شێرکۆ بێکەس: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

شائەمراز
تاگەکان: دەستکاریی مۆبایل دەستکاری بە بەرنامەی مۆبایل دەستکاری بە بەرنامەی ئەندرۆید بەکارھێنانی نووسەی ناستاندارد
(شائەمراز)
{{خاوێنکردن}}
{{کەسایەتی
| ناو = شێرکۆ بێکەس
| وێنە = Xaliqi and Sherko.jpg
| قەبارەی وێنە =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|کوردستان}} [[سلێمانی]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{Birth date|df=yes|١٩٤٠|٥|٢}}
| ڕێکەوتی مردن = {{death date and age|df=yes|٢٠١٣|٨|٤|١٩٤٠|٥|٢}} [[ستۆکھۆڵم]]،{{ئاڵا|سوید}}
| شوێنی گۆڕ = پارکی ئازادی، [[سلێمانی]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ناوەکانی تر =
| نەژاد = [[ماد]]
| ڕادەی خوێندەواری = =
| پیشە = [[شاعیر]]
| ساڵانی چالاکی =
| ناسراو بە ھۆی = =
| سەرناو =
| وادە =
| بەرانبەرەکان =
| بەرھەم = =
| منداڵەکان = {{flatlist|
* ھەڵۆ
* ھانا
* ھەڵبەست
* ھێژا}}
| دایک و باوک =
| پەراوێزەکان =
| خەڵاتەکان = [[خەڵاتی تۆخۆڵسکی]] ([[١٩٨٧]])}}
 
'''شێرکۆ بێکەس''' کوڕی شاعیری ناوداری کورد [[فایەق بێکەس]] و لە ٢ی ئایاری ساڵی [[١٩٤٠]] لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە و ٤ی ئابی ٢٠١٣ لە ستۆکھۆڵمی پایتەخی [[سوید]] بەھۆی [[شێرپەنجە]] کۆچی دوایی کرد. لە [[١٩٨٦]] وڵاتی عێراقی بە جێھێشت. لە ساڵەکانی [[١٩٨٧]] بۆ [[١٩٩٢]] لە و سوید ژیاوە و پاشان گەڕاوەتەوە بۆ [[کوردستان]]. شێرکۆ بێکەس بە یەکێ لە شاعیرە نوێخوازەکانی ھاوچەرخی [[کورد]] دادەنرێت و خاوەنی چەندین نامیلکە و دیوانی شیعرییە و زۆرێک لە شیعرەکانی بۆ چەندین زمانی زیندووی جیھانی وەرگێڕدراون. ساڵی ١٩٨٧ لە سوید "«خەڵاتی تۆخۆڵسکی"» وەرگرت. خەڵاتەکەی لە لایەن سەرۆکوەزیرانی ئەو دەمی سوێد ئیگڤار کالرسۆنەوە پێشکەش کرا وە لەساڵی ١٩٩٢ دەبێتە وەزیری ڕۆشنبیری حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەمەش لەیەکەم کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بوو، لە ساڵی ١٩٩٨ بە یارمەتی کۆمەڵێ کەس و ھاوڕێکانی [[دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم]]ی دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٠٩ تەواوی بەرھەمەکانی لە ھەشت ھەزار پەڕە لە چاپ دا.
 
== ژیان ==
شێرکۆ بێکەس ڕۆژی ٢ی مەیی ساڵی ١٩٤٠ لە گەڕەکی گۆیژەی شاری سلێمانی لەدایکبووە. شێرکۆ یەکەمین شیعری خۆی لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا بڵاوکردەوە. ساڵی ١٩٦٨ یەکەمین پەرتووکی شیعری خۆی بە ناوی "«تریفەی ھەڵبەست"» لە (بەغدا) لە چاپ دا. لە ساڵی ١٩٧٠ لەگەڵ کۆمەڵێک لە شاعیرانی بەناوبانگی ئەو سەردەمە بانگەوازێکیان بۆ گۆڕانکاری لە شیعری کوردی و بە تایبەت چوون بە لای شیعری نوێی کوردییەوە بڵاو کردەوە.
 
ساڵی ١٩٨٨ لە وڵاتی سوید خەڵاتی "«تۆخۆڵسکی"» پێ بەخشرا و شیعرەکانی بە زۆر زمانی دنیا وەرگێڕدا. لە ساڵی ١٩٩٨ەوە ھەتا کۆتایی ژیان، ئەندامی ئەنتەلۆجیای خوێندنی پۆلەکانی ئامریکا و کەنەدا بوو. لە ھەمان ساڵدا بە یارمەتی کۆمەڵێ کەس و ھاوڕێی، "«دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم"» ی دامەزراند.
 
