جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «فانکشن (ماتماتیک)»

بەبێ کورتەی دەستکاری
<math>y=\{0 ... +1\}</math>
|وێنۆک]]
'''[[بواری فانکشن|بوار]]''' ({{بە ئینگلیزی|domain}})ی فانکشن بریتییە لە کۆمەلە بڕەکانی دەتوانین بە فانکشنێک بدەین تا ئامانجی [[مەودا (بیرکاری)|مەودا]] بەدەست بێت. بە دەستەواژەیەکی تر، ئەگەر فانکشنێک بە شێوەی جوتە ڕێکخراو دیاری بکرێت، بڕەی یەکەمی جوتە ڕێکخراوەکان بواری فانکشنەکەیە و بە شێوەی Df<math>D_f</math> دیاری دەکرێت. بواری فانکشن بە ڕێگای ئاشکرا و ڕێگای نائاشکرا دیاری دەکرێت، بە بەکار ھێنانی ئەو ھاوکێشە کە فانکشنەکە پێناسە دەکات.
 
'''[[مەودا (ماتماتیک)|مەودا]]''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''range'') بۆ ھەر فانکشنێکی وەکوو <math>f</math>، بریتییە لە کۆمەڵەی ژمارە ڕاستییەکان کە بەھایەکانی فانکشنەکە دەگرێتەوە، واتاواتە کۆمەڵەی( <math>f(a)</math> کە <math>a</math> لە بواری فانکشنی <math>f</math> دایە. دەتوانێت مەودای فانکشنی f بە سەیرکردنی ڕوون کردنەوەکەی یا بە سەیرکردنی ئەو ھاوکێشەی پێناسەی دەکات دیاری بکرێت.
مەودای فانکشنی <math>f</math> ھێما دەکرێ بە ran''f'' یان Im''f'' و بەپێی پێناسەی مەودا:
 
:<math>\mbox{ran}f = \{y\in Y:\exists x(x\in X\land y = f(x))\}</math>
<math>((x,f(x))</math> پێکدێت کاتێک <math>x</math> ھەموو بەھایەکانی بواری فانکشنەکە وەردەگرێت.
== یەکسانبوونی دوو فانکشن ==
گریمان f:X→Y و g:Z→W دوو فانکشن بن. یەکسانبوونی f<math>g</math>=<math>f</math> وەکوو یەکسانیی [[کۆمەڵ (بیرکاری)|کۆمەڵەکانە]]، کەوایە <math>f</math>=<math>g</math> ئەگەر و تەنھا ئەگەر ئەندامەکانی <math>f</math> و <math>g</math> یەکسان بن. بە دەستەواژەیەکی تر دوو فانکشن وەکوەکوو <math>f</math> و <math>g</math> یەکسان دەبن ئەگەر و تەنھا ئەگەر بواری ئەم دوو فانکشنە یەکسان بن و بۆ ھەر <math>x</math> لە بوارەکەیان ھاوکێشەی (<math>f(x)</math>=<math>g(x)</math> پاسادان بێت.
== پۆلێنکردنی فانکشنەکان ==
=== فانکشنی ڕادەدار ===
فانکشنی ڕادەدار فانکشنێکە تەنھا گۆڕەکی <math>x</math>ی (نەزانراو) ھەیە و بوارەکەی کۆمەڵی ژمارە ڕاستەقینەکانە.
 
===فانکشنە سێگۆشەییەکان ===
فانکشنی '''ƒ''': '''A''' → '''B''' [[فانکشنی خوولی|خوولی]] یان دووبارەبووە ئەگەر، ژمارەیەکی نەگۆڕ وەک ''T'' ھەبێت کە بۆ ھەر x ھاوکێشەی <math>f(x+T)=f(x)</math> پاسادان بکات. بە ''T'' دەوترێت کاتی خوولی.
 
=== فانکشنی ھێڵی بنەڕەتی (y=<math>x</math>=<math>y</math>) ===
[[پەڕگە:Function-x.svg|وێنۆک|چەپ|]]
فانکشنی ھێڵی بنەڕەتی بەو فانکشنە دەوترێت کە بوار و مەوداکەی یەکسانن و ڕێساکەی بەم شێوەیە: