جەلال بایار: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

 
== کودەتای سەربازی==
لە روژی ۲۷ گۆڵانی ۱۹٦۰ لەشکەری تورکیا کودەتایەکی لەشکەری لە دژی حکومەتی جەلال بایار ئەنجام دا و لە ئەنجامی ئەم کودەتایە دا حکومەتی مەندەریس هەڵوەشێندڕا و کودەتاچیەکان سەرۆک کۆمار جەلال بایار و سەرۆک وەزیر عەدنان مەندەریس و چەند کەسێک لە ئەندامانی حکومەتەکەی و پارتی دیموکرات رەوانەی گزیرتەی یاسادا لە دەریای مەڕمەڕە کردن و ە روژی ۱۰ حوزەیرانی هەمان سال دا ئەوان ڕادەستی دادگایدادگایود دەولەت کران و دادگای باڵای دەولەت جەلال بایار و عەدنان مەندەریس بە پێشێڵ کردنی یاسا و دەستوری دەولەت تاوانبار کران و لەگەل ۱۵ کەسی دیتر لە ۱۵ ئەیلولی ۱۹٦۱ بە سێدارەدان حوکم دڕان. بەڵام لیژنەی لەشکەریی دەسەلاتدار بڕیاری سێدارەدان لە سەر عەدنان مەندەریس و بولاتکان و زورلو جێبەجێکران و حوکمی جەلال بایار و ۱۲ کەسی تر گۆردڕان و بە پلەیەک داشکاندن و بە زیندانی هەتاهەتایە حوکم دڕان و بایار بو زیندانێک لە قەیسەری گواستران، بەڵام لە روژی ۲۷ تشرینی دووەمی ۱۹٦۴ لەبەر نەخوشیێکی سەخت ئازاد کڕا.
== سالەکانی کوتایی==
سالهای آخر و زندگی خصوصی[ویرایش]
درلە سالسالی ۱۹۶۶۱۹٦٦ بطوربە رسمیشێوەیەکی ازفەرمی جانبلە حکومتلایەن عفوحکومەتەوە برایلێبوردن ویبوی صادر شددەرچوو و تمامهەموو حقوقمافەس سیاسیسیاسیەکانی رابوی بهگەڕاندنەوە. ویبایار پسداوایەکی دادند.حکومەت بایارڕەد یککرد دعوتکە حکومتتێدا مشعرداوایان برلێکردبوو اینکهکە عضوببێتە مجلسئەندام پیرانلە ترکیهئەنجومەنی بشودپیرانی رد کردتورکیا، و اظهارئاشکرای کرد کهکە هرهەموو کسکەسێک شایستهشایستەی اینئەم مقامپوستە نیستنیە و کسیئەو کهکەسەی اینکە مقامئەم راپوستەیەی داشتههەبێ باشددەبێت بایدلە ازلایەن طرفگەلی ملتتورکیاوە ترکیه انتخاب بشودهەڵبژێردڕێت. جلالجەلال بایار درلە ۲۲ اوتتەباخی ۱۹٨۶۱۹٨٦ و درلە سنتەمەنی ۱۰۳ سالگیدا زندگیکۆچی رادوایی به درود گفتکرد. بایار پدرباوکی سهسێ فرزندمنداڵ بودبوو: (RwfiiRefii 1904-1940)، (Turgut 1911-1983)، (Nilüfer 1921). بزرگترین فرزند بایار (Refii) مدیر عام کمپانی Reinurance بود، و همینطور روزنامه نگار بود و رونامه خلق را از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱ با جمال کوتای نشر کرد. دختر بایار بنام (Nilüfer) که با شخصی بنام (Ahmed Ihsan Gürsey (1911-2008 ازدواج کرد، نماینده مردم کوتاهیه از حزب دموکرات میان سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۰ بود، و نماینده بورصا از حزب عدالت بین سالهای ۱۹۶۵ و ۱۹۶۹ و همینطور نماینده استانبول از حزب دموکراتیک بین سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۷۵ و بعد از آن از حزب عدالت میان سالهای ۱۹۷۵ و ۱۹٨۰ بود.
 
افتخارات[ویرایش]
١٩٧

دەستکاری