جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «وەرگێڕان (زیندەزانی)»

چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی ژمارەکان، چاکسازیی خاڵبەندی
(چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی ژمارەکان، چاکسازیی خاڵبەندی)
'''وەرگێڕان''' ([[ئینگلیزی]]: Translation) لە [[زیندەزانی|زیندەزانیدا]] ھەنگاوێکە، لە کرداری درووستبوونی [[پڕۆتین]]، لە [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمەکان]] ڕوودەدات، تێیدا بەکارھێنانی [[کۆدۆن|کۆدۆنەکان]] لە گەردەکانی [[ئاڕ ئێن ئەی نێردراو]] ڕوودەدات، بۆ دیاریکردی ڕیزبەندیی [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییەکان]] لە زنجیرەی پیپتیددا.
 
== ھەنگاوەکان ==
وه‌رگێڕان 5 هه‌نگاوی سه‌ره‌كی ده‌گرێته‌وه:
وەرگێڕان ٥ ھەنگاوی سەرەکی دەگرێتەوە:
1.ده‌ستپێك:هه‌ردوو یه‌كه‌ی پێكهانتی ڕایبۆسۆم و mRNA) RNA نێڕدراو) ئه‌و tRNA (وRNAگواستراوه‌) كه‌ ترشی ئه‌مینی میسۆنین هه‌ڵده‌گرێ له‌ گه‌ڵ یه‌كتر ده‌به‌سترێن
# دەستپێک:ھەردوو یەکەی پێکھانتی ڕایبۆسۆم و mRNA) RNA نێڕدراو) ئەو tRNA (وRNAگواستراوە) کە ترشی ئەمینی میسۆنین ھەڵدەگرێ لە گەڵ یەکتر دەبەسترێن
 
2.درێژبوونه‌وه‌# درێژبوونەوە:tRNA ئه‌وئەو ترشه‌ترشە ئه‌مینیه‌ئەمینیە هه‌ڵده‌گرێتھەڵدەگرێت كه‌کە كۆدۆنکۆدۆن دیاری ده‌كاتدەکات كه‌کە ته‌واوكه‌ریتەواوکەری زنجیره‌یزنجیرەی mRNA به‌بە كۆدۆنیکۆدۆنی دواتر له‌لە mRNA پێپتیده‌پێپتیدە به‌ندبەند له‌لە نێوان ترشه‌ترشە ئه‌مینیه‌كانئەمینیەکان درووست ده‌بێتدەبێت tRNA ڕایبۆسۆم جێ ده‌هێڵێتدەھێڵێت و ڕایبۆسۆمیش به‌بە درێژایی mRNA ماوه‌یماوەی یه‌كیەک كۆدۆنکۆدۆن پێشده‌كه‌وێتپێشدەکەوێت (هه‌رھەر tRNA ترشی ئه‌مینیئەمینی دیاریكراودیاریکراو هه‌ڵده‌گرێتھەڵدەگرێت كه‌کە یه‌كه‌ییەکەی پێكهاتنیپێکھاتنی پرۆتینن)
# بەرداوەمی درێژبوونەوە:tRNAیەکەم جیادەبێتەوە لە mRNA دەچێتەوە ناو سایتۆ پلازم کاتیک ترشی ئەمینی کە پیپتیدە بەند دروست دەکات کرداری درێژبوونەوە بەرداوەم دەبێت وە زنجیرەی فرە پێپتیدیش لە گەشەکردن بەرداوەکە دەبێت
 
# کۆتای ھاتن: کردارەکە کۆتایی دێت کاتی گەیشتینی بە وەستانە کۆدۆن وەستانە کۆدۆننیش ئەو کۆدۆنەیە کە tRNA نیە کە دژە کۆدۆنێکی تەووکەری زنجیرەی mRNAھەلبگرێ (وەستانە کۆدۆن بریتیە لەکۆدۆنی(UAG,UGA,UAA)وە کۆدۆنی دەستپێک ھەمیشە AUG کە ترشە ئەمینی میسۆنین ھەل دەگری
3.به‌رداوه‌می درێژبوونه‌وه‌ :tRNAیه‌كه‌م جیاده‌بێته‌وه‌ له‌ mRNA ده‌چێته‌وه‌ ناو سایتۆ پلازم كاتیك ترشی ئه‌مینی كه‌ پیپتیده‌ به‌ند دروست ده‌كات كرداری درێژبوونه‌وه‌ به‌رداوه‌م ده‌بێت وه‌ زنجیره‌ی فره‌ پێپتیدیش له‌ گه‌شه‌كردن به‌رداوه‌كه‌ ده‌بێت
# جیابوونەوە: ھەردوو یەکەی پێکھاتنی ڕایبۆسۆم جیادەبنەوە وە فرە پیپتیدی دروست بوو بەرەڵا دەبێ کە ھەڵدەستێ بە فرمانی گرنگ لەناو خانەدا
 
4.كۆتای هاتن: كرداره‌كه‌ كۆتایی دێت كاتی گه‌یشتینی به‌ وه‌ستانه‌ كۆدۆن وه‌ستانه‌ كۆدۆننیش ئه‌و كۆدۆنه‌یه‌ كه‌ tRNA نیه‌ كه‌ دژه‌ كۆدۆنێكی ته‌ووكه‌ری زنجیره‌ی mRNAهه‌لبگرێ (وه‌ستانه‌ كۆدۆن بریتیه‌ له‌كۆدۆنی(UAG,UGA,UAA)وه‌ كۆدۆنی ده‌ستپێك هه‌میشه‌ AUG كه‌ ترشه‌ ئه‌مینی میسۆنین هه‌ل ده‌گری
 
5.جیابوونه‌وه‌: هه‌ردوو یه‌كه‌ی پێكهاتنی ڕایبۆسۆم جیاده‌بنه‌وه‌ وه‌ فره‌ پیپتیدی دروست بوو به‌ره‌ڵا ده‌بێ كه‌ هه‌ڵده‌ستێ به‌ فرمانی گرنگ له‌ناو خانه‌دا
 
 
١٠٬٦٦٩

دەستکاری