بیر: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

(+لە شێوەزارەکاندا)
 
== وشەڕەتناسی ==
وشەکانی «بیر» و «بیرەوەری» هاوڕیشەن لەگەڵ وشەی «بەر»دا.:
 
«بەر» لە وشەگەلێکدا وەک لەبەرخوێندنەوە و لەبەروتن و لەبەربوون و لەبەرکردندا مانای شتێک ئەدا کە لە مێشکدا پاشەکەوت کراوە. ئەم «بەر»ە لە [[زمانی ئەوێستایی|ئەوێستاییدا]] var و لە [[زمانی پاڵەوی|پاڵەویدا]] varom بووە و لەگەڵ بەر بە مانای سینگ ھەر یەکن و بەگشتی یانی ئەوەی لە سینگدا پارێزراوە و ڕاگیراوە.<ref name=":0">{{Cite book|title=فەرهنگی ڕیشەی وشەی کوردی|last=نانەوازادە|first=عەلی|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>
=== بەر ===
«بەر» لە وشەگەلێکدا وەک لەبەرخوێندنەوە و لەبەروتن و لەبەربوون و لەبەرکردندا مانای شتێک ئەدا کە لە مێشکدا پاشەکەوت کراوە. ئەم «بەر»ە لە [[زمانی ئەوێستایی|ئەوێستاییدا]] var و لە [[زمانی پاڵەوی|پاڵەویدا]] varom بووە و لەگەڵ بەر بە مانای سینگ ھەر یەکن و بەگشتی یانی ئەوەی لە سینگدا پارێزراوە و ڕاگیراوە.<ref name=":0">{{Cite book|title=فەرهنگی ڕیشەی وشەی کوردی|last=نانەوازادە|first=عەلی|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>
 
=== بیر ===
بیر لە ئەوێستاییدا vira و لە پاڵەویدا vir بووە. لە فارسیی کلاسیکیشدا بە شێوەی vir و bir ئەبینرێ.<ref name=":0" /> بۆ نموونە [[فیردەوسی]] لە [[شانامە|شانامەدا]] ئەڵێ: ایا مرد فرزانه و تیز ویر / ز شاهوی پیر این سخن یادگیر.<ref>شانامەی فیردەوسی لەسەر وێبگەی [https://ganjoor.net/ferdousi/shahname/anooshirvan/sh7/ گنجور]</ref>
 
=== بیرەوەری ===
بیرەوەری ھەمان «بیرئاوەری»یە. ئاوەر لە لە چاوگی آوردن -ی فارسییەوە ھاتووە کە بە مانای ھێنان و هاوردنە.<ref name=":0" />