جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ھەوا»

شائەمراز
(شائەمراز)
[[پەڕگە:Top of Atmosphere.jpg|وێنۆک|هەوای دەوروبەری زەوی لە بۆشاییەوە بە ڕەنگی ئاوی خۆی پیشان دەدات]]
'''ھەوا''' بریتییە لە [[گاز]]ێکی خاوێن، کە شتە زیندووەکانی لە ناودا دەژیێت و بەھۆیەوە ھەناسە دەدەن. ھەوا [[شێوە]] و [[قەبارە]]یەکی پێناسەنەکراوی ھەیە، ھەروەھا ھیچ ڕەنگ و [[بۆن|بۆنێکی]] نییە، بەڵام [[کێش]] و [[بارستایی]] ھەیە. ھەوا بووەتە ھۆی دروستبوونی [[پەستانی کەش|پەستانی بەرگەھەوا]]. ھەوا لە [[بۆشاییی ئاسمان|بۆشاییی ئاسماندا]] بوونی نییە.
 
'''ھەوا''' بریتییە لە [[گاز]]ێکی خاوێن، کە شتە زیندووەکانی لە ناودا دەژیێت و بەھۆیەوەبە ھۆیەوە ھەناسە دەدەن. ھەوا [[شێوە]] و [[قەبارە]]یەکی پێناسەنەکراوی ھەیە، ھەروەھا ھیچ ڕەنگ و [[بۆن|بۆنێکی]] نییە، بەڵام [[کێش]] و [[بارستایی]] ھەیە. ھەوا بووەتە ھۆی دروستبوونی [[پەستانی کەش|پەستانی بەرگەھەوا]]. ھەوا لە [[بۆشاییی ئاسمان|بۆشاییی ئاسماندا]] بوونی نییە.
ھەوا تێکەڵێکە لە [[نایترۆجین]] (٧٨.٠٣٪) و [[ئۆکسجین]] (٢٠.٩٩٪) و [[ئارگۆن]] (٠.٩٤٪) و [[دوانۆکسیدی کاربۆن]] (٠.٠٣٪) و [[ھایدرۆجین]] (٠.٠١٪) و [[نیۆن]] (٠.٠٠١٢٣٪) و [[ھیلیۆم]] (٠.٠٠٠٤٪) و [[کریپتۆن]] (٠.٠٠٠٠٥٪) و [[زێنۆن]] (٠.٠٠٠٠٠٦٪) و لەگەڵ بڕێکی کەمی چەند شتی تر.
 
ھەوا تێکەڵێکە لە [[نایترۆجین]] (٧٨.٠٣٪٧٨٫٠٣٪) و [[ئۆکسجین]] (٢٠.٩٩٪٢٠٫٩٩٪) و [[ئارگۆن]] (٠.٩٤٪٠٫٩٤٪) و [[دوانۆکسیدی کاربۆن]] (٠.٠٣٪٠٫٠٣٪) و [[ھایدرۆجین]] (٠.٠١٪٠٫٠١٪) و [[نیۆن]] (٠.٠٠١٢٣٪٠٫٠٠١٢٣٪) و [[ھیلیۆم]] (٠.٠٠٠٤٪٠٫٠٠٠٤٪) و [[کریپتۆن]] (٠.٠٠٠٠٥٪٠٫٠٠٠٠٥٪) و [[زێنۆن]] (٠.٠٠٠٠٠٦٪٠٫٠٠٠٠٠٦٪) و لەگەڵ بڕێکی کەمی چەند شتی تر.
[[مرۆڤ]] و [[گیانلەبەر]]ان پێویستییان بە ئۆکسجینە بۆ [[ژیان]] کە بەشێکە لە ھەوا، لەنێو [[لەشی مرۆڤ|لەشی مرۆڤدا]]، [[سیی (ئەندام)|سییەکان]] ئۆکسجین بۆ [[خوێن]] دەگوازنەوە و دوانۆکسیدی کاربۆنیش دەکەنە ھەوای دەرەوە، [[ڕووەک|ڕووەکەکان]] پێویستیان بە دوانۆکسیدی کاربۆنە بۆ ژیان و ئۆکسجینیش دەکەنە دەرەوە.
 
[[مرۆڤ]] و [[گیانلەبەر]]ان پێویستییان بە ئۆکسجینە بۆ [[ژیان]] کە بەشێکە لە ھەوا، لەنێولە نێو [[لەشی مرۆڤ|لەشی مرۆڤدا]]، [[سیی (ئەندام)|سییەکان]] ئۆکسجین بۆ [[خوێن]] دەگوازنەوە و دوانۆکسیدی کاربۆنیش دەکەنە ھەوای دەرەوە، [[ڕووەک|ڕووەکەکان]] پێویستیان بە دوانۆکسیدی کاربۆنە بۆ ژیان و ئۆکسجینیش دەکەنە دەرەوە.
 
[[با]] دەتوانێت ھەوا بجوولێنێت. ھەوا دەتوانرێت پیس بکرێت بەھۆی چەند گازێکەوە وەکوو [[ئۆزۆن]] و [[یەکۆکسیدی کاربۆن]] و بەھۆی [[جگەرەکێشان]] و خۆڵەمێش. ھەندێک باوەڕ پێیان وایە ئەم پیسبوونە یەکێکە لە ھۆکارەکانی دیاردەی [[گەرمبوونی جیھانی]].
 
== سەرچاوە ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
 
[[پۆل:ھەوا| ھەوا]]