جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «یاسای ڕاکێشانی گەردوونی»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب (بۆتی پۆلی ھاوپلە (22): + پۆل:چەمکە فیزیکییەکان)
'''یاسای ڕاکێشانی گەردوونی نیوتن''' دەڵێت کە ھەر شتێک لە [[گەردوون]]دا ھەر شتێکی تر لە ڕێگای [[ھێز (فیزیک)|ھێز]]ێکەوە ڕادەکێشێت، کە ئەو ھێزە ڕاستەوخۆ ھاوڕێژەیە لەگەڵ [[بارست]]کانی ئەو دوو شتە و بە پێچەوانەوە ھاوڕێژەیە لەگەڵ مەودای نێوانیاندا دووجا. ئەمە [[یاسای فیزیکی|یاسایەکی فیزیکی]] گشتییە کە لە [[ڕوانین]]ە ئەزموونییەکان <ref>Empirical Observations</ref> بە دەست ھاتووە، بە ھۆی ئەو شتەوە کە [[ئیساک نیوتن|نیوتن]] پێی وتووە [[ھەڵھێنجان]]. ئەم یاسایە بەشێکە لە [[میکانیکی کلاسیک]] و لە پەڕتووکەکەی نیوتن، [[پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی]]دا، کە یەکەمجار ساڵی ١٦٨٧ بڵاوبۆتەوە، فورمووڵرێژی کراوە.
 
بە زمانی مۆدێرن، یاساکە ئەمەیە:-
 
ھەر [[ھەرژەی نوقتەیی]]یەک <ref>Point Mass</ref> ھەر بارستی نوقتەیی‌یەکی تر لە رێگای ھێزێکەوە کە دەکەوێتە درێژایی ئەو ھێڵە کە دوو نوقتەکە پێکەوە دەلکێنێت، ڕادەکێشێت. ھێزەکە ڕاستەوخۆ ھاورێژەیە لەگەڵ بەرھەمی لێکدانی دوو بارستکە و بەپێچەوانەوە ھاورێژەیە لەگەڵ دووجای مەودای نێوانیاندا:
بەکارھێنەری نەناسراو