جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب (Bot: Removing Link GA template)
تاگەکان: دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی ویکیپیدیا سفر
[[پەڕگە:Prinicipia-title.png|وێنۆک|نویسی یەکەم: 1687]]
 
'''پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی''' (بە [[لاتین]]: ''Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica''؛ بە ئینگلیسی: ''Mathematical Principles of Natural Philosophy'') یان بە کورتی '''پرینسیپیا ماتماتیکا''' (''Principia Mathematica'')، یان ھەر '''پرینسیپیا'''، پەڕتووکێکی سێ بەرگییە نووسینی [[ئیساک نیوتن]] کە بۆ جاری یەکەم لە ٥ی جولای ١٦٨٧ بڵاەبووەوە <ref name=Principia>دەتوانی لێرە پەڕتووکەکە دابگری: [http://www.archive.org/details/newtonspmathema00newtrich Internet Archive]</ref>. نیوتن ھەروەھا دوو نویسینوسینی دیکەشی بڵاوکردەوە، دوھەمگیندوھەمین لە ١٧١٣، و سێھەمگینسێھەمین لە ١٧٢٦دا.
 
ناوەڕۆکی ''پرینسیپیا'' بریتییە لە [[یاساکانی جووڵەی نیوتن]] کە پێکھێنەری بناغەی [[میکانیکی کلاسیک]]ن، وە ھەروەھا [[یاسای ڕاکێشانی گەردوونی]]یەکەی و وەرگیرانێک لە یاساکەی [[کیپلەر]] بۆ جووڵەی ھەسارەکان (کە سەرەتا بە شێوەی ئەزموونی بەرھەم ھاتبوو).
 
''پرینسیپیا'' بە یەکێک لە گرنگترین کارەکانی [[مێژووی زانست]] دێتە ئەژمار. پێشتر، [[فیزیکزان]] و [[بیرکار]]ی فەڕانسەیی [[ئالێکسیس کلۆرۆ]] بەمەی زانیبوو، ئەو دەڵێ: "پەڕتووکی بەناوبانگی ''پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی'' سەرەتای ڕاپەڕینێکی گەورەی لە فیزیکدا نیشاندارکرد. ئەو ڕێگایە کە نووسەرە ناودارەکەی، ئاغەی نیوتن، گرتیەبەر، تیشکی بیرکاریی خستە سەر زانستێک کە تا ئەو ڕۆژە لە تاریکاییی گومان و گریمانەدا مابوەوە".
 
 
== سەرچاوەکان ==
بەکارھێنەری نەناسراو