جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ھەوکردن»

بەبێ کورتەی دەستکاری
'''ھەوکردن''' بریتییە لە کاردانەوەی [[شانە]] لە بەرامبەر ھۆکارە زیانبەخشەکان(دەرەکی و ناوەکی).<br />
'''ھەوکردن''' بریتییە لە وەڵامدانەوەی [[خانە]] بەرانبەر ھۆکارە زیانبەخشە دەرەکی و ناوەکییەکان. ھەوکردن ڕووداوێکی پارێزەرە کە دەبێتە ھۆی لابردنی ھۆکارەکان و گێڕاندنەوەی [[شانە (ژیناسی)|شانە]] بۆ دۆخی پێشووی (چاکبوونەوە).
ھەوکردن:
*ڕووداوێکی پارێزەرانەیە کە تێیدا لەش هەوڵ ئەدا هۆکارە زیانبەخشەکان لە [[شانە (ژیناسی)|شانە]]کان دوور بخاتەوە و دۆخی پێشووی(ئاسایی) بگەڕێنێتەوە(چاکبوونەوە).
*هەوکردن جۆرێک وەڵامدانەوەی شوێنەکی لەشە، کە دوابەدوای ڕووشان، بڕان، سووتان، یا هەر چەشنە ئازارێکی شانە، دەردەکەوێت و دەبێتە هۆی ماسین، سوور بوونەوە، گەرمی ، کزە و خورووی ئەو شوێنە.
[[پەڕگە:Tonsillitis.jpg|300px|چەپ|وێنۆک|هەوکردنی ئاڵووەکان]]
*هەوکردن، کاردانەوەیەکی کارەندامناسییە بە دنە جۆراوجۆرەکان؛ وەک [[تەشەنا]] (چڵک) و برین، کە دەسبەجێ دێت و دەڕوا.
*هۆکارەکانی هەوکردن دەتوانێ [[وردەئۆرگانیزم]] ([[بەکتریا]]، [[ڤایرووس]]، [[کارگ]] ) بێ، یان [[کیمیا|کیمیایی]] (هەستۆکیزا و... هتد) و یان جەستەیی ([[گەرما]] ، تیشکی یۆنساز، تیشکی ژووربنەوش و ...).
*دەرمانە دژەهەوەکان، کار دەکەنە سەر ئەو [[ئەنزیم]]انەی دەبنە هۆی هەوکردن.
*یەکێک لە سەرەتایی ترین خێرەکانی هەوکردن، جیاکردنەوەی شوێنی زیان لە شانەکانی ترە. دیوارێ کە بە هۆی هەوکردنەوە، دەوری شانەی نەخۆش دەگرێ، ڕێگای دزەکردنی ژار و وردەئۆرگانیزمەکان تا ڕادەیەکی زۆر دەبەستێ. تیژی و تووشی هەوکردن بۆ هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە، بۆ وێنە بەکتریای ئەستافیلوکۆک، ژارێکی زۆر کوژەر بەرەڵا دەکا.<ref>http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8</ref>
 
==ناوەکانی تر==
داگرسان، ئاییسان، گڕۆ، گڕۆن<ref>[[فەرهەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان]]</ref>
 
== ھۆکارەکان ==
 
* ھۆکارە زیندەییەکان: [[ڤایرۆس]]، [[بەکتریا]]، و [[قەوزە]].
* ھۆکارە فیزیکییەکان: [[سووتان]]، [[برین]]، و [[تیشکدانەوەتیشک]].
* ھۆکارە کیمیاییەکان: [[ترش]]، [[تفت]]، و [[مادی ژەھراوی|ماددە ژەھراوی]]یەکان.
* [[ھەستیاری|هەستۆکی]]
* [[مردنی خانە]]، و [[تەنی بێگانە]]
 
== جۆرەکانی ھەوکردن ==
* ھەوکردنی تیژ (تووش): بریتییە لە ھەوکردنێکی خێرا و کورتخایەن. لە نیشانەکانی: ئازار، گەرما، سووربوونەوە، ئاوسان، ناکارایی.
* ھەوکردنی ژێرتیژ (کەمتووش): ھاوبەشە لەنێوان ھەوکردنی تیژ و درێژخایەن.
* ھەوکردنی درێژخایەن (کۆن): کە چەند ھەفتە یان مانگێک دەخایەنێت و زۆربەی جار لە ھەوکردنی تیژەوە پەرەدەسێنێت.
* ھەوکردنی دەنکۆڵەداری: جۆرێکی تایبەتە لە ھەوکردنی درێژخایەن. بریتییە لە کۆبوونەوەی دەنکۆڵەخانە لە شوێنی ھەوکردنەکە، وەک: نەخۆشی [[سیل]] و [[فەڕەنگی]].
==وێنەخانە==
 
<gallery>
Image:Acute_Appendicitis.jpg|<!--Acute هەو کردنی ئەپاندیس-->
Image:Dermatitis.jpg|<!--Acute [[dermatitis]]-->
Image:Streptococcus pneumoniae meningitis, gross pathology 33 lores.jpg|<!--Acute infective مەنەنجیتیس-->
Image:Tonsillitis.jpg|<!--Acute هەو کردنی ئاڵوو-->
</gallery>
==سەرچاوە==
{{پەراوێز}}
*[[http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8]]
[[پۆل:کۆئەندامی بەرگری]]
[[پۆل:ھەوکردن]]