پەرتبوون (ئامار): جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
No edit summary
(چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان)
[[پەڕگە:Comparison standard deviations.svg|وێنۆک|400px|چەپ|]]
'''پێوەرەکانی پەرتبوون''' <ref>بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی، پۆلی یازدەھەمی وێژەیی</ref> ({{بە ئینگلیزی|Measures of variability}}) بەو بەھا یان بەو ژمارانە دەوترێت کە پەرتبوون و بڵاوبوونەوەی کۆمەڵە پێدراوەکان وەسف دەکەن،<ref>''Statistics''. Donald J. Koosis. 4Ed. 1997 {{ISBN|0-471-14688-9|en}} pp.24</ref>
لە کاتێکدا [[پێوەرەکانی ڕووکردنە چەق|ڕووکردنە چەق]] جەخت دەکات لەسەر ناوەندی کۆمەڵە پێدراوەکان. پەرتبوون یەکێک لە گرینگترین چەمکەکانی ئامار و [[مەودا (ئامار)|مەودا]] یان [[مەودای چواریەکی]]، [[لێکنەچوون]] و [[لادانی پێوانەیی]]، ناسراوترین پێوەرن لە پێوەرەکانی پەرتبوون.
== پێوەرەکان ==
[[مەودا (ئامار)|مەودا]] یان [[مەودای چواریەکی]]، [[لێکنەچوون]] و [[لادانی پێوانەیی]]، ناسراوترین پێوەرن لە پێوەرەکانی پەرتبوون.
ھەموو پێوەرەکانی پەرتبوون ژمارەگەلێکی نانەرێنی و ڕاستەقینەن.
 
===مەودا و مەودای چواریەکی===
[[مەودا (ئامار)|مەودا]] سادەترین ڕێگەیە بۆ دیاریکردنی پەرتبوونی پێدراوەکان و بریتییە لە جیاوازی نێوان گەورەترین بەھا و بچووکترین بەھا. و [[مەودای چواریەکی]] یەکسانە بە جیاوازی نێوان، [[چواریەک]]ی یەکەم و چواریەکی سێھەم و ھێما دەکرێت بە IQR.
=== ڤاریانس و لادانی پێوانەیی ===
[[ڤاریانس]] ھێما دەکرێت بە <math>\sigma^{2}</math> و بریتییە لە ناوەندی دووجاکانی جیاوازی نێوان پێدراوە جیاوازەکان و ناوەندی پێدراوەکانی کۆمەڵەکە و [[لادانی پێوانەیی]] بریتییە لە [[ڕەگی دووجا]]ی ڤاریانس.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێوەرەکانی ڕووکردنە چەق]]