لە ساڵی ٢٠٠١ ناوەندی چاپ و راگەیاندنی "«خاک"» خەڵاتی پیرەمێردی شاعیری بە شێرکۆ بەخشی. لە ساڵی ٢٠٠٩دا تەواوی بەرھەمەکانی لە ھەشت ھەزار پەڕەدا لە چاپ درا.<ref>[http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=26556#Title= شێرکۆ%٢٠بێکەس%٢٠لە%٢٠کورتەیەکدا "شێرکۆ بێکەس لە کورتەیەکدا" لە ماڵەڕی کوردپرێس] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130809191427/http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=26556 |date= ٩ی ئابی ٢٠١٣}}</ref>
 
== شیعر ==
== وەسیەتنامە ==
{{Quote box|align=center|quote=من نامەوێت لە ھیچ کام لە گرد و گردۆڵەکەکاندا بنێژرێم کە دیارن و ناویان ئەبرێ، یەکەم لەبەرئەوەی پڕبونەتەوە و دووەم لەبەرئەوەی من حەز بە قەرەباڵغی زۆر ناکەم، من ئەمەوێ ئەگەر سەرۆکی شارەوانی و ئەنجومەنی شارەوانی شارەکەم رێگەم پێبدا و ئەوەم پێ ڕەوا ببینن کە لە پارکی ئازادیدا و بە تەنیشت مۆنۆمێنتەکەی شەھیدانی ١٩٦٣ی سلێمانیەوە بمنێژن، ئەوێ خۆشترە و تەنگەنەفەس نابم، من حەز ئەکەم بە مردویش نزیکی ئەو خەڵکەو ژن و پیاوی شارەکەم و دەنگی مۆسیقا و گۆرانی و ھەڵپەڕکێ و یانە جوانەکانی ئەو پارکە بم.
با کتێبخانەکەم و دیوانەکانم و وێنەکانم ببرێن بۆ شوێن مەزارەکەم، با کافتریایەک و باخچەیەکی بچکۆلانە لەو شوێنەدا ھەبێت بۆئەوەی شاعیران و نوسەران و کچ و کوڕی دڵدار ببنە میوانم، من ئەمەوێ لە ئێستەوە بەچاوی خەیاڵ تەماشای ئەو پارکە بکەم و دوای مردنی خۆم ببینم، ئەمەوێ بەدەم چریکەی دیلان و ئەڵڵا وەیسیەکەی مەردان و سرودی خوایە وەتەن ئاواکەیـەوەئاواکەیەوە ئاڵای کوردستانم تێوە پێچرابێ و بنێژرێم، من ئەمەوێ لە پرسەکەمدا مۆسیقا لێبدرێت، لەناو مەزارەکەمدا تابلۆی جوانی ھونەرمەندانی شارەکەم ھەڵبواسن، من ئەمەوێ دوای خۆم و بەناوی "«بێکەس"» ەوە خەڵاتێکی ساڵانە تەرخان بکرێ و بدرێت بە جوانترین دیوانە شیعری ھەڵبژێردراوی ئەو ساڵە و خەرجی ئەم خەڵاتەیش لەو میراتە بدرێ کە جێیدەھێڵم.
- شێرکۆ بێکەس}}
 
وێنەیەک
 
چوار منداڵی..
چـوار منــداڵی..
تورک و فارس و
عەرەب و کورد
یەکەم: سەری
دووەم: دەستی
سێیەم: لەشی و قاچەکانـیقاچەکانی
چـوارەمچوارەم: چەکی
کردە شــانیشانی!
</poem>
 
== بەرھەمەکان ==
=== شیعر ===
* تریفەی ھەڵبەست، شیعر، ١٩٦٨
* کەژاوەی گریان، شیعر، ١٩٦٩
* نووسین بە ئاوی خۆڵەمێش، ٢٠١٣
* مەرایا ساغیرە، وێنەکراوی فواد عەلی، ١٢٥ پەڕە، چاپی الاھالی، دیمەشق، سوریا ١٩٨٨
* سما سپێگلار: دیکتەر ١٩٧٨ - ١٩٨٩،١٩٧٨–١٩٨٩، نۆرسبێرگ، چاپخانەی کوردستان، ١٩٨٩.ISBN 91-87096-05-6
 
== ڕۆمان ==
پیرەمێرد و زەریا، هێرنستھێرنست ئێمتگوای، وەرگێڕان، ڕۆمان، ١٩٨٢
* خاچ و مار و رۆژژمێری شاعیرێ، ڕۆمانە شیعر، ١٩٩٨
 
== پەراوێزەکانپەڕاوێزەکان ==
{{پەڕاوێزەکان}}
{{پەراوێز}}
 
== سەرچاوەکان ==
* [//[:en.wikipedia.org/wiki/Sherko_Bekas:Sherko Bekas|ویکیپیدیای ئینگلیزی]]
 
== بەستەرە دەرەکییەکان ==