جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان»

پەڕەی دروستکرد بە «یەکەی نێودەڵەتین بۆ پێوانەکردنی هێنەفیزیایەکان. بۆ درێژی مەتر(م) بەکاردەهێندرێت, و...»ەوە
ب (گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی 109.127.80.102 (لێدوان) بۆ دوایین پێداچوونەوەی CalakBot)
(پەڕەی دروستکرد بە «یەکەی نێودەڵەتین بۆ پێوانەکردنی هێنەفیزیایەکان. بۆ درێژی مەتر(م) بەکاردەهێندرێت, و...»ەوە)
یەکەی نێودەڵەتین بۆ پێوانەکردنی هێنەفیزیایەکان. بۆ درێژی مەتر(م) بەکاردەهێندرێت, و بۆ بارستای کیلۆگرام(کگم) و بۆ کات چرکە(چ) بەکاردەهێندرێت.
'''سیستەمی جیهانی بۆ یەکەکان''' ( بە [[ئینگلیزی]]: International System Of Measurement بە کورتکراوەی (SI system)ە.
وە هەندێک هێنیفیزیای تر هەن, بەم سیستەمە دەپیورێن بەڵام لە بنەڕەت لەم سێی یەکەیە وەرگیراون. وەک (هێز (نیوتن)و تەزووی کارەبا(ئەمپێر)...هید)
 
==یەکە بنەڕەتییەکان==
SI حەوت یەکەی بنەڕەتی (''Base Units'') دەگرێتەوە. کە درێژی و بارستایی و کات و بڕەکانی دیکەی پێ وەسف دەکرێت.
 
{| class="wikitable"
|-
! بڕی سەرەکی !! ناو !! هێما
|-
| [[درێژی]] || [[مەتر]] || m
|-
| [[بارستایی]] || [[کیلۆگرام]] || kg
|-
| [[کات]] || [[چرکە]] || s
|-
| [[تەزووی کارەبایی]] || [[ئەمپێر]] || A
|-
| [[پلەی گەرمی]] [[دینامیکی گەرمی]] || کلڤن ([[پلەی پەتی]]) || K
|-
| بڕی [[ماددە]] || مۆل || mol
|-
| تینی ڕووناکی || [[مۆم]] || cd
|}
 
==هەندێک پێشگرەکانی سیستەمی SI==
{| class="wikitable"
|-
! <font color="green">'''پێشگر'''</font>!! <font color="brown">'''هێما'''</font> !! <font color="purple">'''هۆکاری یەکە سەرەکیەکە'''</font>
|-
| [[گێگا]] || G || ١.٠٠٠.٠٠٠.٠٠٠
|-
| [[مێگا]] || M || ١.٠٠٠.٠٠٠
|-
| [[کیلۆ]] || k || ١.٠٠٠
|-
| [[هێکتۆ]] || h || ١٠٠
|-
| [[دێکا]] || da || ١٠
|-
| [[دێسی]] || d || ٠.١
|-
| [[سێنتی]] || c || ٠.٠١
|-
| [[میللی]] || m || ٠.٠٠١
|-
| [[مایکرۆ]] || u || ٠.٠٠٠٠٠١
|-
| [[نانۆ]] || n || ٠.٠٠٠٠٠٠٠٠١
|-
| [[بیکۆ]] || p || ٠.٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠١
|}
 
==سەرچاوە==
* Holt Physics :America
*http://en.wikipedia.org
{{Link FA|ro}}
{{Link GA|en}}
٦

دەستکاری