
١٢٤

دەستکاری