جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ئەکادیمیای کوردی»

ب
چاک کردنی هەڵەی ڕێزمانییەکان، چاکردنی نووسینە عەرەبییەکان
ب (چاک کردنی هەڵەی ڕێزمانییەکان، چاکردنی نووسینە عەرەبییەکان)
تاگەکان: دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی دیداری
'''ئەکادیمیای کوردی''' کۆڕێکە کە [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] دای مەزراندووە و بە پێی یاساکەی چاوگێکی باڵایە لە ھەموو شتێک کە پەیوەندی بە [[زمانی کوردی]] و شێوەزارەکانی و پاراستن و دەوڵەمەندکردنیەوەدەوڵەمەند کردنیەوە ھەبێت بە مەبەستی گەیشتن بە زمانێکی یەکگرتووی فەرمی. بارەگای ئەکادیمیا لە شاری [[ھەولێر]]ە.
 
ئەکادیمیای کوردی درێژەپێدراویدرێژە پێدراوی '''[[کۆڕی زانیاری کورد]]'''ە، کە لە [[بەغدا]] لە ساڵانی ١٩٧١-١٩٧٨ چالاک بوو. پاش دامەزراندنی ئیدارەیبەڕێوبەرایەتی ناوخۆیی کوردی کۆڕی زانیاری کورد زیندوو کرایەوە و بە پێی قانوونی ژمارە ١٢ی ساڵی ١٩٩٧ ئەو دەزگا زانستییە بە ناوی '''کۆڕی زانیاری کوردستان''' دامەزرایەوە. کۆڕی زانیاری کوردستان لە ساڵەکانی ١٩٩٨ تا کۆتایی ٢٠٠٠ لە قۆناغی ڕێکخستنەوەدا بوو، دواتر بە بڕیاری سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی ژمارە ٩٥ لە ١٣/١١/٢٠٠٠، [[شەفیق قەزاز]] وەک سەرۆکی کۆڕی زانیاریی کوردستان (بە وەکالەت) دەستنیشان کرا. لە دوای بڕیاری یەکگرتنەوەی ھەردوو ئیدارەی کوردستان لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٧ دا داوا لە [[شەفیق قەزاز]] و [[کەمال فوئاد]] کرا کە خەریکی دامەزراندنەوەی ئەنجومەنی کۆڕی زانیاری کوردستان بن. ھەر لەو ماوەدا قانوونی کۆڕی زانیاری کوردستان ھەموارکراھەموار کرا و ناوەکەی کرا بە '''ئەکادیمیای کوردی'''. <ref>http://www.kurdish-academy.com/دەربارە</ref>
 
== پێکھاتەی ئەکادیمیا ==
== لیژنەکانی ئەکادیمیا ==
بۆ جێبەجێ کردنی بەرنامە و کارە سەرەکییەکانی ئەکادیمیا، ئەنجومەنی ئەکادیمیا چەند لیژنەیەکی تایبەتی دروستکردووە لە کەسانی پسپۆر و شارەزا لە ھەموو شێوەزارە جیاوازەکانی زمانی کوردی، کە دەبێ ئەندامێکی کارای ئەکادیمیا سەرپەرشتی ئەم لیژنانە بکات:
* لیژنەی زاراوە: یەکێکە لە لیژنە سەرەکییەکانی ئەکادیمیا، کاری سەرەکی دۆزینەوە و داھێنانی زاراوەگەلی ڕەسەنی کوردییە لە ھەموو بوارە جیاجیایەکاندا.
* لیژنەی فەرھەنگ: تایبەتە بە دەرکردن و ئامادەکردنی فەرھەنگی تایبەت لە بواری شێوەزارە جیاوازاەکانی زمانی کوردی، تا ئێستا فەرھەنگی (کرمانجی سەروو ـ کرمانجی خواروو) و فەرھەنگی (ھەورامی ـ سۆرانی) بڵاوکراونەتەوە،بڵاو کراونەتەوە، جگە لە بڵاوکردنەوەیبڵاو کردنەوەی دەیان فەرھەنگی تایبەتمەندی دوو زمانە و سێزمانە لە ھەموو بوارە جیاوازەکانی لێکۆڵینەوەی کوردی.
* لیژنەی مێژوو: ئەرکی نووسینەوەی سەرلەبەریسەر لەبەری مێژووی کوردییە بە میتۆدێکی ئەکادیمی.
* لیژنەی گۆڤار: تایبەتە بە دەرکردنی گۆڤارێکی وەرزی زانستیی ئەکادیمی کە تا ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٣، (٢٦) ژمارەی بە زمانی کوردی و عەرەبی لێ بڵاوکراوەتەوە.
* لیژنەی بیبیلۆگرافیا: تایبەتە بە سازکردن و ئامادەکردنی بیبلیۆگارفیا بۆ بوارە جیاوازەکانی لێکۆڵینەوەی کوردی.
* لیژنەی چاپ و بڵاوکردنەوە: ئەرکی بڵاوکردنەوەبڵاو کردنەوە و بە چاپ گەیاندنی ئەو لێکۆڵینەوە ئەکادیمی و زانستیانەیە کە لە ماددەی چوارەمی قانوونییاسای ئەکادیمیا ئاماژەیان پێکراوە.
* لیژنەی زمان: تایبەتە بە لێکۆڵینەوە تایبەت بە کێشەکانی زمانی کوردی بە ھەموو شێوەزارەکانیەوە.
* لیژنەی دەستنووس و بەڵگەنامە: تایبەتە بە کۆکردنەوەی دەستنووسە کوردییەکان و ئەو بەڵگەنامانەی تایبەتن بە کورد و کوردستان.
یەکێک لە پرۆژە گرنگەکانی ئەکادیمیای کوردی پرۆژەی ئینسایکڵۆپیدیای کوردستانە، کە ھەموو زانیارییەک لەبارەی کورد و کوردستانەوە دەگرێتە خۆ. ئەم بەرھەمە زانستییە پێشبینی دەکرێت لە دە بەرگدا بێت و زیاتر لە پێنج ھەزار لاپەڕە بگرێتەوە.
 
== ئەندامانی خولی سێیەمی ئەکادیمیا، کە لە رۆژی 20/9/2015 لە ھەڵبژاردنێکی نھێنیدانھێنییدا بەمشێوەیە ھەڵبژێردران:
 
1- عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی - سەرۆک
 
2- نەجاتی عەبدوڵڵاعەبدولڵا - جێگری سەرۆک
 
3- عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ - ئەندامی کارا