جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ئەفلاتوون»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب (ڕۆبۆت: لەجێدانانی خۆگەڕی دەق (-{{کۆڵکە}} +{{کۆلکە}}))
{{زانیاریدانی فەیلەسووف
| ناو = ئەفلاتوونپلاتۆن <br /> Πλάτων <br /> Plato
| وێنە = Plato_Silanion_Musei_Capitolini_MC1377.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ = پەیکەری سەری ئەفلاتوونپلاتۆن لەلایەن سیلانیۆن.
| ناوەکانی تر =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ناوچە =
| ئایین =
| قوتابخانە = [[ئەفلاتوونیزمپلاتۆنیزم]]
| بایەخە سەرەکییەکان = [[فەلسەفە]]، [[ڕەوانبێژی]]، [[ھونەر]]، [[وێژە]]، [[دادپەروەری]]، [[فەزیلەت]]، [[تیۆریی زانین]]، [[پەروەردە]]، [[خێزان]]، [[سیاسەت]] و [[سیاسەتی سەربازی]]
| کتێبەکان =
| بیرۆکە گرنگەکان = ڕیالیزمی ئەفلاتوونیپلاتۆنی
| کاریگەر بووە بە = [[سوقرات]], [[هۆمیرۆس]], [[Hesiod]], [[Aristophanes]], [[Aesop]], [[Protagoras]], [[پارمێنیدس]], [[پیتاگۆرس]], [[Heraclitus]], [[Orphism (religion)|Orphism]]
| کاریگەری بووە لەسەر = Most of subsequent [[فەلسەفەی ڕۆژاوا]], including [[ئەرەستووئەرستۆ]], [[قەشە ئۆگەستین|Augustine]], [[ئەفلاتوونیزمیپلاتۆنیزمی نوێ]], [[Cicero]], [[Plutarch]], [[ستۆیسیزم]], [[Anselm of Canterbury|Anselm]], [[Machiavelli]], [[ڕێنێ دێکارت|Descartes]], [[تۆماس ھۆبز|Hobbes]], [[Gottfried Leibniz|Leibniz]], [[جۆن ستیوارت میلل|Mill]], [[ئارتەر شۆپنھاوەر|Schopenhauer]], [[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]], [[فریدریش نیچە|Nietzsche]], [[مارتین ھایدگەر|Heidegger]], [[Hannah Arendt|Arendt]], [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], [[Imam Khomeini]], [[بێرتراند ڕاسێل|Russell]] and countless other [[philosopher]]s and [[theologian]]s
| ئیمزا =
| لێدوانی ئیمزا =
| ماڵپەڕ =
}}
'''ئەفلاتوونپلاتۆن''' (بە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: Πλάτων پلاتۆن؛ ٤٢٨-٤٢٧ پ.ز - ٣٤٨-٣٤٧ پ.ز) یەکێکە لە ناودارترین [[فەیلەسووف|فەیلەسووفان]] و [[بیرکار|بیرکارانی]] ھەموو سەردەمان. ئەو خەڵکی [[یۆنانی کۆن|یۆنانی دێرین]] و لەدایکبووی [[ئەسینا]] بوو. ھەر لەو شارەدا بوو کە [[ئاکادیمیای ئەفلاتوونیپلاتۆنی|ئاکادیمیاکەی خۆی]] دامەزراند، واتە یەکەم دامەزراوەی خوێندنی باڵا لە [[جیھانی ڕۆژاوایی|جیھانی ڕۆژاوادا]]. ئەفلاتوونپلاتۆن ھاوڕێ لەگەڵ [[سوقرات]] کە مامۆستای بوو وە [[ئەرەستووئەرستۆ]] کە قوتابیی بوو، بناغەکانی [[فەلسەفەی ڕۆژاوایی]] و [[زانست|زانستیان]] داڕژانددامه‌زراند. ئەفالاتوونپلاتۆن قوتابیی سوقرات بوو و بیرەکانی سوقرات ھەمان کاریگەرییان دانا لەسەری کە کوشتنە نادادپەروەرانەکەی داینا.
 
لێھاتووییی ئەفلاتوون وەکوو نووسەر لە [[وتوووێژەکانی سوقرات|دیالۆگە سوقراتییەکان]]یدادەردەکەوێ؛ سی و شەش دیالۆگ و سێزدە نامە ماون کە ھەموویان لەپاڵ ئەو دەدرێن.
بەکارھێنەری نەناسراو