جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «جوویەتی»

ب
ناوی نوێ
ب (Calak پەڕەی ئایینی یەھوودییەتی گواستەوە بۆ جوولەکایەتی: وتووێژ)
ب (ناوی نوێ)
{{نامەی ڕوونکردنەوە|ئایینی جوولەکە|جوولەکە (ڕوونکردنەوە)}}
'''یەھوودییەتجوولەکایەتی''' یان(بە '''ئایینی جوولەکە''' ([[ئینگلیزی]]: Judaism، بە[[عەرەبی]]: الیھودیة، لە وشەی ''Iudaismus'' ی [[لاتینی]]یەوە، کە داتاشراوە لە وشەی ''Ioudaïsmos'' ی گریکییەوە، دواجار لە وشەی יהודה (یەھوداھـیەھوداھ) ی [[عیبری]]یەوە "[[یەھوودا]]")، [[ئایین]]، [[فەلسەفە]] و ڕێگای ژیانی [[جوولەکە]]کانە. وەک لە [[کتێبی پیرۆزی عیبری]] (ھەروەھا ناویش دەبرێت بە [[تەناخ]]) سەرچاوەی گرتووە و دەقەکانی تری دوایی وەکوو [[تەلموود]] ڕوونی دەکەنەوە، یەھوودییەتجوولەکایەتی لەلای پیاوانی ئایینی پێناسە دەکرێت بە پەیوەندییەکی پشتاوپشتی لەنێوان [[خودا لە یەھوودییەتداجوولەکایەتیدا|خودا]] و [[بەنی ئیسرائیل]]دا. [[یەھوودییەتیجوولەکایەتیی ڕەبانییەت]] پێ لەسەر ئەوە دادەگرێت کە خودا [[٦١٣ فەرمایشتەکە|فەرمایشتەکان]]ی خۆی بە [[مووسا]] لەسەر [[چیای سینای]] بەھەردوو ڕێگەی [[تەورات]]ی نووسراو [[تەوراتی زارەکی]] ڕاگەیاندووە. <ref>ماڵپەری torah.org</ref>. ئەم جەختکارییە بەدرێژایی مێژوو لە لایەن [[قەڕاییتەکان]]وە کێبڕکێ کراوە، ئەویش جووڵەیەک بوو کە لەسەدەکانی ناوەڕاستدا دەرکەوت، کە لەئێستادا ھەزاران شوێنکەوتوویان ھەیە، پێشیان وایە کە تەنھا [[تەوراتی نووسراو]] درووستەدروستە.
 
==مێژووی یەھوودییەتجوولەکایەتی ==
===سەردەمی مووسا===
[[بەنی ئیسرائیل]] لە سەردەمی مووسادا لە میسر ڕزگار دەکرێن. دەگەنە بیابانی سینا و تا کۆتایی ژیانی [[مووسا]] لەوێ سەرگەردان دەبن.
لە سەردەمی پێغەمبەرایەتی [[داوود]]دا جووەلەکەکان خاوەن دەوڵەت و پاشایەتییەکی سەربەخۆ دەبن. دوای داوود [[سولەیمان]]ی کوڕی کوڕی دەبێتە پێغەمبەر و پاشا. لەم کاتەدا ھەیکەلی سولەیمان دادەمەزرێت.
 
==پەراوێزەکان==
==سەرچاوەکان==
<references/>